'Corrupt geld Soeharto vaak hier beheerd'

Bijna alle grote Indonesische conglomeraten die in het bezit zijn van de Soeharto-clan blijken in de jaren negentig vestigingen te hebben geopend in Nederland....

Het miljoenenvermogen van oud-president Soeharto, zijn familie en zakenvrienden is inzet van een onderzoek door dr. George Aditjondro, een Indonesiër die in Australië 'sociologie van de corruptie' doceert aan de Universiteit van Newcastle. Via het internet gaat hij de gangen na van de Soeharto-miljoenen. En vaak komt hij dan terecht in Nederland. 'Hun voornaamste bezigheid is het verwerven van kapitaal op de wereldmarkt, dat vervolgens weer wordt uitgeleend aan hun hoofdkantoor in Jakarta of aan een bepaald project', vertelde Aditjondro dindsdag op een persconferentie in Amsterdam. Hij noemt als voorbeeld van zo'n project een tolweg die Soeharto's dochter Tutut liet aanleggen in de Filipijnse hoofdstad Manilla. Ook wordt vanuit Nederland geld doorgestuurd naar de fiscaal paradijselijke Antillen. 'Zo heeft het Nederlandse bankwezen echt bijgedragen tot de uitbreiding van het Soeharto-imperium.'

Aditjondro vroeg zich af waarom juist Nederland zo aantrekkelijk was voor de Soeharto-clan. Hij ging te rade bij financiële deskundigen, die hem vertelden van de gunstige regeling voor snel doorgeleend geld: als een in Nederland gevestigd bedrijf geld leent en het nog de zelfde dag weer uitleent, hoeft het alleen belasting te betalen over het verschil tussen de rente die het betaalt en de rente die het ontvangt.

'Dat zijn strikt legale banktrans acties, maar toch zit er een luchtje aan', meent Aditjondro. 'Hier wordt gewerkt met geld afkomstig van misdaad. Want hoe is de Soeharto-clan zo rijk geworden? Onder andere door presidentiële decreten die ondernemingen verplichtten tot schenkingen aan de liefdadigheidsfondsen van de president, en door decreten die ondernemingen van Soeharto's kinderen een monopolie verschaften.

'Het grootste deel van hun vermogen is afkomstig uit corruptie. Bovendien hebben hun houtkapbedrijven, hun papierfabrieken, hun oliepalmplantages en hun mijnbedrijven de milieuwetten aan hun laars gelapt, met jaarlijks gigantische bosbranden als resultaat. Maar het ergst van al zijn de schendingen van de mensenrechten. Want geen boer ter wereld staat vrijwillig zijn land af aan een mijnbedrijf. En dan werden politie en leger erop afgestuurd. De Soeharto's wisten de militairen aan zich te binden door hen aandeelhouder te maken, bijvoorbeeld in hun houtkapconcessies in de Molukken.'

Om te beginnen moeten de Nederlandse banken een eind maken aan hun samenwerking met de Indonesische conglomeraten waarin de militairen een belang hebben, vindt Aditjondro. Dat zijn Artha Graha, Tirtamas/Comexindo, Barito Pacific, Djajanti en Cipta Cakra Murdaya. Ook moeten ze het criminele karakter van hun cliënten beter in het oog houden. 'Tommy Soeharto is inmiddels een veroordeelde misdadiger', zegt de Indonesische onderzoeker over de jongste zoon van de oud-president, die voortvluchtig is na een veroordeling tot anderhalf jaar wegens een frauduleuze grondtransactie. 'En tegen Soeharto's boezemvriend Bob Hasan is ook een aanklacht ingediend.'

Omdat misschien toch niet al die banktransacties 'strikt legaal' zijn geweest, stelt de Indonesische procureur-generaal Marzuki Darusman nu een onderzoek in naar twee Indonesische managers van de in Amsterdam gevestigde Indover Bank. Volgens Aditjondro worden zij ervan verdacht een miljard dollar uit de staatskas te hebben doorgesluisd naar de liefdadigheidsfondsen van Soeharto. Dat geld verdween vervolgens naar diverse belastingparadijzen, van waaruit het later weer werd opgediept om te worden geïnvesteerd door zakenpartners van Soeharto's kinderen, meent Aditjondro te weten.

De Indover Bank maakte gisteren bekend een intern onderzoek in te stellen naar de verdachte transacties. Indover zegt overigens al op 31 oktober te hebben gesproken met procureur-generaal Darusman en hem informatie te hebben gegeven 'voor zover dat binnen onze mogelijkheden lag'. Ook De Nederlandsche Bank, die toezicht houdt op in Nederland gevestigde banken, zal contact opnemen met Darusman en 'medewerking te verlenen aan de opsporing van strafbare feiten'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden