Crisis laat wereldeconomie onberoerd

Nadat de Turkse regering donderdag noodgedwongen de ondersteuning van haar eigen munteenheid moest opgeven, kelderde de lira met 28 procent....

Bij eerdere valutacrises in Thailand en Rusland reageerden financiële markten nog in paniek. De Turkse crisis passeert vrijwel geruisloos. 'Na de Aziëcrisis in 1998 hebben westerse banken hun belangen in opkomende markten tot een kwart teruggebracht,' zegt analist L. Daalder van Amstgeld. 'Ze zijn bij problemen dus veel minder kwetsbaar.'

Thailand stond in 1998 nog symbool voor problemen in de gehele Aziatische regio. De problemen van Turkije blijven tot het land zelf beperkt. Er is één risico verbonden aan de Turkse crisis, meent Daalder. Als de vlam in de pan slaat, zijn het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Wereldbank of de Amerikaanse regering niet bereid in te grijpen.

De gekelderde koers van de lira kan de inflatie in Turkije weer doen aanwakkeren. In december 2000 bedroeg de geldontwaarding op jaarbasis nog 38 procent, voor Turkse begrippen vrij laag. Turkije kent een twintigjarige historie van hyperinflatie, zegt directeur T. Beriker van de Finansbank, een handelsbank van Turkse origine. Inflatie jaagt inwoners niet snel schrik aan. Beriker verwacht dat de inflatie tot 'hoogstens' 60 procent oploopt.

De gekelderde munt brengt de aflossing van buitenlandse leningen in gevaar. Veel kleine banken hebben leningen in dollars gesloten. Zij kunnen hun schulden niet meer voldoen, nu de lira minder waard is. Waarschijnlijk gaan verscheidene banken de komende maanden failliet.

De sanering van het bankwezen is overigens een van de doelstellingen van de regering. Op gezag van het IMF maakt de Turkse regering vooral haast met de privatisering van staal-, telefoon-, en energiebedrijven. Het tempo waarin de overheid deze privatisering voltooit, heeft volgens Beriker meer impact op de economie dan de zwevende wisselkoers.

De Turkse overheid verklaarde maandag dat de devaluatie van de lira export en toerisme een impuls zal geven. De westerse toerist let echter niet op de wisselkoers. Reisorganisaties hebben hun contracten voor 2001 al getekend, zegt G. Yavuz van het Turks Verkeersbureau in Den Haag. 'De afrekening van reis en hotels vindt veelal plaats in dollars of euro's.'

Turkije kampt al enkele maanden met financiële problemen. Met behulp van een miljardenlening van het IMF in december 2000 en een streng herstelplan wist Turkije de munt nog op peil te houden en de inflatie enigszins te beteugelen.

De laatste weken wisselden bedrijven en banken massaal hun lira's om voor dollars. De Turkse Centrale Bank trachtte deze vlucht van kapitaal te blokkeren door de rente fors te verhogen. Woensdag liep het percentage waartegen banken onderling geld lenen op tot 6000 procent en gisteren zelfs tot 7500 procent.

Om de kapitaalvlucht te stuiten, moest de regering de verdediging van de wisselkoers opgeven. Het was aanvankelijk de bedoeling de munt tot eind juni 2001 te ondersteunen en vervolgens gecontroleerd te laten zweven. Het IMF steunt de beslissing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.