Crisis bezworen in Oostenrijks coalitiekabinet

Een breuk in de regeringscoalitie van Oostenrijk is afgewend. De leiders van de twee regeringspartijen, bondskanselier Schüssel en vice-kanselier Riess-Passer, hebben donderdagmiddag tijdens een persconferentie de vrede getekend....

De spanningen in de coalitie tussen conservatieven (ÖVP) en extreem-rechts (FP & Ouml;) liepen begin deze week hoog op naar aanleiding van de uitslag van een referendum over de kerncentrale in het Tsjechische Temelin, vijftig kilometer van de grens met Oostenrijk. Ruim 900 duizend Oostenrijkers hebben zich uitgesproken voor een veto tegen toetreding van Tsjechië tot de Europese Unie tenzij de kerncentrale wordt gesloten. De FP & Ouml;, bij monde van zijn voormalige leider en initiatiefnemer van het referendum Jörg Haider, dreigde met een breuk in de coalitie als de regering geen gehoor zou geven aan de wens van de 900 duizend landgenoten, eenzesde van de kiesgerechtigde bevolking.

Bondskanselier Schüssel haalde de FP & Ouml; meteen uit de droom: een veto tegen Tsjechië was uitgesloten. De uitbreiding van de EU vormt het 'hart' van het regeringsbeleid en is onderdeel van het regeerakkoord, zei hij. Schüssel beschuldigde de FP & Ouml; ervan aan te zetten tot 'xenofobie'. Het zou Haider helemaal niet te doen zijn om de kerncentrale, hij zou de bezwaren onder de bevolking misbruiken voor stemmingmakerij tegen de toetreding van Oost-Europese landen tot de EU. De opkomst voor het referendum was het hoogst in plaatsen aan de grens met Tsjechië.

Haider riep maandag na de uitslag meteen op tot nieuwe verkiezingen, daarbij aanvankelijk gesteund door vice-kanselier Riess-Passer. Woensdag nam zij al wat gas terug, om donderdag te zeggen dat nieuw overleg met Tsjechië de voorkeur had boven een coalitiebreuk. 'Er is geen crisis in de regering, maar in de FP & Ouml;', zei een vooraanstaande ÖVP-politicus donderdag.

Uit opiniepeilingen bleek donderdag dat nieuwe verkiezingen niet in het voordeel waren van de FP & Ouml;. De partij zou met 25 procent 2 procent minder stemmen halen dan twee jaar geleden en opnieuw de derde partij van het land worden. Ook bleek uit onderzoek dat een meerderheid van 59 procent van de Oostenrijkers voor uitbreiding van de EU is, een hoger percentage dan ooit.

Het referendum heeft niet alleen de verhoudingen in de regering geschaad, ook de relatie tussen Oostenrijk en Tsjechië heeft een deuk opgelopen. De twee landen hadden in december overeenstemming bereikt over de al jaren slepende vete over de veiligheid van de kerncentrale. Tsjechië zegde toe te zullen voldoen aan de veiligheidsnormen die de EU stelt.

Praag heeft sinds 1990 al drie miljard euro geïnvesteerd in de centrale. Het land wil minder afhankelijk worden van het kostbare Russische aardgas.

In maart zal het Oostenrijkse parlement zich buigen over een veto tegen de toetreding van Tsjechië tot de EU. Het is overigens uitgesloten dat Oostenrijk de toetreding kan tegenhouden. Als Tsjechië voldoet aan alle criteria die toetreding mogelijk maken, is zijn lidmaatschap van de EU in 2004 onomkeerbaar, zo is tijdens de EU-top in 1993 in Kopenhagen vastgelegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden