Cultuur-Click

BEHALVE de integriteit van de bank- en beurswereld staan ook meer aardse zaken op het spel tijdens de grote beursfraudezaak, beter bekend als Operatie Clickfonds....

Jan Meeus en Joost Ramaer

Het eh . . . clickt niet echt tussen die twee partijen, en dat komt niet alleen door de klassieke tegenstelling tussen de verdachte en zijn berechters.

De rechtzitting van afgelopen woensdag begon met het verhoor van Thijs Groot, oud-directeur van de Amsterdamse commissionair Oudhof Effecten. Dat bedrijf werd op 25 mei 1998 verkocht aan Kempen & Co. Juist die dag arresteerde justitie twee (ex)-Oudhof-medewerkers, Paul A. en Ronald P., die op dat moment werkte voor CSFB in Londen.

A. en P. worden verdacht van omkoping door Eddie S., een hoofdverdachte in de beursfraude. Naast hun gewone werk voor Oudhof en CSFB zouden zij privé met S. hebben gehandeld in ruil voor waardevolle informatie. S. zou de aanzienlijke winsten op deze transacties - honderd miljoen gulden, denkt het OM - met zijn informanten hebben gedeeld.

Groot, zelf geen verdachte, werd woensdag gehoord als getuige. Rechtbankpresident Maarten Mastboom zaagde hem door over de administratie van de honderden 'affaires' (beursjargon voor effectentransacties) die Oudhof destijds dagelijks uitvoerde. Kennelijk was hij op zoek naar de mazen die de verdachte transacties met S. hadden doorgelaten.

Mastboom kwam met de due diligence voor Kempen over gebreken in de Oudhof-boekhouding: tijdstempels die ontbraken, deals die niet schriftelijk waren vastgelegd. 'Effectennota's kwamen zo uit het systeem', citeerde de rechter, 'dat de nummers daarop niets zeiden over de tijdvolgorde van de transacties.'

Groot haalde zijn schouders op. 'Al onze affaires liepen via de beurs', zei de getuige. Wat hij bedoelde, was dat die route ook een waterdichte boekhouding garandeerde. Want de clearing, het afhandelingssysteem van de beurs, legt alle transacties automatisch vast in de computer. Uitgerekend die gegevens ontbreken in het dossier.

De boodschap kwam bij rechter Mastboom niet aan. 'Het is toch lastig, die gaten in de Oudhof-administratie', hield hij vol. 'Zo kunnen wij natuurlijk geen onderzoek doen.' Nu begreep Groot er niets van. De handelsadministratie van Oudhof was niet opgezet voor strafrechtelijk onderzoek, maar voor de klanten en de bedrijfsaccountant. 'En van hen hebben we al die jaren niet één klacht gehad.'

Even later confronteerde officier van justitie Joost Tonino verdachte Paul A. met een ingewikkelde transactie in het chip-aandeel ASML. Op één dag had A. 50 duizend 'ASML-letjes' ge- en verkocht. Maar een nota van de dag daarop vermeldde een andere prijs dan die waarvoor A. de stukken van de hand had gedaan. Het was duidelijk wat Tonino wilde suggereren.

Omkoping! Gesjoemel! Illegale woekerwinsten!

'Kunt u dit prijsverschil verklaren?', vroeg hij triomfantelijk aan de verdachte. A. zuchtte diep, boog het hoofd en zwaaide vertwijfeld met zijn armen: wat moet je nou met zo'n onbenul?

'Het aandeel ASML wordt zowel in Amsterdam als in New York verhandeld', legde A. op berustende toon uit. De bewuste transactie vond plaats om negen uur 's avonds Nederlandse tijd, en was daarom pas de volgende ochtend in de boeken van Oudhof verwerkt. 'Vandaar dat koersverschil.'

Uren verstreken, nieuwe affaires kwamen aan de orde. Wippend op zijn stoel probeerde A. de aandacht te trekken van de rechtbank. 'Mag ik even iets zè . . .?', begon hij. Mastboom onderbrak hem: 'Ja, die lopen via de beursclearing ja', zei de rechter geërgerd. 'Dat hebben we inmiddels begrepen.'

Na afloop begreep verdachte Ronald P. er nog steeds helemaal niets van. 'Ruim twee jaar duurt mijn zaak nu al', zei hij bitter, 'en al die tijd is er niet één keer een getuige-deskundige verschenen om de techniek van de beurshandel uit te leggen.'

Aan Clickfonds komt een keer een einde. Maar klikken zal het nooit tussen de juristen en de jongens van de straat.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden