Couperus

Het Ding dat niet voorbijgaat, zestig jaar lang, wordt voortgesleept door de levens van twee oude mensen. Een geheim, een verschrikkelijke nacht, een moord, passie, uitzinnige angst om het verleden....

Couperus was een genie, misschien wel het enige genie dat de Nederlandse literatuur heeft voortgebracht. Hij schreef zoals een ander ademde: romans, sprookjes, essays, reisverhalen, brieven, krantenartikelen. Hij vergaarde een ontzagwekkende hoeveelheid kennis, bereisde de wereld en camoufleerde zijn enorme schrijfdrift door zich voor te doen als causeur, flaneur, amuseur: zo werd hij wat hij wilde zijn: poseur. Zijn kunst stelde hij het liefst voor als amusement, zichzelf bij voorkeur als entertainer. Toch kon hij niet verhullen een groot en ernstig kunstenaar te zijn, een gedrevene. Men kon dat immers aflezen aan zijn werk?

Niet de critici in ieder geval toen zijn roman Van oude menschen, de dingen, die voorbijgaan verscheen, in 1906. Zij deden dit boek inderdaad af als een romannetje, een 'detective', een verzameling 'faits divers', of zelfs 'kletspraat' (het prachtblad De Parelduiker van uitgeverij Bas Lubberhuizen bericht in het laatste nummer over ontstaan en ontvangst van Van oude mensen - lees dat blad!). De eerste druk telde vele winkeldochters; de auteur, de jaren, de dingen gingen voorbij. Als 18-jarige kreeg ik van mijn ouders het Verzameld werk van Cou pe rus: gekocht bij Voorhoeve en Dietrich in Rotterdam, een boekhandel geleid door 'meneer Oubo ter', die alles las wat er in de winkel stond en gestaan had. Dat Verza meld werk was eveneens een winkeldochter, om niet te zeggen kleindochter, uit de jaren vijftig. Echt aan Couperus heeft men in Neder land nooit gewild. En Verzameld werk was kennelijk nog niet goed genoeg, want in de jaren negentig verscheen opnieuw een Verzameld werk, uitgebreider, tot de laatste snik geannoteerd.

Van oude menschen is een roman van verfijning, diepte, humor, invoelingsvermogen, en weemoed. Ernst en amusement, kunst en kitsch. De Pandora-pocketreeks probeert het nog maar weer eens. Wie dit niet leest, is gek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden