Column

Cruijffiaanse allure en een 'zijn-situatie'

De Twaalfde Man

 

Nog maar vijf maanden geleden, in de tijd dat iedereen het vertrouwen in de bondscoach totaal was kwijtgeraakt, stelde De Telegraaf een voorpagina samen waarin de zin 'Verlos Hiddink uit zijn lijden' domineerde. Er stond een foto bij waarop Hiddink het hoofd boog - symboliek mensen.

Op dezelfde dag, woensdag 15 oktober, twee dagen na een nederlaag tegen IJsland, zette ook het Algemeen Dagblad Hiddink op de voorpagina. Onder een foto van Hiddink stond de tekst: 'Ons advies: HIDDINK, STAP OP!'

Dit om de stemming weer te geven die destijds in Nederland heerste. De enige Nederlander die het voor Hiddink opnam, was Frits Barend, maar die maakt een blad dat Helden heet, dan moet je wel. De rest van het land eiste dat de bondscoach zou verdwijnen, niet alleen vanwege de resultaten, maar ook omdat hij een verwarde indruk maakte.

Het AD schreef: 'Hiddink en dit Nederlands elftal: het heeft alle kenmerken van een totale mismatch.' Zelf sloot ik een column in die dagen ook nogal stellig af: 'Dit komt niet meer goed.'

Inmiddels is Hiddink weer helemaal het mannetje. Ik weet niet of dat terecht is. Nederland won na de nederlaag tegen IJsland met fraaie cijfers (6-0) van Letland, maar eens een mismatch, altijd een mismatch, zou je denken. Zo eenvoudig is het niet.

Het is alsof het er allemaal niet is geweest, de woede over de gemakzuchtige manier waarop Hiddink Oranje dacht te kunnen leiden en de waardeloze resultaten. Anderhalve week geleden werd het nieuwe uit-shirt van het Nederlands elftal gepresenteerd. Het was een heel gewoon, keurig wit shirt. Op foto's en beelden was te zien dat het er gezellig aan toe ging. Journalisten trapten een balletje en Hiddink gaf wat aanwijzingen.

Gezellig.

Ik mis de crisis. Het is mij allemaal te gezapig. Er kon een half jaar geleden ook meer gelachen worden, bijvoorbeeld toen KNVB-directeur Bert van Oostveen na het fiasco/de afgang/de vernedering in Reykjavik iedereen geruststelde. Hiddink had een 'overduidelijk plan van aanpak' gepresenteerd - waarna de bondscoach tijdens een snoepreisje in Zuid-Korea verklaarde dat hij helemaal geen plan van aanpak had.

Ik weet niet wat vreemder is: een directeur die kennelijk verzint dat er een plan van aanpak klaarligt, ter bestrijding van een ernstige crisis, of een bondscoach die van de vier interlands er drie verliest, maar geen plan van aanpak heeft.

Op de kwestie werd deze week een verrassend nieuw licht geworpen. In een interview met Voetbal International maakt Raymond Verheijen ons deelgenoot van het masterplan van Guus Hiddink. Verheijen, bewegingswetenschapper en coach, is een interessante man. Hij heeft lak aan reputaties en strooit op Twitter met kritiek op collega-coaches.

Met Hiddink werkte hij twee keer samen, in diens tijd als bondscoach van Zuid-Korea (2002) en Rusland (2008). Ik zeg het er maar even bij om duidelijk te maken dat Verheijen geen koekenbakker is, wat veel mensen in het voetbal overigens wel denken.

In VI zegt hij over Hiddink: 'Als hij begint bij een club of land, doet hij eerst niks.' Dat klopt. 'Mensen denken dan dat hij lui is, maar dat is niet zo.' Dat klopt dan misschien ook wel.

Het inventariseren is de 'is-situatie'. Als Hiddink alles weet en door heeft, is het tijd voor de 'zijn-situatie.' Verheijen: 'Ofwel hoe de situatie uiteindelijk zou moeten zijn.'

Samengevat: 'Je moet dingen pas veranderen als er iets fout gaat, want dan snapt iedereen dat het anders moet.'

Dit is Cruijffiaans briljant. Hiddink wist dat we in een crisis zouden terechtkomen, maar kon pas ingrijpen toen iedereen snapte dat het anders moest. Hij wist dat Oranje in de EK-groep rampzalig van start zou gaan. Zijn opmerking dat hij geen plan van aanpak had, was een schijntrap, een truc om zijn strategie niet in de war te schoppen.

De zijn-situatie is begonnen. Laat de Turken maar komen.

Paul Onkenhout is redacteur van de Volkskrant.

Reageren?

p.onkenhout@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.