Column

Correspondent verruilt Afrika voor Curaçao, boosheid in Volendam en foute jongens

De week van de plv. hoofdredacteur Pieter Klok.

Kees Broere. Beeld Sanne De Wilde

Afscheid Kees Broere

Vandaag komt een einde aan het langste correspondentschap bij de Volkskrant. Kees Broere, sinds 1998 onze correspondent Afrika,

neemt afscheid met een groot verhaal in Vonk. Hij verlaat Afrika zeker niet met een bezwaard gemoed, laat hij telefonisch weten. In al zijn jaren dat hij voor de Volkskrant werkte, zag hij veel ellende maar 'de somberheid werd altijd getemperd door bewondering'. 'Ik heb in totaal wel 35 landen bezocht. In twee daarvan, Guinee -Bissau en de Centraal Afrikaanse Republiek, werd ik echt triest. Bij alle andere reizen dacht ik vooral: wat ontzettend leuk om hier te zijn. Zelfs in Zimbabwe, dat onder Mugabe toch veel voor zijn kiezen heeft gehad, werd ik niet somber. De schoonheid, de intelligentie en de vriendelijkheid van de mensen maakten veel goed.'

Kees keert terug in de buurt waar hij in 1984 zijn journalistieke carrière begon. Toen versloeg hij als 25-jarig verslaggever de burgeroorlogen in Nicaragua, El Salvador en Guatemala, conflicten die in Nederland op de voet werden gevolgd. 'In Midden-Amerika leerde ik dat je de oorlog met een bus kunt bezoeken. Het lijkt vaak of een oorlog een heel land raakt, maar in werkelijkheid is het een lokaal fenomeen. Je kunt erheen maar je kunt er ook verre van blijven.' Kees vestigt zich op Curaçao en blijft gelukkig voor ons schrijven.

Volendam

Veel Volendammers waren gekrenkt door een tekening die Martyn F. Overweel maakte bij een verhaal over hoe buitenlandse media de Nederlandse verkiezingen verslaan. Het verhaal beschrijft hoe buitenlandse journalisten allemaal naar hetzelfde plein in Almere gaan

en dezelfde marktkoopman aanspreken en hoe ze komend weekend en masse naar Volendam zouden gaan om het bezoek van Wilders te verslaan. Het verhaal ging ook over de clichés waarin de journalisten vervallen. Overweel trok dat door tot in het absurde door het cliché van een Hollands vissersgezin Hitlergezichtjes te geven. Overduidelijke satire, vond ik, moet kunnen.

De auteur van het stuk, Menno van Dongen, waarschuwde dat er weleens een storm van verontwaardiging zou kunnen losbarsten. En hij kreeg gelijk. De tekening werd uit zijn context getrokken en los verspreid via de sociale media. Ze werd al snel als cartoon beschouwd in plaats van een illustratie bij een verhaal. En de afzender werd de krant in plaats van de tekenaar. 'De Volkskrant ziet in Volendammers fascisten', is dan al snel de conclusie.

Beeld Martyn F. Overweel

'Het is beledigend, smadelijk en lasterlijk', schreef een lezer. 'Het doet geen enkel recht aan de reden waarom Volendam relatief veel PVV-stemmers heeft. In Volendam is het een taboe om een uitkering te hebben. Wie na zijn academische studie nog geen baan heeft gevonden, gaat in de vis of stukadoren. De grote uitkeringsafhankelijkheid van migranten is een doorn in het oog.'

'Volendam is niet xenofoob, gelet op de vele adoptiekinderen', vervolgde hij, 'de huwelijken met een buitenlandse partner, omvangrijk buitenlands werkgeverschap (duizenden garnalenpellers in Marokko) en omvangrijke particuliere hulp aan het buitenland (Oost-Europa en Afrika). (...) Ook het omvangrijke verzetsverleden van Volendam wordt met deze tekening in een ontkennend perspectief geplaatst.'

Zelfs de burgemeester belde om zich te beklagen. Volendam gaatgebukt onder het stigma van PVV-gemeente, legde ze uit. Dat maakt zo'n tekening extra vervelend. Enkele Volendammerrs waren zo boos dat ze aangifte deden bij de politie.

De ophef viel wellicht te verwachten, maar tegelijkertijd willen we ruimte blijven bieden aan satire en onze tekenaars niet te veel aan banden leggen. Daarmee lopen we het risico dat we soms verkeerd worden begrepen, maar het alternatief - een krant waarin de letterlijkheid regeert - is nog veel onaantrekkelijker.

Wonderlijk duo

Een van de wonderlijkste ontmoetingen deze week vond plaats in het Torentje. Daar nam Mark Rutte het eerste exemplaar in ontvangst van Het Grote Foute Jongensboek van Telegraaf-columnist Rob Hoogland en onze eigen Céline - maar dan geestiger - Arthur van Amerongen. Wat Rutte bewogen heeft, zullen we nooit weten, maar een grotere tegenstelling is nauwelijks denkbaar. Waar Rutte de onberispelijkheid zelve is, is Van Amerongen in alles scrabeus en schaamteloos. In zijn wekelijkse column vloeien de lichaamssappen rijkelijk.

Het is voor zover bekend de eerste keer dat een Volkskrant- en een Telegraaf-scribent samenwerken. Ze blijken elkaar onder meer te vinden in een diepe liefde voor Sylvia Witteman, naar hun eigen zeggen de enige vrouw die wordt getolereerd in de Engelse Reet, hun Amsterdamse stamcafé.

Pieter Klok, plv. hoofdredacteur
p.klok@volkskrant.nl

Van oude jongens, het drinken dat voorbijgaat

Zelfverklaarde foute jongens - Maxim Hartman op bezoek bij Arthur van Amerongen en Rob Hoogland. Lees hier het interview.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden