Crisis is voor de helft weggewerkt

Vorig jaar beleefde de Nederlandse economie een 'gematigd herstel'. Veel harder zal het voorlopig wel niet gaan, want de investeringen blijven achter.

Robert Giebels

Amsterdam - De helft van de schade die de financiële crisis aan de Nederlandse economie heeft toegebracht, is hersteld. Dat 'gematigde herstel' in 2010 is vrijwel volledig te danken aan de 'forse groei' van de Nederlandse export. Het herstel blijft op dat ingetogen niveau, want bedrijven hebben beperkt geïnvesteerd voor de komende jaren.


Dat beeld schetste het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gisteren van de Nederlandse economie in 2010. In dat jaar is de economie, oftewel het bruto binnenlands product (bbp), met 1,7 procent gegroeid. Dat komt overeen met de voorspelling van het Centraal Planbureau (CPB), de rekenmeesters van het kabinet. Het CBS doet niet aan voorspellingen, maar het CPB meldde rond Prinsjesdag een iets geringere groei van 1,5 procent in 2011.


Het gematigde herstel van de hele economie gaat hand in hand met het herstel van de arbeidsmarkt. Die is volgens het CBS niet krap of ruim, maar in evenwicht. Vóór de crisis was de arbeidsmarkt krap en stonden er nog een kwart miljoen vacatures open. Nu is dat ongeveer de helft. En voor het eerst sinds april 2009 groeit het aantal banen weer. Daarmee zijn ook de zzp'ers over hun dip heen. Er waren eind vorig jaar 30 duizend zelfstandigen zonder personeel meer dan een jaar eerder. 'Zij zorgen het sterkst voor het herstel van de werkgelegenheid', zegt hoofdeconoom Michiel Vergeer van het CBS.


In de laatste drie maanden van vorig jaar groeide de economie met 0,6 procent ten opzichte van het kwartaal daarvoor. 'Dat is het gemiddelde van de vijf voorgaande kwartalen', legde Vergeer uit. Hij corrigeerde en passant de veelbesproken min van het derde kwartaal, toen de economie met 0,1 procent zou zijn gekrompen, bij nader inzien naar een plus van 0,1 procent. 'De gevreesde dubbele dip is uitgebleven.'


De prestaties van Nederland blijven sterk achter bij die van zijn belangrijkste handelspartner Duitsland. Die economie groeide ruim twee keer zo hard. 'Daarbij moet je wel bedenken dat Duitsland door een dieper dal is gegaan dan Nederland', nuanceert Vergeer. 'Maar ik had gedacht dat we al wat meer hadden geprofiteerd van de Duitse groei.'


Het verschil tussen de economische prestaties van beide landen zit hem in de 'krachtiger' uitvoer uit Duitsland van vooral kapitaalgoederen. Vergeer: 'In China willen ze het liefst auto's en machines van Duitse makelij.' De Nederlandse export blijft daarentegen steken in bloemen, voedingsmiddelen en dergelijke producten.


Ook is Duitsland aanzienlijk verder met bedrijfsinvesteringen - een indicatie voor de economische groei in de komende jaren. In Nederland trekken die nu pas een beetje aan. In 2009 waren ze met bijna 13 procent gedaald en over heel 2010 met bijna 5 procent. Daar zet Duitsland een toename vorig jaar van 5,5 procent tegenover.


'De investeringen zijn in Nederland wel het dieptepunt voorbij', zei Vergeer, 'maar dat is nog niet genoeg om bij te dragen aan groei.' Zorgenkind nummer 1 is de bouw, waar de investeringen blijven dalen en herstel nog ver weg is. 'In 2009 stimuleerde de overheid de bouw van infrastructuur nog, in 2010 niet meer', licht Vergeer toe. 'In Duitsland trekt de bouw juist wel aan.'


Wat consumenten besteden is doorgaans goed voor eenderde van de economische groei. Maar de stijging en het herstel daarvan valt het CBS tegen. Zo groeit de omzet van winkels nauwelijks en daalt die zelfs van non-food winkels. Uitzondering daarop vormen de winkels die hun spullen zoals elektronica en boeken uitsluitend via internet verkopen. In een krimpende markt wisten zij hun verkopen in 2010 met circa 15 procent op te stuwen.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden