Analyse datacenters

Cruciale Nederlandse datacenters steeds vaker in handen van Amerikanen – is dat erg?

Datacentrum van Google in de Groningse Eemshaven.

Nederlandse datacentra vallen een voor een in handen van Amerikaanse bedrijven. Zo krijgen de VS mogelijk toegang tot steeds meer Nederlandse gegevens, waarschuwen ict-specialisten in het FD. Moet Nederland zich zorgen maken over Amerikaanse controle op zijn digitale voorzieningen?

1. Is het onwenselijk dat Amerikanen Nederlandse datacentra bezitten?

Bedrijven, overheidsinstanties, ziekenhuizen, consumenten: massaal slaan ze data op in de reusachtige blokkendozen vol knipperende, zoemende servers. Van bedrijfsdocumenten tot medische data en van bankgegevens tot vakantiefoto’s, het is allemaal te vinden in datacentra.

Een groeiend deel van die blokken is in handen van Amerikaanse bedrijven. Zo kocht het Amerikaanse Digital Realty vorige maand nog het Nederlandse datacentrumbedrijf Interxion op, voor 8,4 miljard dollar.

Volgens Stijn Grove van DDA, de Nederlandse branchevereniging voor datacentra, is inmiddels ongeveer een kwart van de bedrijven met datacentra hier Amerikaans. In totaal staan er volgens hem zo’n 200 datacentra in Nederland, in handen van ongeveer 50 bedrijven.

‘De rest is veelal Engels of Duits, Nederlandse eigenaren zitten er nauwelijks nog tussen’, zegt Ludo Baauw, algemeen directeur van Intermax. Zijn bedrijf biedt ict-diensten aan onder meer ziekenhuizen en is hiervoor zelf klant bij datacentra. 

De groeiende Amerikaanse dominantie leidt tot ongemak. ‘We hebben onze mond vol van de Chinezen’, aldus Baauw, ‘maar ondertussen zetten we onze geheimen bij de Amerikanen.’

Zitten daaraan risico’s? Juridisch gezien wel, zegt rechtsgeleerde Kristina Irion (Universiteit van Amsterdam). Dat zit hem vooral in een Amerikaanse wet, de Cloud Act, die dicteert dat techbedrijven met Amerikaanse banden (‘ze hoeven er niet eens hun hoofdkantoor te hebben staan’) data van servers moeten overhandigen aan Amerikaanse overheidsinstanties, ook als deze buiten de Verenigde Staten staan.

Het kan ook om Nederlanders gaan waartegen een onderzoek loopt, volgens Irion. ‘En we weten uit de Snowden-lekken dat Amerikaanse inlichtingendiensten geen moeite hadden met het bespioneren van buitenlandse burgers door middel van internet-communicatie.’

De genoemde wet spreekt de Europese wetgeving rechtstreeks tegen. Die stelt dat data delen met buitenlandse mogendheden niet zomaar mag. Irion: ‘Dan is aan bedrijven de vraag: waar ligt je loyaliteit?’

Dit speelt overigens alleen als de servers in een datacentrum ook in handen zijn van het datacentrum zelf, of van een ander bedrijf met Amerikaanse banden. Dit is lang niet altijd het geval. Stalt een Nederland ziekenhuis zijn eigen servers in een Amerikaans datacentrum, dan hoeft die dus niet onder de Amerikaanse Cloud Act te vallen – in dat geval verzorgt het datacentrum enkel zaken als koeling en stroomtoevoer.

Baauw van Intermax zegt de datacentra te vertrouwen, maar wijst op potentiële risico's. ‘Je kunt een spiegeltje in een glasvezelkabel plaatsen om data te dupliceren. Dat doen we zelf ook, als we bijvoorbeeld tests doen met onze datastromen. Als wij het al kunnen, waarom de Amerikaanse inlichtingendienst NSA dan niet?’

2. Of is er in de praktijk weinig aan de hand?

Dit is een wel heel theoretische exercitie, zeggen mensen uit de digitale-infrastructuursector zelf. ‘Wij zijn een Nederlandse entiteit, gebonden aan de Nederlandse wet. Als wij ons daar niet aan houden, zijn we gewoon strafbaar’, stelt Michiel Eielts, algemeen directeur van de Nederlandse tak van het Amerikaanse Equinix.

‘Stel, de Amerikanen kloppen aan, dan worden we beschermd door de Nederlandse wet’, vervolgt hij. ‘En je denkt toch niet dat de VS hier een politieke oorlog van willen maken?’

Daarnaast is een van de kerntaken van zijn bedrijf het veilig opslaan van data, zegt hij. Equinix zou zijn eigen belang ondergraven als het data uitdeelt aan de Amerikaanse overheid.

Bovendien zou het extreem moeilijk zijn om data van klanten te pakken te krijgen. ‘Natuurlijk, we kunnen de kooi opendoen. Dan staan we voor twintigduizend servers. Waar vind je de info die je zoekt? Ik zou het niet eens weten. Daar komt bij dat veel data versleuteld is, je kunt het niet zomaar lezen.’

Michiel Steltman van belangenorganisatie Stichting Digitale Infrastructuur Nederland ziet eveneens weinig risico. ‘Voor olie zijn we allang afhankelijk van het Midden-Oosten, inmiddels zijn we ook voor onze digitale infrastructuur afhankelijk van andere landen’, zegt hij. ‘Dat is wennen.’

Wil je dit aanpakken, dan moet je als overheid de eigen digitale economie stimuleren, stelt hij. Amerikaanse en Aziatische bedrijven overheersen nou eenmaal de technologiemarkt. Eielts van Equinix: ‘Wil je dan ook liever geen Android en Microsoft meer? Goede vraag. Maar op dit moment een irreële.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden