Cultuur lééft in Amsterdam op film, dat is zeker

De brieven van woensdag 7 september.

De nieuwbouw van het Stedelijk Museum Amsterdam. Beeld Hollandse Hoogte

Brief van de dag

Jarenlang volgde documentairemaakster Oeke Hoogendijk de verbouwing c.q. restauratie van het Rijksmuseum. Het leverde een heel mooie film op, vol beelden van hilarische, vaak tenenkrommende situaties. Omstandigheden waarvan insiders weten dat ze niet ongewoon zijn bij een overspannen vernieuwingsproces, maar die voor buitenstaanders meestal totaal onbegrijpelijk zijn. De film is een document om te koesteren.

Nu, drie jaar na de voltooiing van de film, kan Hoogendijk weer aan de slag, want wat is het geval: een deel van het Stedelijk Museum gaat een paar jaar na de heropening weer dicht, om te worden verbouwd en op een andere manier te worden ingericht (Ten eerste, 6 september). De ingrediënten voor een schitterend scenario liggen voor het grijpen.

Het museum kent sinds enige tijd een nieuwe bewoonster (Beatrix Ruf) die wel eens wat aan het interieur wil doen. Waar ergens een wand moet worden verplaatst, wordt de architect van het gebouw (Mels Crouwel) daarbij betrokken, maar voor het eenvoudiger werk heeft Beatrix een buurjongen (Rem Koolhaas) gevraagd om te komen helpen. Laat het eerste gesprek tussen deze drie hoofdpersonen in hemelsnaam worden vastgelegd! Om vervolgens alle latere meningsverschillen, misverstanden en intriges uitvoerig te kunnen belichten.

Financieel lijkt er nog niets aan de hand, met de nadruk op 'lijkt', want alles wordt uit eigen middelen betaald. En de vraag is dan: betreffen die eigen middelen niet voor een deel subsidiegelden die het museum heeft gekregen om de bestaande faciliteiten zo goed mogelijk te kunnen benutten? Dit probleem kan indringend aan de orde komen in een scène waarin Beatrix haar plannen uitlegt aan de wethouder kunst en cultuur van Amsterdam (een glansrol van Kajsa Ollongren).

Het einde van de documentaire is natuurlijk nog totaal open. En dubieus is nog in welk jaar hij op het IDFA in première gaat. Zeker is dat cultuur lééft in Amsterdam, op film!

Maarten Kloos, Amsterdam

Recht van spreken?

Interessant dat een Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, de Jordaniër prins Zeid Ra'ad Al Hussein, Nederland de les komt lezen betreffende de uitspraken van Geert Wilders (Ten Eerste, 6 september).

Misschien moet deze commissaris eens om zich heen kijken in zijn eigen club. Dan ziet hij ongetwijfeld de heer Faisal bin Hassan Trad zitten als hoofd van een panel met 'onafhankelijke experts' van de Mensenrechtenraad.

Dit heerschap vertegenwoordigt Saoedi-Arabië dat zich systematisch schuldig maakt aan grove mensenrechtenschendingen, zowel in het buitenland als in eigen land. Een land waar je nog geen kerstbal mag importeren, waarin vrouwen onderdrukt worden en waarin mensen die voor hun mening uitkomen tot gevangenisstraf en zweepslagen worden veroordeeld.

Frans Derks, Brielle

Ons boerenbrein

Geweldige column van Caspar Janssen over de relatie tussen mens en natuur (O&D, 6 september). Het laat maar weer eens zien dat wij eigenlijk altijd willen ingrijpen in onze leefomgeving. Dat is een innerlijke drijfveer, ontstaan in ons boerenbrein. Boerenbrein? Ja, boeren zijn wij allen; tot de meest verstokte stadsbewoner aan toe willen wij onze leefomgeving beheersen, veranderen en manipuleren.

Ooit waren wij jagers die de natuur respecteerden om het evenwicht en ons eigen voorbestaan niet in gevaar te brengen, maar dat bewustzijn is er door onze voorouders die boeren en herders waren, genetisch uit geramd. Losgeslagen en weemoedig gaan wij verder, met in ons achterhoofd dat prachtige boek van bioloog Dave Goulson; het zou zo mooi kunnen zijn!

Siemen Dijkstra, Dwingeloo

Diepere lagen

Waarom, door mij zeer gewaardeerde Ariejan Korteweg (Ten eerste, 5 september), zijn u en anderen toch zo op zoek naar de diepere laag van een opgewekt mens als Rutte? Krijg je inderdaad te weinig te zien of kijk je niet goed?

Wat er met mij, overtuigd sociaal-democraat, aan de hand is, weet ik ook niet, maar ik ben eigenlijk wel blij met de opgewekte Rutte. Of zijn opgewektheid te maken heeft met zijn liberalisme, daar wil ik vanaf wezen, maar ik durf wel te constateren dat de 's' van verlammende somberheid vaak samensist met de 's' van sociaal-democraat. Ik spreek uit ervaring, zowel die met mijn omgeving als met mijn eigen inborst.

Misschien gaat het om het vermogen om op tijd even van stemming te wisselen. Zwaarmoedigheid heeft de neiging er altijd te zijn en wordt hoogstens afgewisseld door een periode van wat minder zware somberheid, maar de verlamming blijft.

Terwijl, zoals je bij Rutte kunt zien, een structurele opgewektheid iemand er niet van weerhoudt om eens even flink kwaad te worden op brutale snotneuzen van oorspronkelijk Turkse komaf die 'pleur op' roepen tegen journalisten en hen het werk onmogelijk maken. En om in die eerste kwaadheid te zeggen: 'Pleur zelf op.'

Om daarna te komen met een uitstekende motivering: in Nederland hebben wij de rechtsstaat die de vrijheid van demonstreren - waarvan jij nou gebruikmaakt - garandeert, maar ook de vrijheid van pers - die jij nu onbeschoft onmogelijk maakt. Als je dat niet waardeert, heb je een probleem in Nederland. Ik zie een premier die onze rechtsstaat verdedigt. Diepere lagen hoef ik niet, hoor.

Maaike de Rijk, Oegstgeest

Premier Mark Rutte (rechts) tegenover Thomas Erdbrink zondagavond in Zomergasten. Beeld VPRO

Programmapuntje

Misschien was het A4'tje vol, maar één, zeer voor de hand liggende maatregel is vreemd genoeg niet opgenomen in het onlangs verschenen PVV-partijprogramma: schaf de zonsondergang af. Ben benieuwd hoeveel moslims dan de ramadan nog overleven.

Luc Lansink, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden