Corrupt Kosovo een bodemloze put voor EU

Een bodemloze put. Zo ziet volgens de Europese Rekenkamer de Europese steun voor Kosovo er uit. Het financiële controle-orgaan van de Europese Unie heeft een vernietigend rapport uitgebracht over de pogingen van Brussel om van de voormalige Servische provincie een rechtsstaat te maken.

WARSCHAU - Aan het geld zal het niet hebben gelegen. Sinds Kosovo zich in 1999 afscheidde van Servië heeft het van internationale donoren 4,7 miljard euro gekregen, wat neerkomt op gemiddeld 2.685 euro per inwoner. De Europese Unie nam het leeuwendeel daarvan voor haar rekening. Geen enkel ander land kan op meer Europese steun rekenen.


Maar die steun heeft bitter weinig opgeleverd, concludeert de Rekenkamer. Ondanks de aanhoudende geldstroom wordt Kosovo geplaagd door georganiseerde misdaad en wijdverspreide corruptie.


Van de rechtbanken is weinig heil te verwachten. Volgens de Rekenkamer spelen de rechters onder één hoedje met corrupte politici.


Het slechtst is het met de rechtsstaat gesteld in de Servische enclave in het noorden. Die wordt bestuurd door Kosovaren die met de Albanese autoriteiten in Pristina niets te maken willen hebben. Het gebied wordt bestuurd alsof het nog altijd deel uitmaakt van Servië.


Het rapport is een opdoffer voor de Europese Unie die naar Kosovo zijn grootste niet-militaire missie ooit stuurde. Van Eulex werd verwacht dat ze na de onafhankelijkheidsverklaring van 2008 van de voormalige Servische provincie een rechtsstaat zou maken. Ze moest bewijzen dat de Europese Unie ook zonder de hulp van de NAVO of de Verenigde Naties in het buitenland orde op zaken kan stellen.


Maar in haar rapport stelt de Rekenkamer dat Eulex de problemen niet de baas kan. Alleen op het gebied van de douane wist de EU-missie een bescheiden succes te boeken.


Volgens Gijs de Vries, onder wiens leiding het rapport tot stand kwam, zijn er verzachtende omstandigheden. 'Het opbouwen van een rechtsstaat kost geld. Kosovo heeft een bloedig verleden, is nog maar een paar jaar onafhankelijk.' Bovendien is de bestrijding van corruptie en criminaliteit geen prioriteit van de machthebbers in Pristina.


Maar de Europese Unie valt niet helemaal vrij te pleiten. Volgens het rapport zou Brussel te weinig en onbevoegd personeel naar Kosovo gestuurd hebben. Ook zou de samenwerking tussen de verschillende EU-instanties stroef verlopen, zegt de Rekenkamer.


Volgens De Vries beschouwen ze in Brussel de strijd tegen de corruptie als een technisch probleem en niet als een politiek, wat het eigenlijk is. Hij hoopt dat de Europese regeringsleiders de toekomstige onderhandelingen over visumliberalisering gaan gebruiken om Pristina tot actie te bewegen.


'Het mooiste zou zijn om Kosovo als beloning EU-lidmaatschap in het vooruitzicht te stellen. Maar dat kan niet, omdat vijf lidstaten het land niet eens hebben erkend.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden