DagkoersenUw politieke nieuwsbrief

Crisisberaad kabinet: Nederland roept nieuwe coronaregels over zichzelf af

Premier Mark Rutte tijdens de persconferentie van afgelopen vrijdag.Beeld Freek van den Bergh

Goedemiddag,
Partijleiders konden dit weekend waarschuwen wat ze wilden, vele Nederlanders lieten zich hun uitstapje naar het strand, het bos of de markt niet ontzeggen. Nieuwe maatregelen lijken niet uit te kunnen blijven en worden mogelijk vandaag al getroffen.

Hier zijn uw Dagkoersen, die tijdens de coronacrisis op onregelmatige basis verschijnen. Deze politieke nieuwsbrief per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

HET LAATSTE NIEUWS
Kabinet in crisisoverleg...

Dat crises verbinden, geldt niet alleen voor gewone stervelingen maar ook voor politici. De kopstukken in Den Haag waren het nooit méér eens dan afgelopen weekend, toen zij tot hun afgrijzen zagen dat nogal wat Nederlanders het ervan namen in een zonnig weekend. Misschien wel het laatste waarin zij zich min of meer vrijelijk konden bewegen.

Stranden, parken, bossen en markten: overal was het drukker dan verwacht. ‘Doe. Effe. Normaal!’, fulmineerde Klaas Dijkhoff in het staccato dat zijn VVD normaal voor verkiezingscampagnes bewaart. ‘Wanneer dringt het tot je door dat je egoïstisch bezig bent?’, viel een net zo boze Rob Jetten (D66) hem bij. Gert-Jan Segers, Pieter Heerma, Geert Wilders, Thierry Baudet: allen riepen zij op toch vooral thuis te blijven - maar nog steeds luisterden lang niet alle mensen die zij op het Binnenhof vertegenwoordigen.

Is het de anti-autoritaire Nederlandse volksaard, of zijn de spelregels niet duidelijk genoeg? Feit is dat de mensen die naar het strand of het bos gingen, geen regels overtraden zo lang zij 1,5 meter afstand tot elkaar bewaarden. Een woedende Ferdinand Grapperhaus - ‘Dit is helemaal verkeerd’ - wilde gisteren extra beperkende maatregelen niet uitsluiten. ‘Wij houden voortdurend de vinger aan de pols’, zei de minister van Justitie en Veiligheid bij EenVandaag.

Om 17 uur komt het kabinet bijeen voor crisisoverleg, anderhalf uur later volgt een persconferentie waarop mogelijk extra maatregelen worden aangekondigd. Gespeculeerd wordt over het sluiten van alle winkels op de meest essentiële na, zoals supermarkten en apotheken. De gemeenten meer bevoegdheden geven om de coronaregels te handhaven, zoals de Rotterdamse burgemeester Aboutaleb gisteren wenste, is eveneens een optie.

...Met een nieuw gezicht aan tafel

Koning Willem-Alexander beëdigt Martin van Rijn beëdigd als nieuwe minister voor Medische Zorg. Beeld ANP

Bij dat crisisoverleg schuift ook een oude bekende aan. Martin van Rijn, in het kabinet-Rutte II staatssecretaris van Volksgezondheid, vult voor de komende drie maanden het gat dat Bruno Bruins achterliet. Van Rijn wordt minister voor Medische Zorg en zal in die hoedanigheid bij de coronacrisis betrokken zijn, al ligt de hoofdverantwoordelijkheid voortaan bij weer een andere minister, CDA’er Hugo de Jonge.

Van Rijns aanstelling kwam vrijdag als een grote verrassing, aangezien hij geen lid is van een coalitiepartij, maar van de Partij van de Arbeid. Voor de laatste keer dat iets vergelijkbaars gebeurde, moeten we terug naar het eerste naoorlogse kabinet.

Premier Mark Rutte vond de aanstelling van de PvdA’er niet meer dan logisch: met zijn uitgebreide ervaring kan Van Rijn er meteen staan. Zelf stond hij wel even met zijn ogen te knipperen na Ruttes belletje, zei de nieuwbakken minister vandaag bij zijn presentatie. Maar: ‘Er zijn momenten in het leven dat politieke verschillen er niet toe doen’.

DE (HAAGSE) POLITIEK IN TIJDEN VAN CORONA
Vadertje Staat

Vorige week bewees Rutte de staatsman van zijn generatie te zijn. Met als historisch hoogtepunt zijn tv-toespraak van maandag. In 10 minuten en 20 seconden verenigde Rutte het land. En dat is maar een enkeling gegeven, stelt politiek verslaggever Ariejan Korteweg.

Koolmees’ blanco cheque

Wouter Koolmees (D66), vicepremier en minister van Sociale Zaken, moet in ijltempo miljardenverslindende noodgrepen toepassen om de economie in leven te houden. Fraude ligt op de loer. In de Volkskrant doet Koolmees, die soms amper nog weet welke dag het is, een moreel beroep op Nederlanders om misbruik te voorkomen. ‘Als je dat doet, zou ik me toch eens heel hard achter de oren krabben.’

Minister Koolmees.Beeld Jiri Büller

Meedoen is betalen

Koolmees’ regeling is ook bedoeld voor zelfstandigen die geen reserves hebben en de stroom aan opdrachten ineens zien opdrogen. Daarmee doen zzp’ers een beroep op de verzorgingsstaat, zonder veel aan die verzorgingsstaat te hebben bijgedragen. De flexibilisering van arbeid komt als een boemerang terug in het gezicht van het kabinet. Gaat hierna het zzp-schap dan eindelijk op de schop?

Schatkist heeft bodem

Het crisispakket van het kabinet kost de komende drie maanden tot wel 65 miljard euro, schreef minister Hoekstra van Financiën vrijdag aan de Tweede Kamer. Dat betekent dat Nederland de in acht jaar en met pijn en moeite opgebouwde begrotingsreserves razendsnel opbrandt. De vraag is hoe lang Nederland dat kan volhouden als de crisis onverhoopt langer dan drie maanden aanhoudt.

Perfectionist in ruste

Terwijl het kabinet zich staande tracht te houden, viel vorige week de hoofdverantwoordelijke voor de Nederlandse aanpak van de coronacrisis weg. Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg trad af om te herstellen van oververmoeidheid, na eerder in de Kamer te zijn flauwgevallen. Een profiel van een perfectionist zonder veel politiek gevoel.

Toen nog minister Bruno Bruins spoedt zich naar zijn dienstauto nadat hij onwel is geworden in de Tweede Kamer.Beeld Freek van den Bergh

War room in het Catshuis

Maatschappelijk verzet, een ‘historische’ televisietoespraak en een minister die ten onder gaat aan oververmoeidheid. In de strijd tegen het coronavirus moet crisismanager Mark Rutte op de tast zijn weg vinden. Politiek redacteur Frank Hendrickx reconstrueerde een week vol improvisaties en één cruciale Catshuissessie met de leden van Ruttes war room. ‘We varen in de mist.’

Gezocht: sterke leider

 Wat is het effect van de constante dreiging van een infectieziekte, de ontwrichte dagen en die abrupte onzekerheid op onze psyche en op de samenleving als geheel? Experts voorzien een minder tolerante samenleving dan voor de crisis, met zeker ook politieke repercussies. Hun onderzoek laat zien: landen die veel te maken hadden met infectieziekten, krijgen een voorkeur voor autoritaire leiders.

Driewerf nationaal

Deze pandemie brengt aan het licht dat je maar met je nagel hoeft te krabben of de nationale staat is terug, schrijft columnist Martin Sommer. Niet voor niets kreeg Rutte zoveel lof voor zijn speech, waarin hij woorden gaf aan gevoelens van wederzijdse verantwoordelijkheid en solidariteit. ‘Die gevoelens zijn nog altijd driewerf nationaal. Als deze coronacrisis iets leert, is het dat we daarop zuinig moeten zijn.’ Sommer op maandag!

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze politieke nieuwsbrief per e-mail ontvangen? Vink hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden