Reportage

Cruiseplek gesloten: 'Ik heb de leeftijd niet meer om uit te gaan'

De teleurstelling is groot na het sluiten van Ginkelse Zand, ontmoetingsplaats voor homoseksuele contacten. De plek heeft een belangrijke sociale functie.

Anneke Stoffelen
Nu het hek naar het bos naast de A12 op slot is gedaan, is alleen het kleine stukje groen vóór het wildraster nog beschikbaar voor escapades. Beeld Arie Kievit
Nu het hek naar het bos naast de A12 op slot is gedaan, is alleen het kleine stukje groen vóór het wildraster nog beschikbaar voor escapades.Beeld Arie Kievit

Onder het schijnsel van de lantaarnpaal loopt een gestalte met een petje nu al voor de derde keer hetzelfde loopje. Dan komt er een nieuwe auto de parkeerplaats langs de A12 oprijden. Het is zaterdagavond, een uur of elf. De man met het petje bekijkt vanaf een afstandje wie er in zitten. Een man en een vrouw. Ze moeten kennelijk plassen. Niet interessant.

De man met het petje is de 52-jarige Michael - niet zijn echte naam, hij hoeft niet zo nodig met zijn seksleven in de krant. Hij is homoseksueel en komt hier om te cruisen: 'Een gebied doorkruisen op zoek naar een partner', aldus de Van Dale.

'Het is een spel', zegt Michael. 'Je loopt, je kijkt, soms loopt er iemand achter je aan, je maakt een praatje.' Als beide partijen het zien zitten, loop je achter elkaar aan de donkere bossen in en wordt overgegaan tot seksuele actie. Hoe je dat dan weet, dat die ander ook wil? 'Dat is fingerspitzengefühl', zegt Michael. 'Dat zie je aan een blik.'

Twee typen cruisers

Er zijn twee typen cruisers, volgens Michael. De eerste categorie is die van grote passen, snel thuis. 'Die gaan meestal vrij snel met iemand mee.' De tweede categorie, waartoe hij zichzelf rekent, maakt er echt een avondje van. Michael ruikt naar aftershave en heeft zichzelf in een nette blauwe pantalon en wit overhemd gestoken. 'Ik heb alle tijd. Ik ga nooit meteen met iemand mee, ik observeer eerst een tijdje. Als ik bijvoorbeeld iemand uit de bosjes zie komen met een ander, dan hoef ik hem daarna niet meer.'

De rustplaats Ginkelse Zand, langs de A12 bij Ede, dat is niet veel meer dan een stukje asfalt aan een bosrand. Er zijn geen toiletten voor automobilisten en koffie is hier niet te krijgen. Des te opmerkelijker dat de Rijksdienst Wegverkeer hier in piekperiodes vierhonderd 'parkeerbewegingen' per dag registreerde.

Slot om het hek

In de wijde omgeving is bekend: in of uit de kast, als je op zoek bent naar vluchtige homoseksuele contacten, moet je hier zijn. Geen vragen, geen gedoe. Maandagavond is thema-avond: leer.

Maar nu is daar ineens die glimmende ijzeren ketting om het poortje in het wildraster. 'Verboden doorgang Artikel 461 W.v.Str.', staat er op een splinternieuw geel bord. Het belet cruisers om met hun verovering het bos in te gaan.

De gemeente Ede heeft genoeg van deze homoontmoetingsplek, die zorgt voor 'veel rommel in het natuurgebied. En overlast voor wandelaars in het natuurgebied, klachten van omwonenden en wandelaars', volgens een memo van de burgemeester waaruit de lokale krant citeert. Ook zou het cruisen de trek van wilde dieren kunnen verstoren in deze belangrijke 'natuurcorridor'. Dus hing er begin van de maand ineens een slot om het hek.

Teleurstelling en frustratie bij bezoekers waren het gevolg, zegt voorzitter Anthony Mathijsen van de Stichting Platform Keelbos. 'Ik kreeg allerlei mailtjes van bezoekers van die ontmoetingsplek: kunnen jullie iets doen?' Zijn club komt op voor de gebruikers van homo-ontmoetingsplekken sinds 2003, toen Mathijsen verzeild raakte in de discussie rondom de sluiting van een cruiseplek vlakbij zijn Zuid-Limburgse woonplaats Nuth. Sindsdien heeft hij er een missie van gemaakt de juridische knowhow rondom homo-ontmoetingsplaatsen (ook wel hop's genoemd) te bundelen, want, zo staat op de juridisch goed doortimmerde website te lezen: 'Er is voor een bepaalde groep voornamelijk homoseksuele mannen een behoefte en ook noodzaak om elkaar in een sociale context daar te ontmoeten en intiem te kunnen zijn in de groenbeschutting.'

null Beeld Arie Kievit
Beeld Arie Kievit

Afwezig in besluitvoering

Het probleem is dat gebruikers graag anoniem blijven. Zij worden daarom nooit gehoord in de besluitvoering, zegt Mathijsen. 'Er wordt gepraat met heterofamilies die komen recreëren, vissers en de fietsclub. Maar niet met deze groep. Daardoor kunnen gemeenten ontmoetingsplaatsen vaak op grond van kulargumenten sluiten. Niemand protesteert openlijk.'

Mathijsen legt het nog maar eens uit: seks in de buitenlucht is niet per definitie verboden. 'Het schenden van de openbare orde, dat is strafbaar. Maar als jij voor intieme activiteiten de groenbeschutting opzoekt, niet zichtbaar voor anderen, dan is er geen opzet om aanstoot te geven en vervalt het strafbeginsel.'

In Ede heeft de gemeente bovendien zonder de juiste juridische besluitvorming een openbare weg afgesloten, meent Mathijsen. De stichting heeft daarom 'een verzoek tot bestuursrechtelijke handhaving' ingediend. Ook het plaatselijke COC vindt dat de cruiseplek weer open moet. Het aantal homo-ontmoetingsplekken neemt volgens Mathijsen gestaag af en daarmee wordt de bezoekers 'groot onrecht' aangedaan. Hij ziet dat als gevolg van de heteroseksuele standaard in de maatschappij. 'Niemand heeft zogenaamd iets tegen homoseksualiteit, maar het mag niet al te zichtbaar zijn.'

Een plek waar mensen zich seksueel uitleven met wildvreemden in de bosjes gaat voorbij het tolerantievermogen van menig heteroseksueel. Mathijsen: 'Dan krijg je van die tegenwerpingen als: boek toch een hotelkamer. Maar het is een ontmoetingsplek. Als ik een hotelkamer boek in mijn eentje, is de kans dat ik daar iemand ga ontmoeten vrij klein. En in gemeentes als Ede zijn geen homocafés.' Homo-ontmoetingsplekken hebben volgens de stichting bovendien een belangrijke functie voor mannen die niet voor hun geaardheid durven uitkomen.

Op parkeerplaats Ginkelse Zand zit een wat oudere man in een rode stationwagen. Hij wacht op iemand, zegt hij. Over het cruisen hier heeft hij 'weleens wat gelezen', maar nee, daar komt hij niet voor. Hij kijkt liever naar vrouwen, verzekert hij met een knipoog.

Sociale functie

'Die is ook gewoon aan het cruisen hoor', zegt Michael een klein uur later, als de oudere man inmiddels tussen de donkere bomen door schuimt. 'Je ziet wel vaker mannen die niet uit de kast zijn. Met name overdag kom je de zakenmannen tegen met kinderzitjes in de auto. En veel Marokkanen, in die cultuur hebben homo's het erg moeilijk.'

Zelf is hij al vijfentwintig jaar openlijk homoseksueel. Toch heeft de cruiseplek ook voor hem een sociale functie. 'Ik heb de leeftijd niet meer om te gaan stappen. Natuurlijk kun je gaan internetdaten, maar voor mij is het belangrijk hoe iemand loopt en ruikt, om te weten of ik er iets mee kan. Cruisen is snel en nou ja, efficiënt.'

Nu het hek naar het bos op slot is gedaan, is alleen het kleine stukje groen vóór het wildraster nog beschikbaar voor escapades. Bij daglicht is dat een probleem, dan ben je voor iedereen zichtbaar. Maar nu de nacht is gevallen reikt het oog niet verder dan de lichtbundel van de lantaarnpaal. Af en toe verdwijnt er een man in het zwarte gat.

'Als je de zijkanten opzoekt, kun je daar ook wel ongezien je gang gaan hoor', wijst Michael met een kennersblik. Er komt weer een nieuwe auto de donkere parkeerplaats opgereden. Michael flaneert verder. Eens kijken of daar nog interessant materiaal in zit.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden