Creatief uitkleden hypotheekrenteaftrek goed mogelijk

Het kan wel: de hypotheekrenteaftrek fier overeind houden en deze tegelijkertijd vrijwel geheel uitkleden. Wie een beetje ruimdenkend is, verzint in minder dan geen tijd een handvol maatregelen daartoe. Ambtenaren hebben bedacht hoe.

Beeld anp

Ingrepen in de woningmarkt kunnen snel geld opbrengen voor de onafwendbare extra bezuinigingen. Althans sneller dan bijvoorbeeld aanpassingen van de WW, het ontslagrecht, de AOW-leeftijd of de zorguitgaven.

Veel van de in het kabinet heimelijk besproken maatregelen om De Aftrek Die Niet Genoemd Mag Worden te omzeilen (en dus Geert Wilders niet voor het hoofd te stoten), staan in een rapport dat ambtenaren voor het vorige kabinet hebben geschreven. 'Bespaar ten minste 20 procent op het woningmarktbeleid', was de opdracht voor het Team Wonen.

Verplicht lineair aflossen

Een van hun opties die nu in het kabinet worden gewogen is dat de aftrek alleen nog maar geldt voor nieuwe hypotheken waarbij huiseigenaren over een periode van dertig jaar verplicht lineair aflossen. Ze moeten dan elk jaar 3,33 procent van de hypotheeklening aflossen. Wie een aflossingsvrije hypotheek afsluit, ziet dan de aftrek aan zijn neus voorbij gaan. Dit levert de schatkist in 2015 bijna een miljard euro op. In 2042 is dat opgelopen naar 5,2 miljard per jaar.

Er zitten nog minstens drie knoppen aan de aftrek waar het kabinet aan zou willen draaien zonder dat de aftrek verdwijnt: het percentage van de aftrek, de hoogte van de hypotheek en het eigenwoningforfait. Het kabinet kan besluiten dat huiseigenaren voortaan maximaal 30 procent van de rente die ze over hun hypotheek betalen, terugkrijgen van de belasting. Levert in 2015 dik een miljard op en in 2020 bijna 4 miljard.

Mediadingetje
Daarnaast of in plaats daarvan zou 'Den Haag' aan de knop van de hypotheekhoogte kunnen draaien. Dan is bijvoorbeeld de regel dat nog maar 70 procent van de hypotheek in aanmerking komt voor de aftrek. Opbrengst in 2015: 1,3 miljard. In 2020: 3,2 miljard euro. Een variant hierop is dat hypotheken nog maar aftrekbaar worden tot 1 miljoen euro. Levert weinig op, maar door inflatie en stijgingen van de huizenprijzen zullen steeds meer hypotheekleningen in die categorie vallen.

Nog eenvoudiger en lucratiever is het rigoureus verhogen van het eigenwoningforfait, het deel van de waarde van een huis dat de belastingdienst als inkomen beschouwt. Bij een forfait van 2,1 procent (in 2012 0,6 procent) stroomt in 2015 bijna 2 miljard euro in de schatkist en in 2020 4,4 miljard.

De coalitie kan de knoppen voor de hypotheekrenteaftrek eindeloos alle kanten op draaien. Mochten de drie partijen er niet uitkomen, dan heeft CDA-minister De Jager van Financiën alvast het argument waarom dat niet erg is. Hij vindt het maar een mediadingetje, die hypotheekrenteaftrek, dat niets van doen heeft met bezuinigingen. Want als ik hem afschaf of inperk, zegt De Jager, moet ik dat meteen compenseren. 'Het levert voor de begroting nooit geld op.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden