Corruptie of niet, door Lula is er wél eten in de buik

Met steun van de allerarmsten wint zittend Braziliaans president Lula da Silva, die wordt geplaagd door corruptieschandalen, waarschijnlijk opnieuw met gemak de verkiezingen....

Op de cover van het jongste nummer van het Braziliaanse opinieblad Veja: een cartoon van president Luiz Ignacio Lula da Silva. Op de tekening is diens presidentiële sjerp om zijn hoofd gebonden als een blinddoek – Lula moet zo wel door het leven banjeren, vindt Veja, om geen weet te kunnen hebben van de eindeloze stroom corruptieschandalen binnen zijn eigen Arbeiderspartij (PT).

Corruptieschandalen hebben de afgelopen twee jaar geleid tot het ontslag van de hele top van de PT en zowat elke naaste medewerker van de president, maar Lula zelf lijkt onaantastbaar. Ook de presidentsverkiezingen van aanstaande zondag wint hij met groot gemak, voorspellen de peilingen. Of zijn partij het even goed doet, is een ander verhaal.

Tien dagen voor de verkiezingen kreeg Lula’s voornaamste opponent, sociaal-democraat Geraldo Alckmin, gedroomde munitie in de schoot geworpen. Twee leden van de Arbeiderspartij werden aangehouden met bijna 600 duizend euro op zak. Het duo stond op het punt een dossier te kopen dat Alckmin en een ander oppositiekandidaat – overigens onterecht – in verband bracht met een smeergeldaffaire. Net als bij eerdere schandalen speelde Lula zelf de vermoorde onschuld, het waren alweer de koppen van mindere goden die rolden.

Toen de charismatische voormalige fabrieksarbeider en vakbondsleider in 2003 tot president van Brazilië werd verkozen, beloofde hij zijn kiezers werk te maken van een gezonde economie en een rechtvaardiger inkomensverdeling. Vier jaar later zijn vooral de armen enthousiast over de gemaakte vooruitgang. Hun aantal is tussen 2003 en 2005 met 19,2 procent gedaald, blijkt uit een studie die vorige vrijdag uitgebracht werd door een onafhankelijke stichting. Het gemiddelde jaarsalaris is met 4,8 procent gestegen, maar de stijging verliep sneller bij de allerarmsten, die hun inkomen met gemiddeld 8,4 procent zagen omhooggaan. De regering-Lula klopt zichzelf ook op de borst voor de creatie van vijf miljoen nieuwe banen. Alleen de rechtvaardiger verdeling van landbouwgrond wil nog niet echt vlotten, melden organisaties van landloze boeren.

Belangrijkste wapen in de strijd tegen de armoede is Lula’s paradepaardje, het project Bolsa Familia, dat hem meteen ook verzekert van de onwrikbare steun van de armste groepen van het electoraat. Dit familiefonds verstrekt toelages aan 11 miljoen straatarme families, die hun kinderen in ruil daarvoor naar school sturen. Het geld wordt aan de moeders gegeven, omdat verondersteld wordt dat zij het sneller werkelijk aan hun kroost besteden. Elke maand moeten ze rekeningen voorleggen die dat bewijzen. Door de beurs van maximaal 31,6 euro per maand is de gemiddelde koopkracht gestegen en draaien ook kleine winkeltjes meer omzet. De prijs van basisproducten als rijst en sojabonen is gedaald.

De meeste inwoners van de favela’s in de grote steden en de arme boerengehuchten in het droge Braziliaanse noordoosten vinden Bolsa Familia een godsgeschenk. Ze liggen niet wakker van corruptieschandalen. ‘Ik stem voor Lula omdat hij ervoor zorgt dat ik eten in mijn buik heb’, klinkt het.

Tijdens de voorbije kiescampagne pakte Lula het liefst uit met successen als de geslaagde armoede- en aidsbestrijding. De schandalen of het enorme geweldsprobleem – met gemiddeld 150 moorden per dag heeft Brazilië een van de hoogste criminaliteitscijfers ter wereld – kwamen nauwelijks ter sprake.

In de peilingen heeft Lula met bijna 49 procent van de stemmen een forse voorsprong op de harkerige Alckmin, die populair is bij de rijkeren en waarschijnlijk rond de 33 procent uitkomt.

Het enige wat nog niet uitgemaakt is, is of Lula al tijdens de eerste ronde meer dan de helft van de stemmen binnenhaalt, of dat hij tijdens een tweede ronde op 29 oktober nogmaals de degens moet kruisen met Alckmin.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden