Count en Duke zijn voelbaar in Bimhuis

De liefde voor historische jazzmuziek druipt van het orkest en wordt gespeeld en gecomponeerd met een ziel en liefdevolle knipoog.

Niemand die onberoerd blijft tijdens de nu al legendarische solo van saxofonist Tobias Delius. Terwijl Sean Bergin, al tientallen jaren een zeer gewaardeerde, authentieke saxofonist uit de Amsterdamse improscene, op zijn sterfbed lag (een dag later zal hij overlijden), blaast Delius een wervelende ode aan de cultheld. Hij schreeuwt de longen uit zijn lijf in hartstochtelijke uithalen. Het publiek houdt de adem in.

De openingsavond van het nieuwe jazzseizoen in het Bimhuis is veelbewogen. Geen band die het beter kan doen dan het ICP Orchestra, avontuur gegarandeerd. En geen band die zich zo elastisch kan opstellen. Je voelt het, de gehele avond, de spanning, bewondering en het verdriet; drummer Han Bennink deelde het later zelf mee aan het publiek: deze avond is nu opgedragen aan Sean Bergin, een fantastische man die gemist gaat worden als mens en muzikant.

En er gebeurde nog zoveel meer. Het ICP Orchestra, van improgoeroes Han Bennink en Misha Mengelberg, maakt nog altijd steengoede jazzmuziek op het scherpst van de snede. De zalvende blaaskoren, waarin je de geest van Basie of Ellington voelt, vouwen zich over vermakelijke improvisaties. Liefde voor historische jazzmuziek druipt van het orkest en wordt gespeeld en gecomponeerd met een ziel en liefdevolle knipoog.

De kracht zit in het indrukwekkende samenspel en vooral de mooie individuen. Naar Mengelberg kun je uren kijken. Zijn fysiek is zwak, maar als hij met wandelstok de vleugel bereikt en zijn vertrouwde, eigenwijze akkoorden speelt, verschijnt de glimlach op je gezicht. Langzaam staat hij op, laat de tong over de lippen glijden, leunt met de linkerhand tegen de vleugel en rommelt met rechts wat op de toetsen. Bij aanvang van de tweede set geeft Mengelberg de vleugel nog een blik om te besluiten niet meer terug te keren. Het is genoeg geweest, morgen spelen ze nogmaals. Guus Janssen vervangt hem.

Je weet niet waar je moet kijken. Op elk moment vechten de tien leden duels uit, schreeuwt iemand om aandacht en neemt de ander plotseling de leiding. Chaotisch is het nooit, de rasimprovisatoren vallen elkaar met de ogen dicht aan zonder dat de sleur ook maar op de loer ligt. Een concert van het ICP Orchestra is vooral een beleving.

Het emotionele palet van de avond is groots. De rouw om de naderende dood van Bergin overheerst, terwijl de bijeenkomst boordevol feestelijke elementen zit. De ICP box (zie kader), de opening van de mooi vormgegeven expositie van Han Bennink in het Bimhuiscafé en natuurlijk de verrukkelijke muziek. Paradoxaal en onvergetelijk.

Vijftig albums impro jazz

Met wijlen saxofonist Willem Breuker lanceerden drummer Han Bennink en pianist Misha Mengelberg eind jaren zestig de Instant Composers Pool. De combinatie van klassiek en jazz met een dadaïstische theatraliteit en improvisatie als grondslag werd door de gevestigde orde met argusogen bekeken. Maar ICP werd een instituut, opende ogen van verstokte luisteraars, plaveide een weg voor vele jazzmusici en bracht een hoop platen uit.

Ter gelegenheid van het 45-jarig bestaan, deed de Instant Composer Pool begin dit jaar een aankondiging waar fans hun vingers bij aflikten. De vijftig albums tellende catalogus zou worden uitgegeven in een speciale cd-box, mits er driehonderd exemplaren van tevoren zouden worden besteld. Voor vroege vogels 399 euro. Wie na de deadline van 31 augustus bestelt, moet er honderd euro bovenop leggen.

Is daar behoefte aan, vijftig cd's hardcore impro? Vorige maand werd bekendgemaakt: de box komt er. En terecht. Buiten vijftig platen ongeveinsde topmuziek, is het besef dat je belangrijke muziekgeschiedenis in je kast hebt staan al voldoende. Daarbij bevat de cd-box drie dvd's, een fotoboek van fotograaf Pieter Boersma en is elk uniek pakket beschilderd door Han Bennink, die tevens alle albumcovers van de cd's verzorgde.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden