'Criminelen ja. Ik had er goed over nagedacht'

De politiecommissaris richt al zijn energie op het terugbrengen van alle lichamen naar Nederland, maar schroomt niet zijn mening te geven over de pro-Russische rebellen.

Nog geen drie dagen nadat hij met zijn team van forensische experts in Charkov was aangekomen om de stoffelijke resten van de slachtoffers van vlucht MH17 te bergen, werd het politiecommissaris Jan Tuinder (57) plots te veel. Tijdens een persconferentie in het Kharkiv Palace Hotel bestempelt hij de pro-Russische rebellen in Oost-Oekraïne als criminelen.


Voor de verzamelde journalisten kwam zijn uitspraak als een verrassing, maar van een verspreking was geen sprake. 'Ik had er goed over nagedacht', verklapt Tuinder een dag later in de lobby van hetzelfde hotel. 'Je schiet geen vliegtuigen uit de lucht. Dat doe je niet.'


Als politieman ging er na de ramp bij hem iets prikkelen. Liefst zou hij dat geboefte zo snel mogelijk voor de rechtbank slepen en dan 'niet alleen diegenen die het gedaan hebben, maar ook diegenen die het mogelijk gemaakt hebben. Dat zijn niet mijn vrienden.'


Het hoofd van het plaatselijke coördinatiecentrum maakt een vergelijking: 'Ik geef mijn zoon een pistool en die schiet er de buurjongen mee dood. Dat moet je dan niet raar vinden.'


Voorlopig kan de rechtbank nog even wachten. Alles op zijn tijd. Eerst wil Tuinder zo snel mogelijk alle lichamen thuiskrijgen.


Een paar uur eerder zag hij voor de derde dag op rij twee vliegtuigen met lijkkisten naar Nederland vertrekken. Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans en zijn Australische collega Julie Bishop waren voor de gelegenheid naar Charkov gevlogen.


Nog een dagje werken en de trein met de lichamen is leeg, legt Tuinder uit, nadat de ministers zijn vertrokken. Normaal gesproken vertrekt vandaag de laatste vlucht. Vermoedelijk liggen er wel nog verkoolde resten op de plaats van de ramp. Hij vindt het daarom belangrijk om zo snel mogelijk een team van experts daarheen te sturen.


Voor Tuinder hoeft dat niet met militaire assistentie te gebeuren. Hij zegt volledig achter de politiek van de Nederlandse regering te staan: 'Het enige wat telt, is de lichamen hier te krijgen. Als dat op een vreedzame manier kan, zoveel te beter.'


Hier, dat is de Malisjev-tankfabriek in Charkov, waar de lichamen worden klaargemaakt voor vertrek naar Nederland. Hoe zwaar dat werk is, kon Timmermans vrijdag tijdens zijn bezoek vaststellen.


De minister wierp er een blik in de hangar waarin de lichamen in loden kisten worden gelegd. Er waren een twintigtal mannen met mondkapjes aan het werk. 'We werden er heel stil van', vertelt Ahmed Dadou, de woordvoerder van Timmermans. 'Ik moest even slikken.'


Indrukken om nooit meer te vergeten, bevestigde Timmermans even later bij zijn vertrek op de luchthaven. Daarbij had hij opvallend veel lof voor de samenwerking met de Oekraïners. Die zouden er alles aan doen om het werk van de Nederlanders te vergemakkelijken.


Het is iets waar het hoofd van het coördinatiecentrum zich maar al te graag bij aansluit.


In de vier dagen dat Tuinder in Charkov actief is, heeft hij de Oekraïners leren kennen als fantastische mensen, die keihard werken. 'Als iedereen zo zou zijn, zou het snel goedkomen met de wereld.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden