Crisis treft bedrijf met sociaal hart

Gevelbouwer Rollecate heeft de VluchtelingenWerkAward gekregen, maar door de ingestorte bouwmarkt is er geen reden voor feest.

Soms waren ze in eigen land advocaat, huisarts of professor in de archeologie. Ineens staan ze in Nederland te zagen, te boren en te frezen in stalen, aluminium of kunststof kozijnen en deuren en krijgen een opleiding tot metaalbewerker. Tegelijkertijd leren ze technisch Nederlands, waardoor ze in de toekomst misschien zelfs bij hun werkgever Rollecate in Nederland aan de slag kunnen.


Sinds 2002 neemt de gevelbouwer uit Staphorst elk jaar 25 studenten aan op het eigen opleidingscentrum. Twee jaar lang lopen ze drie dagen stage en gaan ze twee dagen naar school. Toen Nederlandse jongeren te weinig belangstelling toonden, koos Rollecate ervoor vluchtelingen uit landen als Irak, Iran, Afghanistan, Somalië en inmiddels ook Syrië aan te nemen. Zij kunnen niet naar het eigen land terug, omdat ze daar zullen worden vervolgd.


De meesten hadden al een goede opleiding. En dat is een voordeel. Daarnaast hebben ze heel veel drive, zegt directeur Diederik Roo (52) die met zijn broer Johan (55) de directie vormt. 'Elk jaar geven we aan dertig vluchtelingen een cursus Nederlandse taal van drie maanden en krijgen de beste zes een leer- arbeidsovereenkomst. Maar het vinden van stageplekken wordt moeilijker omdat de markt voor kantoren en andere bedrijfsgebouwen totaal is ingestort.'


Rollecate, dat als eerste Nederlandse bedrijf van Stichting Vluchtelingenwerk de 'VluchtelingenWerk-Award' kreeg, heeft in 2012 voor het eerst het aantal leerlingen moeten beperken.


Slechts acht vluchtelingen of Nieuwe Nederlanders, zoals Diederik Roo ze noemt, zijn tot de opleiding toegelaten. Meer kon de directie eigenlijk niet maken.


In juli moest het bedrijf een reorganisatie doorvoeren waarbij 44 werknemers met een onbepaald dienstverband moesten worden ontslagen, terwijl 30 mensen met een tijdelijk contract hun baan kwijtraakten. Het wierp een schaduw over de prijs.


De Roo erkent dat Rollecate vorig jaar, 2011, voor het eerst een klein verlies heeft geleden. Maar in 2012 waren er weer zwarte cijfers en voor 2013 wordt gerekend op winst. Daarvoor was wel een koerswijziging nodig. Tot voor kort moest het bedrijf het vooral hebben van nieuwbouw in de utiliteitsbouw en woningbouw in Nederland waarvoor aluminium, stalen en kunststof materialen werden geleverd. De omzet op de nieuwbouw markt is nu zeker met 50 procent teruggelopen. Voor Rollecate, die met een omzet van 100 miljoen een van de grootste spelers op die markt was, heeft dat grote gevolgen.


Roo gelooft niet in een spoedig herstel van de utiliteitsbouw. 'Daarvoor staat veel te veel leeg. En banken hebben de kredietkraan dichtgedraaid. Er zijn ondernemers die een kantoorpand hebben met een waarde van 1 miljoen euro. Maar als ze hun hypotheek van twee ton willen verhogen, geeft de bank niet thuis. Geen enkel onderpand wordt meer vertrouwd.'


Diederik en Johan Roo zitten nu zelf in een grotendeels leeg kantoor op een industrieterrein aan de A28 tussen Zwolle en Meppel dat ze in 2006 voor eigen rekening hadden ontwikkeld en hoopten te verkopen. Dat is mislukt. Binnenkort gaan ook zij als laatsten terug naar het eigenlijke hoofdkantoor dat in het centrum van Staphorst is gevestigd.


Rollecate moet het nu hebben van drie andere markten: woningbouw, renovatie van bedrijfsgebouwen en projecten in het buitenland. Zo worden in Saoedi-Arabië vier bedrijfspanden van ieder tien miljoen euro gebouwd. Er zijn nieuwe klanten geworven in Afrika en Oost-Europa.


Daarnaast richt het bedrijf zich meer op de woningbouw waar kunststof hout bijna volledig heeft verdrongen. 'Ook die verkeert in crisis. Het verschil is dat er op de woningmarkt in tegenstelling tot de kantorenmarkt nauwelijks leegstand is.' Nieuwe regelingen, zoals bijvoorbeeld de Premie A- en Premie B-woningen van de jaren tachtig, zouden heel goed van pas kunnen komen, zo zegt hij. 'Pensioenfondsen zouden ook meer in de bouw moeten investeren.'


Voorlopig moet het bedrijf zien te overleven door de kostprijs zo laag mogelijk te houden en zo flexibel mogelijk te zijn. Dat betekent dat meer tijdelijke krachten worden ingehuurd. Doordat bedrijven langer in oude panden blijven zitten, is renovatie een groeiende markt. 'Dan geven wij advies. Soms levert dat een opdracht op.'


Rollecate is in 1954 opgericht door Roelof Roo - inmiddels 83 - die ook nog in het kantoor rondloopt. Hij heeft al vele crises meegemaakt. 'Ach, het waakvlammetje is nog aan. Het zal wel weer een keer volop gaan branden', relativeert hij. In 1990 verkocht hij zijn aandelen aan zijn beide zonen, waarna al snel een recessie begon. De broers besloten een even groot bedrijf over te nemen waardoor er voldoende orders bleven. Maar zelfs hij moet bekennen dat de huidige crisis van een ander kaliber is.


De Roo's zelf behoren niet tot de zwaar orthodoxe protestantse gemeenschap die kenmerkend is voor Staphorst, maar ze respecteren de overtuiging van de meerderheid van de Staphorsters en zeggen ook goed met de door de SGP overheerste gemeenteraad op te kunnen schieten. Oprichter Roelof Roo werd geboren in het nabij gelegen Nieuwleusen. Met alleen een diploma LTS of Ambachtsschool op zak begon hij in 1954 zijn eigen ramen- en deurenfabriek. Zijn twee zonen hebben het uitgebreid. Er zijn nu productievestigingen in Leeuwarden, Wormer en ook een in Teglic (Hongarije). Daar worden vooral de stalen profielen gemaakt. 'Dat is heel arbeidsintensief en de lonen zijn daar lager. Daarnaast zijn de Hongaren heel technisch.'


Diederik Roo heeft op zijn kantoor een fotomontage hangen van de gevels die Rollecate heeft gebouwd of nog bouwt. Het ultramoderne stadsgezicht van Shanghai doet er niet voor onder. Er staan architectonische wondertjes bij als het Mahler Gebouw in Amsterdam-Zuidoost en de gevel van Vivaldi aan de Zuidas in Amsterdam. Op dit moment werkt het bedrijf aan ondermeer het nieuwe Hilton op Schiphol en Campus Hoogvliet.


Dat Rollecate in 2002 met een eigen opleidingsacademie begon, had veel te maken met het tekort aan gekwalificeerd personeel. Het verdwijnen van de LTS is volgens Roo een slechte zaak geweest. 'Op het VMBO leren ze talen en andere vaardigheden, maar techniek is geen prioriteit. Op de eigen opleiding wordt het hele bouwproces aangeleerd. Zo moeten bouwtekeningen worden gemaakt en vervolgens zaagstaten en materiaalstaten met de benodigde onderdelen als hang- en sluitwerk, schroeven enz. Daarna begint pas de constructie. De vluchtelingen pakken dat meestal heel snel op', vertelt Roo.


Maar de opleiding zelf levert geen geld op. 'Het kost geld. En we hebben ook de voormannen van ons bedrijf bij de opleiding moeten betrekken. Zij moeten het belang ervan inzien dat ze steeds nieuwe mensen meekrijgen naar de projecten. Dat is voor hen vaak niet gemakkelijk omdat ze hun klussen het liefst met de mensen willen uitvoeren die ervaren en goed zijn.'


BedrijfRollecate Groep


WaarStaphorst


Sinds1954


Aantal werknemers570


Jaaromzet100 miljoen euro (2011)


Profiel


De onderneming


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden