Cruciale informatie was niet doorgegeven

Rechters en aanklagers waren ‘nonchalant en klungelig’ met de behandeling van de verlofaanvragen van Saban B.

De gewelddadige pooier Saban B. had nooit de kans moeten krijgen om te vluchten, oordeelden het kabinet en de Tweede Kamer woensdag. Rechters en aanklagers waren ‘nonchalant en klungelig’, zei Fred Teeven (VVD). Ook de politie is in de fout gegaan. Hoe kon dit gebeuren?

Aanvankelijk verliep de strafzaak tegen B. volgens verwachting. De rechtbank Almelo gaf de pooier in juli 2008 een flinke straf: 7,5 jaar, voor het leiding geven aan een bende die tientallen vrouwen dwong in de prostitutie te werken en hun verdiensten af te staan.

B. ging in hoger beroep en een half jaar later legden zijn advocaten een troefkaart op de speeltafel. Hun cliënt had inclusief voorarrest twee jaar achter tralies doorgebracht. Dat was bijna de helft van straf die hij, na gedeeltelijke kwijtschelding, zou moeten uitzitten. De kans op verlof neemt toe naarmate de datum van iemands vrijlating nadert, zeker als een vonnis niet definitief is.

Complicatie voor de advocaten was dat B. na de veroordeling tot ‘ongewenst vreemdeling’ was verklaard. Hierdoor waren zijn kansen aanzienlijk verkleind. Maar de pooier had geluk, want die cruciale informatie is niet aan het OM doorgegeven.

In eerste instantie werden B.’s verzoeken om verlof afgewezen door het gerechtshof Arnhem en de gevangenisdirecteur in Veenhuizen, op grond van vluchtgevaar en de ernst van de misdrijven waarvoor hij is veroordeeld. Dat veranderde toen B. een kind kreeg, dat hij had verwekt tijdens ‘bezoek zonder toezicht’ in de gevangenis.

In juni 2009 vroeg de pooier verlof om de aanstaande bevalling bij te wonen. Hij had opnieuw geluk, want de twee aanklagers die zich bezighielden met zijn strafzaak, konden niet naar de zitting komen. Hun vervangster was bijgepraat, maar ze maakte tot verbijstering van haar collega’s geen bezwaar tegen twee dagen verlof. Toch mocht B. niet weg, want de rechters wezen zijn verzoek af.

Twee maanden later vroeg B. verlof om zijn vrouw te helpen met de inrichting van hun huis en zijn eerste kind te zien. Toen het OM zich verzette, confronteerde het hof de aanklager met het feit dat op de vorige zitting daartegen geen bezwaar was gemaakt. Knarsetandend ging het OM akkoord met twee dagen verlof.

Het hof gaf de man een week vrij. Hij moest zijn Turkse paspoort inleveren en zich dagelijks melden op het politiebureau in Alkmaar. Dat ging in eerste instantie goed. Dinsdag 7 september kwam B. keurig naar het bureau. De volgende dag werd hij daar opgepakt, omdat een tipgever de politie had verteld dat B. een vlucht naar Turkije aan het voorbereiden was.

Het hof sloeg de waarschuwing in de wind. De rechters lieten B. vrij omdat een deel van de tip niet klopte en de politie zich zou baseren op ‘informatie uit anonieme bron die op geen enkel punt nader geverifieerd is’. Dat is onjuist, stelt Hirsch Ballin. Volgens hem heeft het OM het hof verteld dat de tipgever een betrouwbare bekende van de politie is.

B. mocht naar huis, met twee dagen extra verlof als compensatie voor de vrije dagen die hem waren ontnomen. Vrijdag meldde hij zich braaf bij de politie, zaterdag kwam hij niet opdagen.

Voor de politie was dit geen reden om alarm te slaan bij het OM. Dat gebeurde pas maandag, twee dagen later. Nadat het hof dinsdag formeel had besloten dat B. de cel in moest, werd een Europees Arrestatie Bevel uitgevaardigd.

Volgens de getuige die eerder waarschuwde, is B. vrijdag al naar Turkije vertrokken, nadat hij voor het laatst bij de politie was. Turkije levert geen onderdanen uit.

Over rechters in deze zaak wil Hirsch Ballin niet oordelen, omdat ze onafhankelijk zijn. Het OM had volgens hem consequenter verlof moeten weigeren. De Raad voor de rechtspraak en het OM hebben een intern onderzoek ingesteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden