Bellen met Patrick van IJzendoorn

Correspondent VK over de Brexitsaga: ‘Ondersteboven denken is in Londen het nieuwe normaal’

Ondanks de ‘Brexhaustion’ in zowel Brussel als het Verenigd Koninkrijk zelf, kan de ontknoping van de Brexit nog lang op zich laten wachten, legt correspondent Patrick van IJzendoorn uit. ‘Denk maar aan Alice in Wonderland. Alles is andersom.’

Demonstranten verzamelen zich zaterdag voor het Parliament Square in Londen. Beeld REUTERS

Dit weekeinde werd Boris Johnson door het Lagerhuis gedwongen een brief naar Brussel te sturen om uitstel van de Brexit te vragen. Dat heeft hij gedaan, maar hij heeft de brief niet ondertekend. En vervolgens een andere brief gestuurd, waarin hij uitlegt zelf tegen uitstel te zijn. Hoe is daar in het Verenigd Koninkrijk op gereageerd?

‘Er is een beetje om gelachen, en sommigen vragen zich af of Johnson daarmee de wet heeft overtreden. Maar onder anderen Hilary Benn, de parlementariër achter de wet die Johnson verplichtte om Europa om uitstel te vragen, oordeelde dat het nét kan, wettelijk gezien. Hij noemde de actie ‘een beetje kinderachtig’.’

Vandaag komt die vraag ook voor de rechter, toch?

‘Zeker, een Schotse rechter zal hierover oordelen. Het is onvoorspelbaar waar deze mee gaat komen, want hij kan weer een andere interpretatie van de wet hebben, al acht ik die kans niet erg groot.’

En wat gebeurt er vandaag in het Lagerhuis? Wordt er wel gestemd over de Brexitdeal van Johnson en krijgen we, na de mislukte Super Saturday, een Super Monday?

‘De regering gaat wel proberen om de deal in stemming te brengen, maar ik denk dat John Bercow – de voorzitter van het parlement – die tegenhoudt met het argument dat deze motie afgelopen zaterdag al heeft voorgelegen, en dat hij hetzelfde onderwerp niet nog een keer gaat behandelen.’

Maar zaterdag is er niet gestemd?

‘Nee, de Conservatieven zijn weggelopen nadat het amendement van Letwin is aangenomen. Daarin eist het parlement dat Johnson eerst om uitstel vraagt aan Brussel. Dan hadden ze zaterdag maar wel moeten stemmen, zal Bercow opperen. In theorie is deze motie, omdat die niet is verworpen, door het Lagerhuis aangenomen.’

Naast de deal moet het Lagerhuis zich ook nog buigen over de wetgeving die het akkoord in de wet verankerd. Doemen daar alweer nieuwe hobbels op?

Lachend: ‘Zeker! De oppositie gaat allemaal amendementen indienen. Labour bijvoorbeeld, zal vragen om een nieuw referendum – maar dat wordt waarschijnlijk niet aangenomen. Een ander amendement zal zijn, dat het parlement alleen akkoord gaat als, naast Noord-Ierland, het hele Verenigde Koninkrijk deel blijft uitmaken van de douane-unie. Dat is voor Johnson onverteerbaar: het idee van die hele Brexit is dat ze daar niet meer bij horen en hun eigen afspraken kunnen maken met de Verenigde Staten, India, en andere landen. Met dat amendement, waar waarschijnlijk wel een meerderheid voor is, is de hele deal van Johnson weer kaltgestellt.

Die procedures zijn onwaarschijnlijk ingewikkeld, en als ik je zo hoor, kan dit nog heel lang doorgaan. Blijf het voor jou nog leuk?

‘Oh ja! Maar je moet op een andere, absurdistische, manier gaan denken. Je moet alles omdraaien – zoals bij Alice in Wonderland. Normaal wil de oppositie een regering ten val brengen, maar hier wil de regering zelf het liefst vallen (omdat Johnson denkt de verkiezingen te kunnen winnen, en dan een Lagerhuis te hebben dat hem niet zo dwarszit), en is het de oppositie die dat juist wil voorkomen. Dat ondersteboven denken, is hier in Londen het nieuwe normaal.’

LEES MEER OVER BREXIT

Boris Johnson heeft zaterdagavond wraak genomen op het Lagerhuis door een ongetekend uitstelverzoek naar de EU te sturen. 

Het uitstel van de stemming is een tegenslag die Boris Johnson zelfs sterker kan maken. De premier is ervan overtuigd dat hij zich als Hulk kan ontworstelen uit de greep van de remainers die nu een tweede referendum willen veroorzaken.

De Europese Unie wacht af wat er komende dagen in Londen gaat gebeuren en neemt tot die tijd geen besluit over een eventueel uitstel van de Brexit. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden