Creatief maakt oneerlijk

Creatief boekhouden is meer dan een eufemisme, denken onderzoekers van de Duke University en Harvard University na een experiment waarover ze schrijven in de Journal of Personality and Social Psychology. Uit proefnemingen blijkt dat mensen met een creatieve geest sneller de neiging vertonen om de boel te beduvelen als ze er persoonlijk (financieel) wijzer van worden.


De onderzoekers stelden van 97 proefkonijnen (studenten) eerst vast of ze over veel of weinig verbeelding beschikten. Daarna kregen ze puzzels en kennisvragen voorgelegd, met geld als beloning voor de goede oplossing en antwoorden. Als de onderzoekers een gelegenheid gaven om vals te spelen gingen de creatievelingen daar eerder toe over dan de proefpersonen met een kleinere verbeeldingskracht. 'Een grotere creativiteit helpt individuen moeilijke taken te volbrengen op veel terreinen, maar een creatieve geest kan personen ook aanzetten om onethische wegen te bewandelen als ze een oplossing zoeken voor problemen of opgaven', zegt Francesca Gino van de Harvard University.


Tegenover de universiteitskrant The Harvard Crimson zegt Gino dat de studie is geïnspireerd door gevallen van bedrijfsfraude. Ze was vooral gefascineerd door de media-aandacht voor de oplichter Bernard Madoff, die is omschreven als een 'kwade genius'.


Psychologen zetten vraagtekens bij de uitkomsten. David Dunning van Cornell University zegt dat de psychologie jaren heeft geworsteld met de vraag of oneerlijkheid een karaktertrek of een reactie in specifieke omstandigheden is. 'In sommige situaties gedragen we ons netjes, in andere niet.' Dunning vraagt zich of de onderzoekers de rol van creativiteit niet overschatten.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden