CPB-directeur Teulings: 'Er is ruimte voor hoger tekort'

Als het kabinet de economie ingrijpend hervormt door onder andere de hypotheekrenteaftrek aan te pakken, valt er volgens CPB-directeur Coen Teulings met de Europese Commissie te praten over een hoger begrotingstekort dan de Europese norm van 3 procent.

CPB-directeur Coen Teulings. Beeld ANP

Begin deze maand beklemtoonde de president van de Europese Commissie, Herman van Rompuy, nog dat ook Nederland zijn begrotingstekort per 2013 echt moet terugbrengen van 4,6 tot 3 procent.

Volgens de directeur van het Centraal Planbureau, zien 'zeer relevante delen van Brussel' liever dat Nederland zijn economie op cruciale punten verbouwt dan dat het zijn begrotingstekort tot op de euro nauwkeurig terugbrengt tot 3 procent. Teulings zei dit zondag bij de debatreeks De Volkskrant op Zondag.

Onder leiding van minister-president Mark Rutte onderhandelen VVD, CDA en PVV momenteel in het Catshuis over de 9 tot 16 miljard euro die nodig zijn om de Europese norm van 3 procent te halen. 'Dat zijn ingrijpende bezuinigingen', benadrukte Teulings, 'helemaal boven op de 18 miljard die dit kabinet al uit de begroting heeft gesneden.' Het risico is volgens CPB-directeur dat de economie daardoor zover krimpt dat ook de belastingsinkomsten verder teruglopen en er daardoor nog meer bezuinigingen nodig zullen zijn.

Keiharde garanties
Ondanks de zuinige houding waarmee Nederland andere eurolanden op de Europese 3 procentgrens wees, is het daarom goed om te kijken of in Brussel nog wat ruimte te bedingen valt, vindt Teulings. 'Je moet het niet zo aanpakken als Spanje, dat gewoon eenzijdig heeft gezegd dat het de 3 procent niet gaat halen. Maar als je keiharde garanties hebt dat je hervormt, is er in de Brusselse diplomatie best wat te bereiken.'

De CPB-directeur ging zondag in debat over de bezuinigingen met hoogleraar economie Barbara Baarsma en de oud-ministers van Financiën Johan Witteveen (VVD) en Onno Ruding (CDA). Baarsma noemde het een grote fout van de Nederlandse regering dat die zich de afgelopen jaren in Europa had gedragen als 'het beste jongetje van de klas' en nu dus heel moeilijk onder de Europese begrotingsregels uit kan komen.

Witteveen (90) vindt zelfs dat Nederland terug moet naar de onderhandelingstafel omdat er in de regels staat dat de begrotingstekorten in de toekomst zelfs maximaal 0,5 procent mogen bedragen. Als richtlijn is dat volgens hem aardig, maar als regel nadelig voor gezonde economieën tijdens een crisis.

De vier economen waren het eens over de grote hervormingen die nu nodig zijn in Nederland: de huur- en koopmarkt moet aangepast worden, de almaar oplopende kosten van het zorgstelsel moeten worden teruggedrongen en het ontslagrecht dient versoepeld. Ten slotte moet de verhoging van de de AOW-leeftijd eerder worden doorgevoerd.

Aantrekkende economie
Michiel Vergeer, oud-directeur van het Centraal Bureau voor de Statistiek, vroeg vanuit de zaal hoeveel zulke hervormingen de staatskas opleveren. 'Per maatregel een paar miljard per jaar', zei Teulings, al duurt het vaak een paar jaar voordat die besparingen er daadwerkelijk zijn. Het voordeel zit vooral in de extra belastinginkomsten bij een aantrekkende economie, aldus Baarsma.

Onno Ruding, die in de jaren tachtig leiding gaf aan de grootste bezuinigingsoperatie in de recente geschiedenis, stak de onderhandelaars in het Catshuis nog een hart onder de riem. 'Wij hebben destijds bewezen dat je kunt bezuinigen en toch de volgende verkiezingen kunt winnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.