Crowdfunding voor boomkikker

De provincie Gelderland zet sociale media in om geld in te zamelen voor de natuur. Dat komt onder meer ten goede aan de bedreigde en veeleisende boomkikker.

ZELHEM - 'Het zijn echte zonaanbidders', zegt Jan Stronks, terwijl boven de Achterhoek de volgende regenwolk zich alweer aandient. Vergeefs inspecteert hij de braamstruiken bij een waterpoel in Zelhem. Geen boomkikker te bekennen. 'In het voorjaar hoorde ik hier zo'n veertig mannetjes.'


Al 25 jaar houdt Stronks de boomkikkerstand in de Achterhoek bij en is hij betrokken bij herstelprojecten. Eind jaren tachtig zat deze amfibieënsoort in zwaar weer. In het voorjaar klonken in de avonduren nog slechts tweehonderd roepende mannetjes; nu is dat aantal weer opgelopen naar tweeduizend. Maar die populatie in stand houden, is niet eenvoudig; boomkikkers hebben veel noten op hun zang.


Ze gedijen alleen in de omgeving van grote, ondiepe poelen zonder vissen. Die maken namelijk korte metten met de eitjes en de dikkopjes. Buiten de voortplantingstijd vertoeven de kikkers, die goed kunnen klimmen, op het land, vooral langs zonnige randen van bosschages met geleidelijke overgangen tussen hoge en lage vegetatie. Dat leefgebied in stand houden, betekent poelen uitbaggeren, maaien, hakken en snoeien, anders is de habitat van deze kieskeurige kostganger in een mum van tijd overwoekerd.


Om het werk van Stronks en een aantal andere kleinschalige natuurprojecten een financieel steuntje in de rug te geven, gaat de provincie Gelderland over tot het zogeheten crowdfunding. Een moderne vorm van collecteren, maar dan via de sociale media. 'Dat wordt in de kunst al met succes toegepast. Waarom niet bij natuurprojecten?', vroeg gedeputeerde Jan Jacob van Dijk zich af.


Op verzoek van de provincie kwam Natuurmonumenten met de aanleg van picknick- en vlinderweitjes op het landgoed Beekhuizen in Velp. Amfibieënorganisatie Ravon droeg meerdere geldbehoevende projecten aan, onder meer voor de boomkikker. Tot 10 november proberen zij zo veel mogelijk geld op te halen.


'We helpen hieraan mee met deskundigheid en menskracht, maar stoppen zelf geen geld in de projecten', zegt Van Dijk. 'Natuurlijk is natuurbeheer een overheidstaak; Gelderland investeert daar ook veel in. Maar hoe meer de overheid doet, des te onverschilliger staat de burger er tegenover. Ik hoop dat crowdfunding tot meer betrokkenheid bij de natuur leidt.'


Dat is broodnodig, vindt de gedeputeerde. 'Bij de bezuinigingen op cultuur was het land in rep en roer; terwijl er lou loene werd gereageerd op de veel zwaardere krimp in het natuurbudget. Dat komt denk ik doordat de burger zich niets meer kan voorstellen bij het natuurbeleid. Dat is vertechnocratiseerd met EHS, Natura 2000 en natuurdoeltypen. Bovendien denken veel mensen: ach dat groen groeit vanzelf wel, maar het kost veel geld om paden begaanbaar te houden of om de natuur mooier te maken. Dat mag best wat meer doordringen', aldus Van Dijk.


Heel veel geld heeft Jan Stronks niet nodig voor de boomkikker rond Zelhem. Het streefbedrag is 2.000 euro, bedoeld om vrijwilligers aan het werk te zetten in het Heidehoekse Vloedgebied en op Landgoed 't Veld. 'Vrijwilligers kosten natuurlijk niet veel, maar we willen die mensen tussen de middag wel een kop soep kunnen geven. En soms moeten we wat groter materieel inzetten, bijvoorbeeld om het water weer uit te diepen.'


Op Landgoed 't Veld laat Stronks een poel zien die al flink is dichtgegroeid met riet. Zijn speurtocht langs de struiken levert hier wel succes op. Ondanks het kille weer heeft een kikker zich op een braamblad verschanst. Het grasgroene beestje - een centimeter of 5, op elke teen een piepklein klimnapje - lijkt wel van plastic, zo glad is hij. Of zij? Voordat Stronks de sekse kan vaststellen, klimt de kikker verder de braamstruik in.


Dat juist voor Landgoed 't Veld geld nodig is, komt mede door het overheidsbeleid, vertelt Stronks. Het landgoed ligt buiten de EHS, de Ecologische Hoofdstructuur. De provincie geeft voor die gebieden binnenkort geen vergoedingen meer voor beheer van de natuur. Dat is de dood in de pot voor de boomkikkers, verwacht Stronks, omdat de dieren vooral in het agrarische cultuurland buiten de EHS voorkomen.


'Jarenlang zijn particuliere grondeigenaren gestimuleerd om landbouwgrond om te zetten in boomkikker-natuur', zegt Stronks. 'Daar zijn ze voor gecompenseerd. Voor een paar hectare was dat tussen de 50- en 80 duizend euro, maar daarnaast is ze ook een beheersvergoeding in het vooruitzicht gesteld.


'Nu die wegvalt, ben ik bang dat veel eigenaren de boel de boel zullen laten. Daar kan de boomkikker niet tegen, maar ook zijn die investeringen dan weggegooid geld.'


Geld geven voor de boomkikker valt niet mee. 'Crowdfunding', schrijft de provincie Gelderland, 'is een manier om te doneren via één klik op de knop.' De praktijk is nog anders. De initiatiefnemers van het project zijn in zee gegaan met Flattr. Wie geld wil geven, moet zich aanmelden bij deze intermediair, vervolgens als eerste inleg minimaal 15 euro storten, om dat geld vervolgens weg te kunnen schenken. Daar zijn ook een paar dubbeltjes kosten aan verbonden. Het betaalsysteem werkt bovendien niet goed met Internet Explorer, wel met Google Chrome of Firefox. Vanwege deze kinderziektes is er ook de mogelijkheid om 'ouderwets' te doneren, via iDeal of door het overschrijven naar een rekeningnummer.


Moeizaam doneren


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden