Live

CPB-presentatie: 'De situatie is nu echt ernstig'

Vandaag gaf het Centraal Plan Bureau (CPB) een toelichting op de economische voorspellingen die het drie weken geleden gaf. Lees hier een verslag van de persconferentie van minuut tot minuut.

CPB-directeur Coen Teulings. Het kabinet moet zo'n 9 miljard euro bezuinigen als het volgend jaar aan de Europese eis wil voldoen dat het begrotingstekort maximaal 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) mag zijn. Beeld anp

Aan het begin van de persconferentie maakte Teulings bekend dat het begrotingstekort voor 2013 geraamd is op 4,6 procent. Drie weken geleden had het CPB geschreven dat het tekort op 4,5 procent uit zou komen. Het iets hoger geraamde begrotingstekort in 2013 is het gevolg van een afrondingsverschil. 'Daar moet u verder geen bijzondere betekenis aan hechten', aldus Teulings.

Ook zei Teulings dat de Nederlandse economie in een zogenoemde 'double dip' is terechtgekomen. De consumptie loopt al jaren terug, de economische groei ligt lager dan in Duitsland en de belastinginkomsten voor de overheid blijven achter op schema.

Teulings zei verder dat het het kabinet zo snel mogelijk duidelijkheid moet geven over de bezuinigingsplannen, en met name over de structurele hervormingen. Hij noemde daarbij expliciet de hervorming van de woningmarkt. Een groot probleem van de Nederlandse economie is dat consumenten onzeker zijn over de toekomst en daarom minder uitgeven. Helderheid van het kabinet over haar plannen zou hier verandering in kunnen brengen.

Lees hieronder het verslag van de persconferentie (en reacties erop) van minuut tot minuut.

11.29 uur: Fractievoorzitter Jolande Sap van GroenLinks: 'De analyse van het CPB laat zien dat het kabinetsbeleid de economie ondermijnt en mensen het vertrouwen in de toekomst ontneemt. Nederland krimpt als enige van de Noord Europese landen. Dat komt vooral door wat dit kabinet wel en niet doet. Wel kortzichtig bezuinigen op kinderopvang, onderwijs en zorg. Niet hervormen van de huizenmarkt en de economie. Nederlanders kijken tegen een muur van bezuinigingen aan en zien geen perspectief op verbetering.'

10.47 uur:
ChristenUnie Tweede Kamerlid Carola Schouten: 'Deze cijfers van het CPB laten zien dat het kabinet snel structurele hervormingen moet doorvoeren om de overheidsfinanciën weer op orde te krijgen. Met name op het gebied van de huizenmarkt zijn snelle en brede hervormingen nodig en ook moet de pensioenleeftijd eerder worden aangepast. De onderhandelaars in het Catshuis moeten veel meer vaart maken en Nederland duidelijkheid bieden. Het is tijd voor echte keuzes om de overheidsfinanciën ook voor de toekomst solide te houden en de rekening niet door te schuiven naar toekomstige generaties.'

10.40 uur:
PvdA Tweede-Kamerlid Ronald Plasterk: 'Deze cijfers van het CPB bevestigen dat de verstandige uitweg uit de crisis voert langs het pad van structurele hervormingen, en het versterken van de economie. Dus niet langs het pad van draconische en rabiate bezuinigingen in 2013, die de recessie alleen maar verhevigen.'

10.30 uur:
ChristenUnie-voorman Arie Slob zei tegen radio1 dat de situatie nu 'echt heel ernstig' is. 'Het betekent dat er nu gehandeld moet worden. Er wordt heel weinig vergaderd. Maar drie weken onderhandelen in het Catshuis is allang niet meer het uitgangspunt. We horen dat de onderhandelaars zelfs denken te kunnen wachten op de zomer om beslissingen te nemen. Ik mis de urgentie.'

10.20 uur:
Tweede Kamerlid Wouter Koolmees van D66 reageert: 'Het kabinet moet snel maatregelen nemen. Het CPB doet aanbevelingen om de overheidsfinanciën op orde te brengen. Ook met het oog op de vergrijzing. De AOW-leeftijd moet sneller omhoog en de huizenmarkt moet worden hervormd. Er wordt nu in het Catshuis door VVD, CDA en PVV twee of drie uur per dag vergaderd. Dat gaat niet echt snel. Ze moeten wel een beetje haast maken. Om het vertrouwen in de economie terug te brengen, moet er wat gebeuren. De urgentie is nu hier. Begin met hervormen.'

10.14 uur:
De persconferentie is afgelopen. Nu is het wachten op de eerste reacties uit politiek Den Haag.

10.01 uur:
Bij sommige maatregelen kost het tijd voordat ze effect sorteren. Volgens Teulings is het daarom belangrijk dat het kabinet in Brussel aantoont dat het langetermijnmaatregelen neemt. Hierdoor kan de Europese Commissie misschien tolereren dat het tekort in 2013 wat hoger is dan de in Europa afgesproken 3 procent.

'Structurele maatregelen worden in Brussel gewaardeerd', weet Teulings. Volgens hem is het dan ook vooral belangrijk dat het kabinet kan aantonen dat het op de langere termijn belangrijke bezuinigingsmaatregelen neemt.

09.57 uur:
Als het kabinet het tekort in 2013 terugbrengt naar 3 procent, wat betekent dat voor de Nederlandse economie? 'Het is duidelijk dat bezuinigingen op de korte termijn een negatief effect hebben op de economie.' Die effecten zijn in tijden van recessie ook nog eens sterker, zegt Teulings.

09.53 uur:
Weer een vraag over Duitsland. In Duitsland zijn minder problemen met de woningmarkt. Dat komt omdat de huizenprijzen daar in het verleden minder hard zijn gestegen, vertelt Johannes Hers, Hoofd Publieke financiën bij het CPB. 'Er waren daar geen zorgen of de situatie wel houdbaar was en dus ook geen onzekerheid over de toekomst.'

09.48 uur:
De presentatie van Teulings is klaar. Er is nu ruimte voor vragen van de verzamelde pers.

Er komt meteen een vraag over de woningmarkt. Zorgt die voor verbeteringen van de Nederlandse economie? Teulings zegt dat we dit idealiter 10 jaar geleden hadden gedaan.

Volgens Teulings speelt de onzekerheid een grote rol. 'Iedereen voelt dat het huidige systeem niet houdbaar is en dan is het belangrijk dat het kabinet zekerheid geeft. Helderheid is nu van het grootste belang.'

09.46 uur:
De lagere consumptie zorgt ook voor minder inkomsten voor de overheid. We betalen allemaal btw op producten en als we minder kopen dan merkt de regering dat meteen in de schatkist.

09.43 uur:
Waarom doet Duitsland het beter, vraagt Teulings. In Nederland speelt het afnemende consumentenvertrouwen en de daardoor dalende bestedingen spelen een centrale rol. Daarnaast exporteert Duitsland relatief veel naar China, en die economie groeit nog steeds sterk.

09.41 uur:
De economie is erg onvoorspelbaar, zegt Teulings. De ramingen herbergen dus een flinke onzekerheid.

09.39 uur:
Teulings geeft aan dat de rust is teruggekeerd op de financiële markten, maar dat er nog grote risico's zijn. Het hangt er van af hoe de banken en overheden zich de komende drie jaar gaan opstellen. 'De situatie is zeer tweesnijdend.'

09.37 uur: Teulings stelt dat Nederlanders minder consumeren, en dat is een 'allesbepalende' factor in de raming van het CPB. De koopkracht is de afgelopen jaren afgenomen door onder meer de overheidsbezuinigingen en door de verhoging van de pensioenpremies.

De Nederlandse economie is volgens Teulings in een zogenaamde 'double dip' terechtgekomen.

09.32 uur:
De persconferentie is begonnen. Directeur Coen Teulings legt nog eens uit waarom er drie jaar vooruit wordt gekeken. Het kabinet wil weten of het met de financiën nog wel op het juiste spoor zit voor de gehele kabinetsperiode.

09.28 uur:
Het CPB geeft elk jaar een prognose van de staat van de Nederlandse economie in het daaropvolgende jaar. Het kabinet heeft het CPB dit keer gevraagd om drie jaar vooruit te kijken.

09.17 uur:
Een korte samenvatting van de CPB-cijfers:

Het begrotingstekort loopt in 2013 op tot 4,5 procent van het Bruto Nationaal product (bnp). Dat komt neer op een tekort van 28 miljard euro. In totaal moet er minstens 9 miljard extra bezuinigd worden, wil het kabinet het begrotingstekort niet boven de 3 procent laten uitkomen.

Maar die 9 miljard is gerekend zonder de zogeheten uitverdieneffecten. Omdat bezuinigen ook minder inkomsten met zich meebrengen, zal er dus wellicht nog meer moeten worden gesneden.

De economie krimpt dit jaar met 0,75 procent in plaats van de eerder geraamde 0,5 procent. Vanaf volgend jaar gaat de economie weer groeien: 1,25 procent in 2013, 1,5 procent in 2014 en 2015. Maar het begrotingstekort blijft ook in de jaren na 2013 boven de zo belangrijke grens van 3 procent.

Voor 2014 voorziet het CPB een tekort van 4,1 procent, voor 2015 3,3 procent. Het kabinet had bij zijn aantreden de doelstelling om aan het einde van de regeerperiode het begrotingstekort zover mogelijk te hebben weggewerkt. In plaats daarvan loopt het tekort alleen maar op. In 2015 komt de staatsschuld uit op 75,8 procent het BNP. Dat is ruim boven het door Brussel zo gewenste plafond van 60 procent.

9.15 uur:
Ga hier naar ons uitbreide dossier over de 'zoektocht naar de miljarden' en de tussenformatie in het Catshuis.

9.10 uur:
Om 9.30 uur start de persconferentie van het CPB

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden