Nieuws Duitsland

CSU stelt Merkel ultimatum van twee weken

Merkel krijgt van de CSU twee weken de tijd om in Europa afspraken te maken voor een strenger immigratiebeleid. Daarmee wordt de ontknoping in de Duitse regeringsruzie uitgesteld tot na de Eurotop van 28 en 29 juni. Bondskanselier Merkel koerst op bilaterale afspraken met Italië en Griekenland.

Bondskanselier Angela Merkel tijdens een persconferentie na een bijeenkomst met coalitiegenoot CSU op 18 juni 2018. Foto Michael Kappeler/dpa

Merkel kreeg van minister Seehofer waarom ze vorige week had gevraagd: tot de Eurotop eind volgende week de tijd om op Europees niveau te organiseren wat de Beierse CSU wil: asielzoekers aan de grens tegenhouden en terugverwijzen naar het eerste Europese land waar ze geregistreerd staan.

Bij een persconferentie verkondigde Seehofer dat zijn partij ‘uitziet naar een Europese oplossing’. Vangt Merkel bot in Europa, dan zal hij de grenspolitie alsnog de opdracht geven vluchtelingen per 1 juli terug te sturen naar het land waar ze een vingerafdruk hebben gezet.

Merkel vreest dat andere Europese landen het Duitse voorbeeld zullen volgen dat overal in Europa weer grenscontroles gaan plaatsvinden. Dat zou niet alleen een symbolische dreun voor de EU betekenen, maar is ook nadelig voor de interne markt.

Merkel moet dus leveren. ‘Wie Europa kent, weet dat dit niet makkelijk is’, zei ze op een persconferentie die parallel liep aan die van haar rivaal. Het absurdistische aan Merkels missie is, dat het terugsturen van elders geregistreerde asielzoekers feitelijk Europees beleid is. Alleen werken de landen die deze mensen zouden moeten opnemen niet mee.

Merkel maakte impliciet duidelijk op deze termijn niet te geloven in het vervolmaken van een eensgezind Europees migratiebeleid. In plaats daarvan wil ze bilaterale afspraken maken met Italië, Griekenland en misschien enige Balkanstaten, de grootste retourontvangers van asielzoekers. Over details wilde ze niet speculeren. Wel zei ze dat een tegenprestatie denkbaar is: als voorbeeld haalde ze de Turkijedeal uit 2016 aan.

Achteraf werd volop gespeculeerd over de vraag wie de ‘winnaar’ is van de strijd. Op het eerste gezicht lijkt het Seehofer, hij stelt immers een ultimatum. Maar evenzeer is het denkbaar dat Seehofer water bij de wijn deed, terwijl Merkel haar poot stijf houdt en ook van plan is dat na 1 juli te doen.

Het geruzie om de opvang van asielzoekers maakt de sfeer in Europa giftiger dan ooit. Het uitblijven van een oplossing kan het einde betekenen van de EU.

Meer over