Column

Cox Habbema mocht niet dood

Een leven begraven in woorden kan vreugdevolle arbeid zijn.

Cox Habbema. Beeld anp

Iedere vrouw van 'een zekere leeftijd', schrijft P.F. Thomése in LINDA.man, een vrouwenglossy voor kerels, 'herinnert zich het ontluisterende tl-licht-moment waarop ze voor het eerst door brutale, vleesetende mannenogen niet meer werd gewogen en gemeten, c.q. uitgekleed en afgetast.'

Ai.

Ook Paulien Cornelisse heeft het licht gezien. In De verwarde cavia schrijft ze: 'In elke relatie komt een moment waarop je de ander ziet in tl-licht, bedacht Cavia. Dat was niet erg, als je daarna maar weer de sfeerverlichting kon aanzetten in je hoofd.'

Deze week werd het tl-licht ruw aangeknipt, en niet alleen in mijn hoofd: Cox Habbema overleden. Ik kende haar niet, maar ze mocht niet dood. Pre-pubers als ik waren stiekem een beetje op Cox. De sluike pony, de licht droeve oogopslag: ideale voedingsbodem voor mijn opspelende weltschmertz. Alleen die brede Jagger-lippen zouden je kunnen troosten. Daarmee bevond ze zich voor mij in de drassige regionen van Josine van Dalsum (ook al dood) en - vooruit - Liesbeth List. Archetypes.

Habbema werd warm beweend in de kranten - een leven begraven in woorden kan vreugdevolle arbeid zijn. In de rouwstoet stonden vooral mannen.

Het Parool had misdaadverslaggever Paul Vugts aan het werk gezet. Doorgaans werpt Vugts zijn licht op duistere steegjes in de wereld van Tony S. of Sjaakie K., nu noteerde hij bij vol daglicht: 'Hoewel ze uiterlijk veel mee had, en daar als model en actrice volop gebruik van had gemaakt, bezong ze in Trouw juist het ouder worden. Over schoonheid: 'Ik vond het leuk en makkelijk, en ik was er bang voor. Ik vond het erg griezelig om je leven te zetten op je uiterlijk.''

Bang voor het tl-licht.

Natuurlijk waren anderen mij weer eens voor geweest. Theaterkenner Henk van Gelder memoreerde in NRC haar affairette met Charles Aznavour, met wie ze als 19-jarige in het vliegtuig naar Zuid-Frankrijk zou zijn gestapt, om op het laatste moment op last van de marechaussee rechtsomkeert te maken.

Olala.

Mijn oog viel op een prachtig zinnetje van Van Gelder, over Habbema's gloriejaren. Laat dit even smelten op de tong: 'Ze was in die tijd vooral bekend als voyante blondine met een vamp-achtige uitstraling en een fijnzinnig ironische toon in de manier waarop ze, ietwat gevoileerd, haar teksten uitsprak.'

Op dat zinnetje bleef ik lang kauwen. Dat fraai afstandelijke 'stond bekend als' - subjectieve schoonheid als feit gevangen. De 'voyante blondine' kwam tot leven op mijn netvlies. Haar 'fijnzinnig ironische toon' weerklonk, al wilde me maar geen memorabele uitspraak van Habbema te binnen schieten. En daar was dat 'ietwat gevoileerde' stemgeluid. Toegegeven: dat laatste moest ik even opzoeken. Een beetje hees, sensueel als licht troebele wijn. Ook het kennersoog kijkt graag in sfeerlicht.

De krant is een meneer. Een morsig mannetje, misschien soms ook. Maar zelden heb ik dat mannetje zo stijlvol het tl-licht zien uitdoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.