Crisis na eenzijdige stap Merkel

AMSTERDAM Een nieuwe politieke crisis binnen de EU dreigt als gevolg van de eenzijdige maatregelen die Duitsland heeft ingevoerd om de financiële markten strenger te reguleren en de uitspraak van bondskanselier Merkel dat de euro ‘in gevaar’ is....

Van onze verslaggever Peter de Waard

Hiermee heeft zij de Europese solidariteit zwaar op de proef gesteld. Frankrijk toonde zich woensdagavond verrast en geschrokken, nadat bondskanselier Merkel had bekendgemaakt dat Duitsland het op termijn verkopen van staatsobligaties zonder die zelf te bezitten – het zogenoemde naked short selling – met onmiddellijke ingang verbiedt.

De Franse minister van Financiën Christine Lagarde verklaarde dat ze er niet over dacht dit voorbeeld te volgen. Ook Spanje, Italië en Nederland zijn niet blij met de stap van Merkel. De Autoriteit Financiële Markten (AMF) liet weten het Duitse voorbeeld evenmin te zullen volgen. Minister De Jager van Financiën zei dat ‘het directe gevaar voor de euro nu juist is geweken’.

Merkel stelde woensdag in de Bondsdag dat niet langer met het nemen van maatregelen kan worden gewacht. Ze noemde de eurocrisis ‘de grootste test voor Europa sinds decennia’.

Merkel wil dat alle EU-landen maatregelen nemen om de begrotingsdiscipline te verbeteren. Gebeurt dat niet, dan zullen volgens Merkel de gevolgen voor de EU niet te overzien zijn.

De uitspraken van Merkel en de eenzijdige maatregelen van haar regering leidden niet tot de door Duitsers gehoopte rust, maar juist tot paniek en verwarring op de financiële markten. Beleggers vrezen dat de liquiditeit op de staatsobligatiemarkt wordt ondermijnd, hetgeen betekent dat het moeilijker wordt obligaties te kopen en verkopen. Ook de aandelenmarkt lijdt daaronder.

Lagarde zei een bijeenkomst te willen van het Comité voor Toezichthouders op de Europese Beurzen om de Duitse maatregel te bespreken.

De Duitsers verrasten in de nacht van dinsdag op woensdag de markt met hun maatregel die speculatie moet tegengaan. Merkel zei dat het verbod op short selling van staatsobligaties zal gelden totdat binnen de EU afspraken zijn gemaakt over betere regels voor het toezicht.

Ook zal tot die tijd een verbod gelden op de handel in kredietverzekeringen, die beleggers kunnen kopen om zich te verzekeren tegen een bankroet van een land. Deze zogenoemde cds worden nu vaak gebruikt voor speculatiedoeleinden.

Duitsland zou zijn partners in de eurozone niet op voorhand hebben geconsulteerd of ingelicht, aldus Franse autoriteiten.

Lagarde zei om twee redenen het Duitse voorbeeld van een verbod niet te volgen. In de eerste plaats is de handel in cds in Frankrijk niet bijster groot. Ten tweede zouden juist de zwakke eurolanden hierdoor getroffen worden, omdat de liquiditeit op hun markten vermindert.

‘Ik denk dat we de mening moeten vragen van de landen die door deze maatregelen worden getroffen’, zei de minister. Frankrijk is niet op voorhand tegen een verbod op short gaan met staatsobligaties, maar wil dat alleen doorvoeren in EU- of G20-verband.

De Europese commissaris voor de interne markt Michel Barnier verklaarde dat maatregelen meer effect sorteren als ze vanuit Brussel worden gecoördineerd. ‘We moeten er vrijdag over praten. Het is belangrijk dat de lidstaten een uniform systeem van toezicht afspreken.’

Economie Pagina 26

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden