braziliëcorruptieonderzoek

Corruptiezaak tegen zijn zoon kan Braziliaanse president Jair Bolsonaro de kop kosten

Een onderzoek naar corruptie, vage vastgoedwinsten en geruchten over banden met beruchte paramilitaire milities achtervolgen de familie Bolsonaro. Komt de Braziliaanse president Jair Bolsonaro ten val door zijn oudste zoon?

De Braziliaanse president Jair Bolsonaro tijdens een publiek optreden samen met zijn zoon Flávio (links).Beeld AFP

Deze week deed de politie huiszoeking in appartementen van familie en voormalige werknemers van Flávio Nantes Bolsonaro (38). 

Drie zoons van Bolsonaro zijn actief in de politiek en over alle drie gaan verhalen over corruptie, maar het schandaal rond Flávio is het meest explosief. 

 De affaire achtervolgt de radicaal-rechtse politieke familie al sinds de verkiezingsoverwinning van vader Bolsonaro vorig jaar oktober. Zijn belangrijkste belofte: als president zou hij de corruptie met wortel en tak uitroeien.

Als de zaak-Flávio niet eindigt in de doofpot, kan die de Braziliaanse president aan het wankelen krijgen – via een afzettingsprocedure, of over drie jaar als de kiezer mogelijk met hem afrekent. 

Flávio, de ambitieuze 

Als oudste zoon geldt Flávio als de meest ambitieuze van de Bolsonaro-telgen. Na een mislukte poging burgemeester van Rio te worden, werd hij vorig jaar senator. Naast een poging om beschermde regenwouden open te stellen voor houtkap, wijdde Flávio zijn energie dit jaar vooral aan het traineren van het strafrechtelijk onderzoek naar zijn financiële handel en wandel.

Flávio Bolsonaro knuffelt een fan tijdens zijn campagne in 2018 voor een zetel in de Senaat. Beeld AFP

Er valt heel wat te traineren. Als eerste: een onderzoek naar onduidelijke vastgoedtransacties tussen 2014 en 2017, toen Flávio een handvol appartementen aan het strand kocht en met zes ton winst van de hand deed. Zijn chocoladewinkel zou te pas komen bij het witwassen van dubieus geld.

Een tweede zaak draait om misbruik van belastinggeld via ‘spookwerknemers’ die Flávio in zijn tijd als deelstaat-senator in Rio de Janeiro op de loonlijst had staan. Veel Braziliaanse politici verdienen een illegaal zakcentje door mensen in dienst te nemen die slechts een dag werken terwijl ze worden betaald als voltijdskrachten. Hun salarissen worden afgeroomd. 

Familievriend

Dat extraatje uit publieke middelen sluisde Flávio niet zelf naar zijn bankrekening: daar heeft hij betrouwbare vrienden voor. In dit geval Fabrício Queiroz, een familievriend die al sinds de jaren tachtig bij zijn vader over de vloer komt.

In één maand in 2017 zou Queiroz met 48 verdachte overboekingen in totaal 327 duizend dollar op Flávio’s rekening hebben gestort. Het jaar daarvoor kwamen en gingen er ook tonnen op de bankrekening van Queiroz rond. Bedragen die onmogelijk van zijn salaris als Flávio’s chauffeur afkomstig kunnen zijn.

President Bolsonaro wast zijn handen in onschuld: hij zegt niets te maken te hebben met de financiën van zijn zoon. 

Flávio zelf verweert zich met tirades op sociale media. De spil van de dubieuze transacties, Queiroz, heeft verklaard dat het geld een kwestie van mazzel bij de verkoop van tweedehands-auto’s was. Sindsdien is hij onvindbaar.

Onder het vergrootglas

Corruptie is endemisch in Brazilië, dus wereldschokkend is dit gegraai niet. Wel gevaarlijk voor de Bolsonaro’s is dat de relatie met Querioz nu onder het vergrootglas ligt. Queiroz is niet zomaar een regelaar. Hij is een oud-politieman met uitstekende relaties met de paramilitaire milities in Rio, bij uitstek de macho-mannen waarmee de radicaal-rechtse Bolsonaro’s zo graag gezien worden. 

Een van Flávio’s favoriete klusjes is eremedailles uitreiken aan politieagenten die eerst schieten en daarna pas vragen stellen. Als bewezen wordt dat hij financieel te intiem is met paramilitairen, kan dat politieke gevolgen hebben.

De immuniteit van zijn positie als senator beschermt Flávio de komende acht jaar tegen arrestatie. 

Deze soapserie gaat lang duren, verwacht de Nederlandse Brazilië-kenner Kees Konings, verbonden aan de Universiteit van Utrecht. ‘De Bolsonaro’s zijn parvenu’s, die wel machtsposities hebben maar niet automatisch de steun genieten van de traditionele politieke elite. Het rechtssysteem is niet zo voorspelbaar. Het openbaar ministerie probeert zich onafhankelijk op te stellen. Deze zaak kan alle kanten op’, zegt Konings.

Bolsonaro: ‘Je hebt een vreselijk gezicht als een homo’

De Braziliaanse president Jair Bolsonaro is vrijdag woedend uitgevallen tegen journalisten die hem vragen stelden over zijn zoon Flávio, tegen wie een onderzoek loopt wegens corruptie en witwassen. ‘Jij hebt een vreselijk gezicht als een homo’, beet hij een verslaggever van O Globo toe, een van de grootste kranten van Brazilië waarmee Bolsonaro het vaker aan de stok heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden