nieuws

CPB trakteert volgend kabinet op lichtroze gekleurde raming voor de economie

Het Centraal Planbureau is aan het begin van de formatie vrij positief over de Nederlandse economie. De economische groei zal dit jaar iets lager zijn dan het planbureau vier maanden geleden voorspelde. Daar staat tegenover dat de werkloosheid in de nieuwe visie van het planbureau behoorlijk meevalt.

De koopkracht zal de komende jaren, bij ongewijzigd beleid, wel iets dalen.  Beeld ANP
De koopkracht zal de komende jaren, bij ongewijzigd beleid, wel iets dalen.Beeld ANP

Het CPB heeft de werkloosheidsverwachting voor 2021 roze bijgekleurd, omdat de gemeten werkloosheid sinds september onverwacht sterk is gedaald. Hoe dat kan, nog midden in de coronacrisis is een beetje een raadsel. Een deel van de daling is te verklaren doordat minder mensen een baan zoeken, vooral jongeren. Dat zijn deels ‘ontmoedigden’ die wel een baan zouden willen, maar niet geloven dat het zin heeft om tijdens de pandemie te solliciteren.

Maar uit de cijfers blijkt ook dat er sinds september meer mensen aan het werk zijn gegaan. Blijkbaar is de werkgelegenheid in een aantal sectoren, zoals de overheid en de gezondheidszorg, het afgelopen halfjaar gewoon gegroeid. Overigens is de werkloosheid in februari weer licht gestegen. In november raamde het CPB de werkloosheid voor eind dit jaar nog op 6,1 procent. Dat is met dank aan de gunstige ontwikkeling van de laatste maanden verlaagd naar 4,4 procent.

Ruime noodsteun

Het CPB heeft de economische groeiverwachting voor dit jaar verlaagd van 2,8 naar 2,2 procent. Daarbij moet wel vermeld worden dat de krimp in het coronajaar 2020 ook lager was dan het CPB in november nog dacht. Bovendien verwacht het CPB nu een veel beter gemiddeld groeicijfer over de periode 2022-2025, ruwweg de komende kabinetsperiode. In november ging het CPB uit van een gemiddelde groei van 1,5 procent over die tijdspanne. Dat is nu bijgesteld naar 2 procent.

Het zijn al met al geen slechte vooruitzichten, die het nieuwe kabinet krijgt voorgeschoteld. Wel stijgt de staatsschuld iets meer dan eerder voorzien. Dat komt doordat het kabinet-Rutte III de noodsteun voor werklozen en ondernemers sinds november flink heeft verruimd. Desondanks stijgt de staatsschuld ook in de nieuwe raming niet boven de 60 procent in de komende vijf jaar.

Koopkrachtverwachting

Bij ongewijzigd beleid zal de koopkracht de komende twee jaar nauwelijks stijgen. De economische crisis dempt de stijging van de cao-lonen en de lage rentestand verhindert voorlopig dat de pensioenen omhoog kunnen. De belangrijkste reden voor de matige koopkrachtverwachting zijn de stijgende energieprijzen, die de inflatie opjagen. Zonder extra lastenverlichting door het nieuwe kabinet zal de doorsnee koopkracht volgend jaar met 0,1 procent dalen. Die raming is dit keer echter van weinig waarde, omdat een nieuw kabinet per definitie het bestaande beleid zal wijzigen.

Het planbureau zou het CPB niet zijn, als het niet ook zou waarschuwen. Het volgende kabinet moet na de pandemie geen structurele uitgavenverhogingen doorvoeren (zoals het verhogen van de salarissen in de gezondheidszorg of het onderwijs) zonder daar structurele besparingen of bezuinigingen tegenover te stellen. De boodschap aan de nieuwe regering is dus: gooi de begrotingsdiscipline niet helemaal overboord, want de volgende generaties Nederlanders betalen dan het gelag.

Ook voorziet het CPB zijn redelijk positieve prognose van een paar slagen om de arm, omdat de pandemie nog niet voorbij is. Als er onverhoopt nieuwe virusvarianten opduiken die resistent blijken tegen de beschikbare vaccins, wordt het CPB-plaatje een stuk somberder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden