Culinair schrijfster wars van nieuwlichterij

Vele herdrukken beleef den Koken voor twee en Inmaken van Maja Krans. Ze was ook vinologe en een strenge lerares Nederlands.

Maja Krans.

Maja Krans was een van de grandes dames van de Nederlandse culinaire schrijvers. Haar boek met de simpele titel Koken voor twee was een klassieker. Het werd in 1966 voor het eerst uitgegeven in een tijd dat iedereen nog at 'wat de pot schaft' en de gezinnen nog groot waren.

Het boek, later verluchtigd met tekeningen van Marjolein Bastin, gaf pasklare menu's voor de culinaire verlangens van het kleinste gezin en andere samenwonenden. Het zou vele keren opnieuw worden uitgegeven. In 1993 verscheen de vijftiende druk. Maja Krans overleed op 17 januari in haar woonplaats Amsterdam.

Maja Krans werd 20 maart 1927 geboren in IJsselmuiden als tweede in een gezin van zeven kinderen. Haar vader was houthandelaar, haar moeder een dochter van Frans Gunnink, stichter van de koffiebranderij Kanis & Gunnink. Later verhuisde het gezin naar Kampen, waar ze opgroeide.

Berucht

'Maja ontpopte zich, zodra zij kon praten, als een rappe prater, scherp van geest en eigenzinnig. De eerste jaren kon ze de 'k' niet zeggen. Het hinderde haar geenszins, de 'k' werd een 't',' vertelt haar broer Herman Krans. Nadat ze het gymnasium B-diploma had behaald, ging ze werken in een laboratorium in Appelscha, waar ze tbc opliep en moest worden verpleegd in een sanatorium in Laren. Daar begon ze aan een rechtenstudie aan de VU. Nadat ze die in 1952 had afgerond, werd ze bedrijfsjuriste, wat ze combineerde met een studie Nederlands aan de UvA en een opleiding tot lerares.

Na het behalen van haar doctoraal Nederlands en een MO-akte zou ze tot haar pensioen les geven aan de Hogere Economische School (HES) in Amsterdam, onder meer in het vak Nederlands. Berucht waren haar razend moeilijke dictees, waarna ze probleemloos de hele klas een cijfer 1 of 2 gaf wegens alle gemaakte fouten.

Daarnaast ging ze schrijven over eten. Behalve Koken voor twee publiceerde ze het omvangrijke Inmaken, waarvan de zesde druk in 1983 verscheen. Ze ontwikkelde zich ook tot vinologe en werkte mee aan het standaardwerk Wijnland Frankrijk van Hubrecht Duijker.

Afkeer

Ze toonde graag haar afkeer van allerlei hippe nieuwlichterij die in Nederland opkwam zoals het eten met stokjes of barbecuen. 'Onze nabije voorouders zouden zich zeker hebben verbaasd, als zij hadden kunnen voorzien dat wij nog eens met veel genoegen in tuin of veld, of zelfs op het balkon, allerhande overbodig werk op de hals zouden halen. Een soort van vuurtje stoken, veel voorbereidingen, veel gesjouw en extra werk - en dat alles om die ene keer van haast verbrand, en een andere keer van niet of nauwelijks gaar vlees te genieten.' Ook was ze jarenlang redactrice van het etiquetteboek Hoe hoort het eigenlijk? van Amy Groskamp-Ten Have. Tussen 1982 en 1992 paste ze vijf drukken van het boek aan de nieuwe tijd aan: hoe een huwelijksaanzoek te doen, hoe een condoleance te doen. Visite, toilet, stropdas en shirt waren not done als bezoek, wc, das en overhemd werden bedoeld. 'Drinken doen we met kleine slokjes. Het in een keer achterover slaan is iets meer voor iemand achter het ijzeren gordijn', schreef ze met veel gevoel voor ironie.

Ze trouwde begin jaren zeventig met de acteur Hans Culeman, die de slechterik Maarten van Rossum speelde in de televisieserie Floris en een SD-officier in de film De Overval. Na zijn vroege overlijden zou ze in 1991 hertrouwen met Jakob ('Kees') Lindhout. Ze was tot haar dood lid van het gastronomisch netwerk en deed buitengewoon veel om de HES te behouden als zelfstandige school.

Krans wordt overleefd door haar laatste echtgenoot, de inmiddelds 95-jarige Jakob Lindhout.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden