CPB-baas: niet doorrekenen verkiezingsprogramma leidt tot luchtfietserij

Een politieke partij die haar komende verkiezingsprogramma niet door het Centraal Planbureau laat doorrekenen, kan 'moeiteloos worden beticht van luchtfietserij', zegt CPB-directeur Laura van Geest. Het berekenen van de financieel-economische effecten van verkiezingsbeloftes, zoals het CPB sinds 1986 doet, is volgens Van Geest 'goed voor de feitelijkheid van het verkiezingsdebat en uiteindelijk voor de kiezer'.

Robert Giebels
ChristenUnie-leider Slob, PvdA-leider Samsom en PVV-leider Wilders in debat in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Beeld anp
ChristenUnie-leider Slob, PvdA-leider Samsom en PVV-leider Wilders in debat in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2014.Beeld anp

De directeur van het CPB reageert morgen in een gesprek met de Volkskrant op de kritiek van politieke partijen. Die menen dat het economische model waarmee de belangrijkste economische adviseur van het kabinet de effecten van hun plannen meet, weinig met de werkelijkheid van doen heeft. Daarom twijfelen vrijwel alle partijen in de Tweede Kamer of ze dit keer hun verkiezingsprogramma's nog wel door het CPB willen laten doorrekenen.

Aanleiding voor die twijfel was wat eind vorig jaar gebeurde met een klein wijzigingsvoorstel van de christelijke partijen in het lastenverlichtingspakket van 5 miljard. Staatssecretaris Wiebes (Financiën) verklaarde dat die verandering ten gunste van de alleenverdiener net zoveel banen zou kosten als het hele 5-miljardpakket zou opleveren. Dat baneneffect rolde uit het model van het CPB, verdedigde Wiebes zich. Die 'modellenwerkelijkheid' schoot CDA-leider Buma in het verkeerde keelgat. Hij dreigt de CPB-doorrekening over te slaan en krijgt al dan niet openlijke navolging van andere partijen.

'Doorrekening disciplineert partijen'

Een onafhankelijke visitatiecommissie lichtte onder leiding van oud-minister Aart de Geus (CDA) het CPB door en beoordeelde vrijdag de maatschappelijke relevantie van het CPB als 'excellent' en de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek als 'zeer goed'. Het CPB staat onverminderd in hoog aanzien, ook in het buitenland, stelt de commissie. Van politici vernam de commissie 'grote waardering die de doorrekening van verkiezingsprogramma's levert aan de onderlinge vergelijkbaarheid van voorstellen en de kwaliteit van het debat'.

'Met onze doorrekening', zegt Van Geest, 'kan een partij laten zien dat haar plannen, ook als die heel anders zijn, haalbaar en betaalbaar zijn.' De doorrekening disciplineert de politieke partijen zelf ook. Ze worden gedwongen hun soms abstracte programma concreet om te zetten in harde euro's. Dat schept ook helderheid voor de kiezer, meent Van Geest. Die kan de partijen dankzij het CPB bovendien goed met elkaar vergelijken, want 'alle partijen worden langs dezelfde lat gelegd'.

Het uitrekenen wat verkiezingsbeloften betekenen voor de economie, overheidsfinanciën, werkgelegenheid, koopkracht en inkomensongelijkheid, krijgt internationale navolging, stelt Van Geest. Canada en Spanje willen ertoe overgaan en in België is het inmiddels wettelijk verplicht.

undefined

Morgen in de Volkskrant: een gesprek met Laura van Geest

‘Ik ben niet bezorgd over onze status’

CPB-directeur Laura van Geest. Beeld Freek van den Bergh
CPB-directeur Laura van Geest.Beeld Freek van den Bergh
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden