Crimineel kan kerk misbruiken door gat in anti-witwaswet

Door een gat in de wet kunnen kerkgenootschappen worden misbruikt voor het verhullen van zwart of crimineel geld. Kerk genootschappen vallen niet onder de scherpe identificatieplicht bij financiële transacties die in 1993 is ingevoerd....

Van onze verslaggevers Annieke Kranenberg Jan Meeus

Het gat in de wet is pikant in het licht van de grootschalige zoektocht naar terroristengeld die op dit moment loopt. Die zoektocht is gebaseerd op de bij banken bekende identiteit van rekeninghouders. In Groot-Brittannië en de VS wordt een aantal liefdadigheidsinstellingen verdacht van het financieren van terroristische groeperingen.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Financiën hoeft een kerkgenootschap volgens de Nederlandse wet geen rechtspersoon te zijn. 'En dat levert beperkingen op voor de identificatieplicht bij financiële transacties.'

De enige beschermingswal is volgens de woordvoerder dat banken hun diensten moeten weigeren als zij twijfelen aan de intenties van een kerkgenootschap.

Een kleine groep mensen kan een kerkgenootschap oprichten en een bankrekening openen zonder de normale identificatie van de feitelijk gebruiker. Volgens de wet hoeft de bank waar de rekening wordt geopend alleen maar te controleren of de gemachtigde op de rekening door het kerkgenootschap zelf is geïdentificeerd.

Volgens advocaat en docent financieel strafrecht D. van der Landen kan dit gat in de wet gemakkelijk leiden tot misbruik. 'Voor kerkgenootschappen gelden duidelijk minder strenge regels dan voor natuurlijke personen of andere rechtsvormen. Dat kan tot misbruik leiden.'

De uitzonderingspositie van kerken strekt zich ook uit tot giften. Dat betekent dat een kerkgenootschap grote sommen contant geld op eigen rekening mag storten, zonder dat de bron van dit geld kan worden vastgesteld. Volgens de bestaande wetgeving is een gift geen financiële dienst. Omdat kerkgenootschappen zich niet hoeven te registreren, is het niet bekend hoeveel kerkgenootschappen er in Nederland zijn.

Dat kerkgenootschappen in de praktijk kunnen worden misbruikt, bleek deze zomer bij een onderzoek naar mensenhandel. Een in Amsterdam gevestigde Sikh-tempel bleek het middelpunt van een organisatie die ten minste 600 mensen vanuit Azië naar Engeland heeft gesmokkeld. Deze mensen betaalden naar schatting 15 duizend dollar per persoon voor de overtocht. Vijf leden van het bestuur van de tempel werden veroordeeld tot celstraffen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden