Cultuur verandert; bevolking groeit

De snelle bevolkingsgroei is het gevolg van onder meer de hoge economische groei, die zowel het geboortecijfer als het aantal emigranten beïnvloedt....

Wat betreft de sociaal-culturele veranderingen: Nederlandse vrouwen maken zich op voor een inhaalslag. Zij beginnen traditioneel laat met kinderen: gemiddeld op hun 29ste. Nergens ter wereld nemen vrouwen zo laat een eerste kind. Bovendien neemt per vrouw het gemiddeld aantal kinderen toe: van 1,5 naar 1,75. Beide trends stuwen komende jaren het geboortecijfer omhoog.

Daarnaast verwelkomt Nederland relatief veel migranten. Zij zijn voor de helft verantwoordelijk voor het groeiende inwonertal.

Op lange termijn, aldus het CBS, blijft de arbeidsmarkt krap vanwege vergrijzing van de bevolking.

Daarom blijft het aantal nieuwkomers hoog, en die prefereren bovendien meer kinderen per gezin. Dat aantal is dalende, maar bijvoorbeeld Turkse en Marokkaanse vrouwen in Nederland nemen nog altijd drie kinderen.

Ten slotte is er een lange golfbeweging werkzaam. De Nederlandse bevolking is jonger dan de bevolking elders in Europa. Dat komt doordat het geboortecijfer in de jaren vijftig en zestig relatief hoog was, en dat effect werkt nog enkele generaties door. Als de samenleving vergrijst, worden er minder baby's geboren en sterven er meer mensen.

Dit jaar groeit Nederland met 120 duizend personen, zestienduizend meer dan vorig jaar. Die groei is voor de helft te danken aan het zogeheten geboorte-overschot: het aantal baby's steeg van 200- naar 206 duizend, terwijl het aantal sterfgevallen bleef staan op 140 duizend. De rest is verklaarbaar met het zogenoemde migratieoverschot.

Het aantal immigranten ligt dit jaar vijftigduizend hoger dan het aantal emigranten. Dat saldo pakt tienduizend hoger uit dan vorig jaar.

Op lange termijn verwacht het CBS een migratiesaldo van dertigduizend.

'We moeten oppassen dit soort trends tot 2030 door te trekken', waarschuwt J. van Amersfoort, hoogleraar bevolkingsgeografie aan de Universiteit van Amsterdam. Volgens hem zijn migratiestromen moeilijk te voorspellen, omdat die afhankelijk zijn van economische en politieke ontwikkelingen. 'Achttien miljoen in 2030 is wat mij betreft een maximale schatting. Ik denk eerder aan ruim zeventien.'

Wereldwijd, aldus van Amersfoort, zijn er twee trends gaande. In sommige landen krimpt de bevolking, omdat het aantal vruchtbare vrouwen langzaam afneemt, zoals in Nederland, terwijl elders het sterftecijfer zo sterk is gedaald, dat daar een enorm overschot op de arbeidsmarkt is ontstaan.

'Beide trends vullen elkaar aan, maar wel op zeer onvoorspelbare wijze.' Overigens is Nederland wat bevolkingsgroei betreft koploper in Europa. Alleen in Ierland, waarnaar veel emigranten terugkeren, stijgt het inwonertal sneller .

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden