Cuba heeft longkankervaccin en de VS willen het ook

Cuba experimenteert al een aantal jaar met CimaVax, een veelbelovend vaccin tegen longkanker. Nu willen de VS dit medicijn ook op de markt brengen. Het is een nieuwe toenaderingspoging tussen de twee landen, waar een dergelijke uitwisseling door het handelsembargo decennialang onmogelijk was.

Modellen van het menselijke lichaam. Foto ter illustratie. Beeld ANP

Het vaccin is het resultaat van samenwerking tussen Amerikaanse en Cubaanse onderzoekscentra. De software voor het medicijn wordt geproduceerd in Manhattan, de uitvoering vindt plaats in Cubaanse laboratoria. Afgelopen maand kondigde het in New York gestationeerde Roswell Park Kankerinstituut aan dat het zal samenwerken met het in Havana gestationeerde Centrum voor Moleculaire Immunologie. Doel: het vaccin naar de VS brengen.

De gouverneur van New York, Andrew Cuomo, reisde af naar Cuba om hierover te spreken met vice-president Miguel Diaz-Canel. Het was het eerste bezoek van een Amerikaanse gouverneur aan Cuba sinds Obama de reisbeperkingen naar Cuba heeft versoepeld.

Candace Johnson, directeur van het Roswell Instiuut, zegt tegen het Amerikaanse maandblad Wired dat zij hoopt dat het medicijn binnen zes tot acht maanden in de VS arriveert en dat binnen een jaar klinische testen kunnen plaatsvinden. Voordat het zover is, moet de Amerikaanse Voedsel- en Medicijnenautoriteit nog goedkeuring verlenen.

Cubaanse onderzoekers zijn vijftien jaar bezig geweest met de ontwikkeling van het vaccin - het enige vaccin op het gebied van longkanker tot nu toe. Sinds 2011 wordt het gratis toegepast op terminale longkankerpatiënten. Patiënten kunnen er niet door worden genezen, maar het medicijn vertraagt de ontwikkeling van de ziekte en werkt dus levensverlengend. Ook zorgt het ervoor dat veel voorkomende klachten zoals pijn op de borst, heesheid en intense vermoeidheid, worden verminderd.

Candace S. Johnson, CEO van het Roswell Park Kankerinstituut. Beeld ap

Grootste doodoorzaak

Als sigaarrokend volk zijn Cubanen vatbaar voor longkanker. De ziekte is de grootste doodoorzaak in twaalf van de vijftien provincies. Uit een onderzoek dat in 2010 werd uitgevoerd, blijkt dat patiënten die CimaVax kregen toegediend gemiddeld vier tot zes maanden langer leefden dan patiënten die een traditionele behandeling ondervonden.

Volgens Michel van den Heuvel, longarts bij het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, moet kritisch gekeken worden naar een dergelijk onderzoek. 'Het is al geregeld voorgekomen dat een onderzoek in fase 2 een positief resultaat had, maar in fase 3 niet meer. De confirmatiestudie naar dit vaccin loopt nog.'

Van den Heuvel is desondanks onder de indruk van het vaccin. 'Het is ontwikkeld in een voor Cuba slechte tijd. Toch hebben onderzoekers er handen en voeten aan weten te geven. Er is hoop dat het werkt, maar het zou niet het eerste vaccin zijn dat sneuvelt. Vanaf 2013 wordt er op het gebied van kanker vooral ingezet op immuuntherapie met antilichamen, die de rem van het afweersysteem afhalen. Mogelijk zal dit in de toekomst worden gecombineerd met het toedienen van vaccins, die het lichaam in staat stellen de kanker beter te herkennen.'

Een vrouw rookt een Cubaanse sigaar in Havana. Beeld ap

Leidende rol

Cuba speelt een leidende rol op het gebied van biotechnologie en medisch onderzoek. Cubaanse immunologen hebben al verschillende doorbraken op hun naam staan, zoals een vaccin voor meningitis B en hepatitis B en de ontwikkeling van antilichamen voor niertransplantaties.

Het land heeft de hoogste concentratie gezondheidswerkers ter wereld. Er zijn ongeveer 600 doktoren en verplegers voor elke 100.000 burgers. Ter vergelijking: de VS hebben 250 doktoren op hetzelfde aantal burgers. Hoewel Cuba, vergeleken met de VS, een fractie van het overheidsgeld besteedt aan gezondheidszorg, is de gemiddelde levensverwachting in beide landen nagenoeg gelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.