Cuba wil landenverbond nieuw leven inblazen

Cuba wil de organisatie van Niet-Gebonden Landen sterker maken. Maandag is in Havana de top begonnen voor deze 116 staten, die gezamenlijk een vuist willen maken....

Van onze verslaggever

Het waren niet de minsten die gehoor gaven aan de oproep van de Indonesische president Soekarno: Nehru (India), Tsjoe En Lai (China), Nasser (Egypte), Tito (Joegoslavië), Bandaranaike (Sri Lanka) en Nkrumah (Ghana), om maar een paar te noemen. Allen reisden ze in april 1955 naar Bandung om de ‘Derde Wereld’ een eigen stem te geven.

Zes dagen lang oreerden en discussieerden de leiders in de voormalige sociëteit Concordia aan de Grote Postweg. Plechtig spraken ze af voortaan meer respect voor de mensenrechten te hebben, zich niet met de interne aangelegenheden van andere landen te bemoeien geen druk uit te oefenen op anderen. Daarnaast beloofden ze conflicten op een vredelievende manier op te lossen en samenwerking te bevorderen.

Maar de belangrijkste afspraak was voortaan een onafhankelijk buitenlands beleid te voeren, los van de nucleaire grootmachten Verenigde Staten en Sovjet-Unie, die de wereld in twee blokken hadden verdeeld.

Zes jaar later leidde ‘Bandung’ tot de oprichting van de Organisatie van Niet-Gebonden Landen. De onafhankelijke koers bleef voorop staan. Maar het doel werd met de jaren groter. Uit de Declaratie van Havana (1979): ‘De organisatie bewerkstelligt de nationale onafhankelijkheid, de territoriale integriteit en veiligheid van de ongebonden landen in hun strijd tegen imperialisme, kolonialisme, neokolonialisme, racisme, zionisme en alle vormen van buitenlandse agressie, bezetting, dominantie, inmenging en heerschappij alsmede grootmachtenpolitiek en blokpolitiek.’

De werkelijkheid bleek echter weerbarstig. De organisatie raakte diep verdeeld na de invasie van Afghanistan door de sovjettroepen, kon na het einde van de Koude Oorlog geen nieuwe strategie bedenken, viel na de Kosovo-crisis bijna uiteen en zag leden als Malta en Cyprus na hun toetreding tot de Europese Unie vertrekken.

Bovendien bleken de Verenigde Naties toch het enige platform waar ontwikkelingslanden echt een vuist konden maken. En dan waren er nog de onderlinge historische rivaliteiten en economische twisten in het kader van de onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie.

Het was aan de inspanningen van Zuid-Afrika en Maleisië te danken dat de organisatie de laatste jaren aan een tweede jeugd kon beginnen. Cuba wil nu nog verder gaan en ‘de geest van Bandung’ nieuw leven inblazen. Op de top in Havana zal blijken of de leden van de Organisatie van Niet-Gebonden Landen – 53 landen in Afrika, 38 in Azië, 24 in Latijns Amerika en de Caraïben, en één in Europa (Wit-Rusland) – er net zo over denken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden