Creditcard een flexibele en dure vriend

De creditcard is een populair, maar duur betaalmiddel. De winkelier is procenten aan provisie kwijt, die uiteindelijk in de vorm van hogere prijzen door de consument worden betaald....

Eigenlijk kent Nederland nauwelijks creditcards. Weliswaar lopen miljoenen Nederlanders met een plastic kaartje op zak waarop de woorden 'creditcard' staan, maar creditcards zijn het niet. 'In feite zijn de kaarten die in Nederland worden uitgegeven delayed debit cards', zegt directeur Edmond Hilhorst van de onafhankelijke financiële prijsvergelijker Independer. 'Bij de meeste kaarten worden uitgaven aan het einde van de maand van de rekening afgeschreven, zodat je niet lang rood staat.'

In de Verenigde Staten, de bakermat van de creditcard, is dat wel anders. Moet je in Nederland bij de meeste aanbieders moeite doen om een kredietfaciliteit op je kaart te krijgen, in Amerika is kredietverlening de kurk waarop de maatschappijen drijven. Een zeer winstgevende handel overigens, getuige de prijzen die voor de portefeuilles van creditcardmaatschappijen worden betaald.

Het gros van de Nederlandse creditcards is dus een soort pinpas, waarbij het bedrag niet direct, maar aan het einde van de maand van de rekening wordt afgeschreven. Veel mensen hebben een creditcard van hun eigen bank, die in de meeste gevallen is uitgegeven door Interpay. Mastercard, het merk waaronder Interpay zijn creditcards aanbiedt, domineert samen met Visa de wereldmarkt voor creditcards. De betreffende bank plakt zijn logo op de Mastercard, ontvangt de jaarlijkse vergoeding die zijn klant voor de kaart betaalt, en regelt de verrekening met de klant.

Zowat alle grote banken in Nederland werken met Mastercard. Dat is weinig opmerkelijk overigens, want Interpay is eigendom van de gezamenlijke banken. Meer dan 3 miljoen Nederlanders hebben een Mastercard, vroeger bekend onder de naam Eurocard/Mastercard. Mastercard is een Amerikaans bedrijf, dat de internationale betalingen van alle Mastercards verwerkt.

Fortis is de enige bank die naast de Mastercard ook kaarten van concurrent Visa aanbiedt. Visa, die in Nederland wordt uitgegeven door een dochteronderneming van Fortis, is in grootte de tweede aanbieder van Nederland. Behalve via de filialen van Fortis zet Visa zijn kaarten af via het netwerk van de ANWB, en verkoopt zijn kaarten direct. Ieder lid van de ANWB dat een internationale reis- en kredietbrief afneemt, krijgt een kaart van Visa.

De markt wordt gecomplementeerd American Express en Diners Club, die in Nederland relatief klein zijn. Deze Amerikaanse bedrijven opereren aan de bovenkant van de markt, en hanteren een dito prijskaartje. American Express is een zelfstandige beursgenoteerde onderneming. Klanten van Van Lanschot kunnen een American Express kaart bij hun bank bestellen. Diners Club is een dochter van Citigroup, 's wereld grootste financiële conglomeraat.

De inkomsten van een creditcardmaatschappij komen uit vier bronnen. Een vaste stroom vormen de abonnementskosten die de houder van een kaart elk jaar betaalt. Die lopen uiteen van 15 euro voor de simpelste kaart van Fortis, tot 170 euro voor een Goldcard van American Express.

De tweede manier waarop een kaarthouder betaalt is rente. Hoewel de meeste maatschappijen het niet actief aanmoedigen, is het om bij de meeste creditcards mogelijk om gespreid te betalen. Maakt de kaarthouder daar gebruik van, dan gaat de rentemeter lopen. Bij de Mastercards die door banken worden uitgegeven is dit vaak de debetrente die op een betaalrekening geldt, en die is in de regel hoog.

Vanwege de kredietfaciliteit worden alle anvragen getoetst bij het Bureau Kredietregistratie in Tiel. Veel maatschappijen eisen ook dat de aanvrager een vast minimuminkomen heeft.

Ook de middenstand betaalt flink voor betalingen met creditcards. Deze 'acceptanten' betalen een vast bedrag per jaar aan abonnemtentsgeld.

De grote klapper voor de creditcardmaatschappijen is de percentuele vergoeding die winkeliers bij elke betaling aan de maatbetalen. Behalve Visa - dat een vast bedrag per betaling rekent - vragen alle creditcardbedrijven een deel van de transactiesom als vergoeding. Hoe hoog het percentage is is afhankelijk van de branche waarin de winkelier actief is, en het bijbehorende frauderisico. Maar de percentages zijn aanzienlijk: ze schommelen tussen de 2 en de 5 procent per betaling. Nachtclubs staan met stip bovenaan de lijst van bedrijven die veel kwijt zijn.

Het zal geen verbazing wekken dat de middenstand niet erg staat te springen om klanten die met hun creditcard willen betalen. Werkgeversorganisatie MKB-Nederland heeft uitgerekend dat een gemiddelde betaling met contant geld de winkelier 14 eurocent kost en een pinbetaling 27 eurocent. Eén betaling met een credit card kost de winkelier door de bank genomen echter 3,40 euro, stelt Els Prins van MKB-Nederland. 'En de ondernemer rekent dat natuurlijk wel door aan zijn klanten. Het is dan ook in het belang van de consument om zo min mogelijk met de creditcard te betalen.'

Wat zet de creditcardmaatschappij hier tegenover? Het belangrijkste verkoopargument is betaalgemak. Overal ter wereld worden creditcards geaccepteerd. Sommige overigens op meer plaatsen dan andere: ook op dit vlak zijn Mastercard en Visa marktleider met de meeste acceptatiepunten. Daarnaast zeggen de creditcardmaatschappijen voordelige wisselkoersen te hanteren, voor betalingen die in buiten het eurogebied worden gedaan. Behalve direct in winkel of restaurant met creditcard te betalen kan met de kaarten er ook contant geld mee worden opgehaald. Met de kaarten kan worden gepind - ze hebben een eigen pincode - en er kan contant geld mee in een bank worden opgehaald. Het verdient overigens geen aanbeveling om dat te doen in landen waar je ook met een gewone pinpas kan betalen: een geldopname kost al snel 5 euro of meer.

Extra service is een belangrijke lokker van de aanbieders. Bij sommige maatschappijen zijn aankopen verzekerd, bij een andere krijg je korting in het Ajax-museum, bij een derde krijg je een keer per maand een tijdschrift - inclusief aanbiedingen die met de creditcard betaald kunnen worden.

Over het algemeen geldt: hoe duurder de kaart, hoe meer van dit soort franje. Het topsegment wordt gevormd door de 'goldcards': kaarten met een hogere bestedingslimiet, en een aangekleed pakket van verzekeringen, magazines, en in een enkel geval zelfs toegang tot vliegveld-lounges.

Nog een treetje hoger staat de platinum kaart: met speciale vliegtarieven, een cruise service, en een 24 uur per dag bereikbaar Platinum Account Team, dat overal ter wereld bioscoopkaartjes of een restaurant reserveert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden