Bellen metJeroen Visser

Correspondent vanuit Australië: ‘Het is een apocalyptisch landschap, een woestenij’

Hevige bosbranden teisteren Australië. Het dodental staat inmiddels op twaalf, miljoenen hectares bos zijn verwoest. Correspondent Jeroen Visser is ter plaatse: ‘Het is alsof je van Groningen naar Maastricht rijdt en nog verder, en alleen maar zwartgeblakerd bos ziet.’

4.000 mensen vluchtten voor het vuur naar het strand. Daar zitten ze nu vast. Beeld Alistair Prior / 9News Sydney

Hoe is het om daar te zijn?

‘Ik ben maandag aangekomen en ik was er wel even stil van. Als je door het getroffen gebied rijdt, bevind je je in een soort apocalyptisch landschap, een woestenij. Het is niet alleen akelig, verlaten en zwart, maar ook ontzettend groot. Er is nu al een gebied groter dan Nederland afgebrand. Het is alsof je van Groningen naar Maastricht rijdt en nog verder, en alleen maar zwartgeblakerd bos ziet, waar alles dood is. Daar was ik wel erg van onder de indruk.’

Waar ben je nu?

‘Ik zit nu in de auto terug naar Sydney, nadat ik een dagje met de lokale brandweerbrigade heb meegelopen. De brandweermannen en -vrouwen hebben heel hard gewerkt de laatste weken, daarom werden ze vandaag waar mogelijk ontzien. Dat was ook mooi voor mij, daardoor kon ik ze van alles vragen over hun werk.’

Wordt de brandweer niet moedeloos van de situatie?

‘Dat zouden ze zelf niet snel zeggen, ze gebruiken niet zoveel grote woorden, en ze raken ook niet snel in paniek. Er is een groot normbesef en ze willen gewoon helpen. Brandweerlui zijn vrijwilligers die uit de gemeenschap zelf komen, ze zijn heel gemotiveerd om er alles aan te doen om de brand onder controle te krijgen. Ze werken al wekenlang voor niets, heel bijzonder.’

Geldt dat voor de Australiërs in het algemeen, dat ze niet zo snel in paniek raken?

Een brandweerman werd gebeld door zijn vader, die woonde wat hoger in de heuvels. Die vader had weer een telefoontje gehad van zijn broer die nog hoger woonde. Hij keek uit het raam en zag rook, en wilde toch even via de telefoon vragen of hij zijn spullen moest pakken. Aan zo’n gesprek hoor je hoe superrelaxed iedereen eronder is. Zolang je achtertuin niet in brand staat, hoef je je huis niet uit.

Brandweerlui zijn vrijwilligers uit de gemeenschap zelf. Ze werken al wekenlang voor niets. Beeld AFP

Tegelijkertijd kun je dat natuurlijk niet helemaal volhouden. Er gebeuren hele heftige dingen. Er zitten bijvoorbeeld vierduizend mensen vast op het strand. Ze gingen daarheen om zichzelf te beschermen tegen het vuur dat richting kust waaide. Voorlopig zijn ze veilig, maar het leger staat paraat voor als het echt moet ingrijpen.’

De vuurwerkshow in Sydney gaat gewoon door, wat vinden inwoners daarvan?

‘Er is een debat over geweest. De vicepremier van New South Wales, de deelstaat waarin Sydney ligt, vroeg zich af: moeten we het geld dat naar het vuurwerk gaat niet besparen en aan de vrijwillige brandweer geven? En is het niet gek om, terwijl het hele land in brand staat, een vuurwerkshow te organiseren met alle vervuiling die daarmee gepaard gaat? Uiteindelijk is gezegd: het geld is al uitgegeven, mensen komen speciaal naar de stad, ook vanuit het buitenland, dus we laten het gewoon doorgaan.

‘In veel andere (voor)steden gaan de vuurwerkshows niet door. Daar gaat het dan niet zozeer om de kosten, maar is het meer een principekwestie. Daar kun je je wel iets bij voorstellen. De brandweerlieden die ik vandaag sprak, zullen niet zeggen dat ze het belachelijk vinden, daar zijn ze te bescheiden voor, maar ze vinden het wel een beetje raar dat er een enorme vuurwerkshow plaatsvindt terwijl zij dag in dag uit aan het blussen zijn. Dat is niet echt te verdedigen.’

Er gaan veel tragische berichten over verbrande koala’s de wereld over. Leeft dat daar ook zo?

‘Dat ligt hier wel wat anders. Ten eerste is het niet helemaal duidelijk hoeveel koala’s echt zijn omgekomen. Ook zijn er nog heel veel andere dieren die het niet hebben gered. Ik sprak een aantal milieuorganisaties, daar heerste wel een beetje verontwaardiging omdat de koala’s alle aandacht krijgen. Later deze week ga ik kijken naar een koala die is gered. Dat vinden die dierenwelzijnsorganisaties dan wel goed, maar ze zijn ook kritisch: denk ook aan alle vogels, dingo’s, kangoeroes. Je merkt het ook bij Australiërs zelf: ze accepteren wel dat de branden er zijn, dat hebben ze eerder meegemaakt, maar ze vinden het wel echt heel erg dat de natuur en dieren worden verwoest.

‘Je ziet wel een scheidslijn daarover in de politieke discussie. Aan de ene kant zeggen mensen: natuurliefhebbers zeuren, het is allemaal onzin, dit hoort gewoon bij Australië. Aan de andere kant zeggen mensen: kijk nou naar de klimaatverandering, het gaat helemaal mis, iedereen moet zijn warme douche opgeven. Het blijkt moeilijk om een compromis te vinden. Jammer, want juist nu zouden ze het gesprek moeten aangaan over de oorzaken van de branden.’

LEES MEER OVER DE BOSBRANDEN

Australië staat in lichterlaaie, maar de vuurwerkshow van Sydney zal doorgaan. Is dat zo raar?

Ten minste 8 duizend koala’s kwamen om in Australische vlammenzee. Milieuminister Sussan Ley zei dat zo’n 30 procent van het leefgebied van de ‘iconische diersoort’ is verdwenen.

De branden zijn onvoorspelbaar en de zomer moet nog beginnen. Hoe erg is het? En nog 4 vragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden