Crisissurrealisme

Door heel Spanje tekenen de sporen van de crisis zich af in staal en beton. Onaf en onbewoond zijn deze verlaten nieuwbouwwijken de versteende relicten van ongebreideld optimisme, huizenspeculatie en corruptie.

STEVEN ADOLF

Wie er een oog voor ontwikkelt, herkent het direct: het kerkhof van de Spaanse bouwillusie. Verspreid door het Spaanse landschap, aan de rafelranden van de steden, liggen de restanten van wat ooit trotse nieuwbouwwijken hadden moeten worden. Soms is er niet meer dan een stratenpatroon met verweerd asfalt en wat lantaarnpalen. Aan de vlaggemasten hangen nog gerafelde flarden katoen, ooit waren dat de banieren waarop de naam van de projectontwikkelaar wapperde.

In andere wijken staan betonnen karkassen waarin weer en wind vrij spel hebben. Sommige woonblokken zijn op het oog klaar en helemaal afgebouwd. Maar de gesloten rolluiken en de verlaten straten waarin het gras langs de tegels omhoog schiet, verraden dat we ook hier te maken hebben met een spookstad.

Nog geen vijf jaar geleden kwam er een eind aan de Spaanse huizenspeculatie. Spanje bleef zitten met meer dan een miljoen onverkochte huizen, met bouwrijpe grond en half afgebouwde projecten. Spaarbanken vielen om en moesten met 40 miljard euro Europese steun worden opgelapt. Bouw- en ontwikkelingsbedrijven klapten in elkaar. Families konden hun hypotheken niet meer afbetalen. Deze failliete boedel zal zijn schaduw nog vele jaren over de Spaanse economie werpen.

Wat rest is het surrealisme van de spooksteden. Zoals bij Vallescas, Móstoles, Alcorcón in en rond Madrid. Of Seseña, ooit een onbekend gehucht van 7.000 zielen op de hoogvlakte. Bouwer Francisco Hernando, bijgenaamd Paco de Puttengraver, plande in het droge land buiten het dorp een compleet nieuwe wijk van 13.500 woningen. Goed voor 40 duizend bewoners. Nog niet helft van de woonkazernes werd afgebouwd. De bestuurders van Seseña werden aangeklaagd wegens geknoei met de vergunningen. Paco de Puttengraver vertrok naar Afrika.

Of neem Ciudad Valdeluz, bij Guadalajara. Minder dan 10 procent van de geplande 30 duizend inwoners streek neer naast de halte van de hogesnelheidstrein uit Madrid. Die was tot ieders verrassing hier gepland, in het midden van het niets, maar wel op grond van de familie van de voormalige presidente van het Madrileense regiobestuur. Die verkocht de terreinen voor een leuk bedrag. Maar dat was ruim voordat de bubbel barstte.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden