CPB: maak lening van studiebeurs

Alle studiebeurzen moeten worden omgezet in leningen die na de studie door de studenten worden terugbetaald. Wie veel verdient, betaalt meer terug....

Door de invoering van zo'n sociaal leenstelsel kan de overheid jaarlijks honderden miljoenen tot enkele miljarden euro's besparen.

Dit stelt het Centraal Planbureau in de Macro Economische Verkenning, die zoals elk jaar op Prinsjesdag aan het kabinet zal worden aangeboden. Het planbureau geeft hiermee een belangrijke voorzet in de discussie over de toekomst van de studiefinanciering. Staatssecretaris Nijs van Hoger Onderwijs denkt al enige tijd hardop over wijziging van het stelsel.

Sinds de jaren tachtig is de beurs een gift van de overheid , althans voor studenten die in het vereiste tempo afstuderen. Alleen wie onvoldoende studieprestaties levert, moet zijn beurs terugbetalen.

Dat ruimhartige stelsel heeft drie nadelen, aldus het CPB. Ten eerste komt het geld ook terecht bij studenten die het eigenlijk niet nodig hebben. Ten tweede worden ouders onvoldoende geprikkeld te sparen voor de studie van hun kinderen. Ten derde betaalt de overheid veel mee aan de studie van mensen die daar later zelf vooral van profiteren omdat ze veel verdienen. Het CPB rekent voor dat het rijk nu gemiddeld 88 procent van de kosten van een studie voor zijn rekening neemt.

Het zou beter zijn als het rijk de kosten van studie en levensonderhoud voorschiet in de vorm van een lening met rente, aldus het CPB. Studenten zouden bij die lening een verplichte verzekering moeten afsluiten tegen het risico van niet-afstuderen.

Die verzekering komt erop neer dat alle studenten iets meer lenen dan ze eigenlijk nodig hebben, zodat de succesvolle studenten uiteindelijk ook de kosten van de falende studenten terugbetalen.

Het leenstelsel betekent een forse aanslag op het inkomen van hoger opgeleiden. Het CPB rekent een aantal modellen voor, maar zelfs in het gunstigste geval levert de ex-student bijna 6 procent in van het totale inkomen na de studie. De honderden miljoenen die het rijk bespaart kunnen via lastenverlichting worden teruggegeven aan de hoger opgeleiden. Lagere belastingen zijn per definitie goed voor de economie, merkt het CPB hierbij op.

Het planbureau denkt niet dat de toegankelijkheid van het onderwijs in gevaar komt . 'Iedereen met voldoende geschiktheid, ongeacht sociaal-economische achtergrond, komt in aanmerking voor een lening en de verzekering tegen het niet kunnen terugbetalen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.