Costa del Waal is zomerhit in Nijmegen

'The Summer Capital of Holland': zo noemen Nijmegenaren hun stad, sinds een nieuw eiland in de Waal dé zomerhotspot werd. Maar het Rivierpark heeft ook een praktische functie.

Het Rivierpark dat bij Nijmegen in de Waal is aangelegd, is populair bij roeiers, zonaanbidders en rustzoekers. Beeld
Het Rivierpark dat bij Nijmegen in de Waal is aangelegd, is populair bij roeiers, zonaanbidders en rustzoekers.Beeld

Het landje in de Waal bij Nijmegen bestaat nog maar net, en nu al wemelt het er van het leven: bootjes, zwemmers, zonaanbidders. Niet zo gek, want waar in het binnenland vind je een stad met natuurlijke 'costa's' en schoon badwater? Vergeet Scheveningen en Schiermonnikoog; Nijmegenaren vieren voortaan vakantie op 't Eiland, zoals ze het noemen.

Bruisend waterpark

Exotisch als het klinkt; het eiland is in feite een waterstaatkundige maatregel. 'Maar daar wil niemand in wonen', zegt Mathieu Schouten, stedenbouwkundige bij de gemeente Nijmegen. Dus toen in 2001 duidelijk werd dat de rivier verbreed moest worden ter bescherming tegen het wassende water, wist Schouten dat de megaoperatie - kosten: 358 miljoen euro - meer moest opleveren dan een buffer voor piekmomenten.

Een bruisend waterpark, zo zag hij het eiland voor zich dat met het uitgraven van de 4,5 kilometer lange nevengeul - de Spiegelwaal - is ontstaan. Met een boulevard, zandstrandjes en een 'ruig' gedeelte waar je kunt banjeren door de natuur. Een openbare ruimte die recht doet aan de traditie van Nijmeegse parken: de groene ruimtes die op de oude stadswallen zijn ontworpen in de 19de eeuw, het Goffertpark dat in de 20ste eeuw is aangelegd. 'Dit is het park van de 21e eeuw, waar je op een hedendaagse manier kunt recreëren.'

Ruimte voor de rivier

Nijmegen is niet de enige plek waar aan de rivier gesleuteld wordt. Onder de noemer Ruimte voor de Rivier krijgt op 34 plaatsen langs de Rijntakken - zoals de IJssel, Waal, Nederrijn en Lek - de rivier meer ruimte. Aanleiding zijn de hoge waterstanden door grotere hoeveelheden regen- en smeltwater. Dijken ophogen alleen is onvoldoende om het toenemende overstromingsgevaar te keren, en in de bebouwde omgeving zijn enorme wallen ook niet gewenst. Dus moet de waterstand in de rivieren omlaag. Doel van het rijksprogramma is om het nuttige met het aangename te verenigen: een veiliger rivierengebied én een aantrekkelijker leefomgeving.

Op deze zomerse julidag zie je roeiers en peddelaars op surfplanken over de Spiegelwaal glijden. Een gebronsde jongeman spreidt op de stenen kade zijn handdoek zorgvuldig uit voor een serieuze baksessie. Het pontje vanuit het centrum vaart af en aan naar het stadsstrand, waar Festival Op 't Eiland met zijn kleurige tenten is neergestreken. Sinds het Rivierpark in maart is geopend, en Nijmegen zichzelf herdoopte tot 'Summer Capital of Holland', loopt het storm.

Maar er zijn ook sceptici, die zich afvragen of dit allemaal echt nodig was. Zoals meneer Sandels, een van de bewoners van de noordelijk gelegen wijk Lent, waar voor het terugleggen van de dijk vijftig huizen zijn gesloopt. Het zijne bleef gelukkig gespaard. 'Het water heeft in 1995 een keer tot aan het terras gestaan', wijst hij in de achtertuin van zijn woning aan de Oudedijk. 'Daarna nooit meer. Als je het mij vraagt is die hele operatie een wassen neus.' Los daarvan vindt hij het nieuwe recreatiegebied een 'mooie uitlaatklep voor Nijmegen'. 'En dat', knikt hij naar de imposante, glooiende betonconstructie van de verlengde Waalbrug, 'is echt een kunstwerk'.

De brug is er een in een reeks nieuwe overspanningen die meer zijn dan zomaar een verbinding van A naar B. Zo vormt het bakstenen brughoofd van de verlengde Waalbrug het nieuwe onderkomen van studentenroeivereniging Phocas - voorheen aangewezen op het Maas-Waalkanaal. Op de Lentloper, zoals de 'promenadebrug' tussen het eiland en Lent heet, zijn uitkijkpunten ontworpen, waar je kunt genieten van het zicht over de rivier. Het bijzondere van de Zaligebrug, gelegen in het natuurlijke parkdeel, is dat hij (deels) onder water kan komen te staan. Naar de overkant kun je dan nog steeds; de betonnen blokken waarmee de balustrades van het lagere gedeelte zijn gemaakt, zijn ontworpen als steppingstones.

Bezoekers tijdens het 'Festival Op t Eiland' - dat plaatsvond op het Veur-Lent eiland midden in rivier de Waal - onderdeel van de Vierdaagsfeesten die de week van de afstandsmarsen inluiden. Beeld anp
Bezoekers tijdens het 'Festival Op t Eiland' - dat plaatsvond op het Veur-Lent eiland midden in rivier de Waal - onderdeel van de Vierdaagsfeesten die de week van de afstandsmarsen inluiden.Beeld anp
Bezoekers tijdens het 'Festival Op t Eiland' - dat plaatsvond op het Veur-Lent eiland midden in rivier de Waal - onderdeel van de Vierdaagsfeesten die de week van de afstandsmarsen inluiden. Beeld anp
Bezoekers tijdens het 'Festival Op t Eiland' - dat plaatsvond op het Veur-Lent eiland midden in rivier de Waal - onderdeel van de Vierdaagsfeesten die de week van de afstandsmarsen inluiden.Beeld anp

Het idee van NEXT architects om de brug onderdeel te maken van de dynamiek van de rivier, past goed bij Schoutens visie op de ontwikkeling van het eiland. 'Met de bouw van de dijk, de kade en de bruggen interfereren we in de natuur. Maar we willen de rivier ook ruimte geven. Er mag straks land afkalven; daar kunnen zwaluwen broeden. Nu zie je een zee van kamille, straks groeien er weer andere grassen. De rivier ontwerpt mee.'

Tussen de kamillebloemen zitten zeventigers George en Els op hun klapstoelen - zij met een breiwerkje, hij tevreden niksend. 'Geweldig' vinden ze het nieuwe park, en vooral ook de weg ernaartoe. Elke dag, vertelt George, rijdt hij op zijn scootmobiel vanaf zijn huis in het centrum over de Nieuwe Waalbrug, via Lent, terug over de verlengde Waalbrug naar Els toe. 'Vijftien kilometer om - kun je nagaan.'

Waarom ze vandaag op het eiland zijn neergestreken? 'Om de herrie daar te ontvluchten', wijst hij naar de overkant, waar de wandelvierdaagse over de dijk dendert, onder begeleiding van keiharde housemuziek. 'Hier vind je rust, ruimte.'

Volgens hem gaat het nog een stuk drukker worden: 'Op zondagen sterft het hier al van de joggers, over een jaar zeg ik je, wordt hier gebarbecued bij het leven.' Alleen maar gezellig. Een minder aantrekkelijk vooruitzicht vindt hij de nieuwbouwwijk die langs de noordelijke oever zal verrijzen, waarmee het uitzicht op het buitengebied en een deel van zijn 'rondje Waal' verdwijnt. En ook de grond tegenover het huis van meneer Sandels zal in de toekomst bebouwd worden.

Zoals Schouten al zei: in een waterstaatkundige maatregel wil niemand wonen. In het Rivierpark wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden