Corruptiezaak ondermijnt gezag Spaanse premier

In het Spaanse parlement klonk donderdag luid de roep om het aftreden van premier Mariano Rajoy, nadat een onderzoeksrechter had geconcludeerd dat zijn Partido Popular nauw betrokken is geweest bij een van de grote Spaanse corruptiezaken.

De Spaanse premier Rajoy ging tijdens het corruptiedebat niet in op de eis te vertrekken. Beeld epa
De Spaanse premier Rajoy ging tijdens het corruptiedebat niet in op de eis te vertrekken.Beeld epa

Onderzoeksrechter Pablo Ruz stelde dat na een bijna zes jaar durend vooronderzoek in de zaak-Gürtel, een corruptiebende die jarenlang betrokken was bij de verkiezingscampagnes van de conservatieve regeringspartij.

De resultaten van het gerechtelijke onderzoek waren bekendgemaakt aan de vooravond van het parlementsdebat waarin Rajoy donderdag maatregelen tegen de corruptie in Spanje presenteerde.

De premier, die beschikt over een absolute meerderheid in het parlement, ging niet in op de eis te vertrekken. Wel stapte zijn minister van Volksgezondheid op wegens betrokkenheid bij een van de steekpenningenaffaires.

Aftreden

De leider van de nieuwe partij Podemos, Pablo Iglesias, eiste vanuit het Europees Parlement in Straatsburg het aftreden van Rajoy en het uitschrijven van vervroegde verkiezingen. Podemos is volgens peilingen de grootste partij van Spanje. Zij belichaamt de afkeer van de Spanjaarden tegen de oude politiek.

'De corruptie heeft nu een niveau bereikt waarbij het totaal onacceptabel wordt voor het handhaven van een minimum aan democratie als de premier niet aftreedt', zei Iglesias.

De socialistische oppositie in Madrid beschuldigde Rajoy ervan dat hij weigert de politieke verantwoordelijk voor de corruptieaffaires te nemen. Rajoy heeft ieder krediet verloren, zei de socialistische leider Pedro Sánchez. 'U bent niet geschikt deze hervormingen te leiden.'

Te veel vijanden

Het Gürtel-onderzoek werd zes jaar geleden gestart door Spanjes 'superrechter' Baltasar Garzón. Hij werd later van de zaak gehaald en uit de rechterlijke macht gezet - officieel vanwege ontoelaatbare afluisterpraktijken, maar volgens velen omdat hij te veel vijanden had gemaakt in kringen van de huidige regeringspartij.

Rajoy liet de afgelopen jaren bij herhaling weten dat er geen corruptienetwerk bestaat, maar dat het een aanval op zijn partij betreft. 'Er is een Gürtel-netwerk tegen de Partido Popular', verklaarde de premier eerder.

Rechter Ruz heeft 45 verdachten aangewezen, onder wie tien politici van de regeringspartij. Zij waren deel van een corruptienetwerk dat bijeenkomsten voor de partij organiseerde en in ruil voor steekpenningen publieke opdrachten kreeg. De regeringspartij en diens voormalige penningmeester zouden daarbij op grote schaal illegale gelden hebben ontvangen die in een zwarte partijkas belandden.

'Ernstige problemen'

Uitgerekend donderdag presenteerde Rajoy zijn plan om de corruptie in Spanje aan te pakken. De premier was daar de afgelopen dagen al op aangesproken, omdat hij al ruim anderhalf jaar geleden maatregelen had aangekondigd waar tot dusver niets van is terechtgekomen.

Het resultaat van het vooronderzoek kwam hard aan. Het eerste politieke slachtoffer werd minister van Volksgezondheid Ana Mato. Zij zou geprofiteerd hebben van de cadeautjes die haar ex-man, een voormalige burgemeester van de Partido Popular, via het corruptienetwerk ontving.

In zijn optreden voor het parlement erkende premier Rajoy, die ook al jaren partijleider is, dat er 'ernstige problemen' zijn in de Partido Popular. Maar hij ontkende dat er sprake is van systematische corruptie in Spanje.

Rajoy wees erop dat hij al eerder zijn verontschuldigingen had aangeboden voor de misstanden in zijn partij. Daarnaast verdedigde hij de afgetreden minister, die volgens hem niet op de hoogte was van het illegale karakter van de cadeautjes die ze kreeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden