Bellen metonze correspondent

Correspondent Sterre Lindhout werd ziek in Duitsland: ‘Kunt u over een uur hier zijn voor een coronatest?’

Correspondent Sterre Lindhout (35) ondervond hoe fanatiek Duitsland test op het coronavirus. Ze werd ziek, had twee dagen hoge koorts en belde haar huisarts. Een uur later stond ze al voor een soort garagebox voor een test. Stomverbaasd was ze hoe snel het allemaal ging.

Een Duitse dokter neemt een coronatest af vanuit een autoraam.Beeld AFP

Terwijl in veel landen een tekort is aan coronatests, kreeg jij ‘m in Berlijn in recordtempo. Hoe ging dat?

‘Ik voelde mij opeens ziek worden. Twee dagen had ik hoge koorts, iets hoger dan 39 graden. Ik twijfelde of het te maken had met corona. Weliswaar was ik flink ziek, maar ik hoestte niet. Toch besloot ik de huisarts te bellen. Tot mijn verbazing vroeg hij meteen: ‘Wilt u een coronatest doen?’ Ik had er niet eens om gevraagd. Kon dat dan, vroeg ik, ik had niet eens alle symptomen. ‘Ja', zei hij meteen. Mijn verbazing werd nog groter toen hij vroeg of ik al over een uur bij hem kon zijn.

‘Het was een absurde setting toen ik aankwam. Op een parkeerterrein stond ik in de rij om te worden getest in een soort garagebox. Een Syrische vluchteling, de assistent van de huisarts, hielp me. Je moest wel een mondkapje en handschoenen meenemen, anders werd je niet getest. Een dag later belde de assistent: ik was gelukkig negatief. Ik ben nog steeds verbaasd over de snelheid.’

Duitsland is hét voorbeeld in Europa van ‘testen, testen, testen’ in de strijd tegen het virus. Wat proberen ze te bereiken?

‘De filosofie is om de infectieketting te doorbreken, te zorgen dat er geen superverspreiders rondlopen. Tegelijkertijd probeert Duitsland een beeld te krijgen van de ziekte. Wie wordt er ziek? Ze zijn er vroeg mee begonnen en de capaciteit is uitgebreid. Het voorbeeld is hier Zuid-Korea, waar een groot deel van de bevolking al vroeg werd getest en de contacten werden opgespoord van personen die positief waren.

‘Wekelijks worden in Duitsland naar schatting een half miljoen personen getest. De Duitse GGD doet de tests op vrienden en familie van iemand die positief is, het contactonderzoek. Verder voeren de huisartsen tests uit. Ook zijn er drive in-tests, en testtenten bij ziekenhuizen. De gemiddelde leeftijd van mensen die positief testen is 48 jaar, de meerderheid heeft lichte symptomen. Dit is een belangrijk verschil met Italië, waar vooral personen zijn getest die oud en al ernstig ziek waren.’

Het dodental in Duitsland is, vergeleken met andere landen, laag: 560. Komt dat door het testen? 

‘Vergeleken met de rest van Europa is het aantal doden in Duitsland inderdaad laag. Maar ze denken hier dat er meerdere redenen voor zijn, naast dat ze er vroeg bij waren. Men wijst op de goede, uitgebreide gezondheidszorg. Er zijn hier veel ziekenhuizen en heel veel ic-bedden: naar schatting 28 duizend ic-bedden op een bevolking van zo’n 80 miljoen. 

‘Het is lastig om in te schatten hoeveel ellende het vroege testen precies heeft bespaard. Ondanks het testen zijn er nog altijd zo’n 64 duizend besmettingen. En dat aantal verdubbelt elke vijf dagen. De piek moet nog komen in de komende weken. De Duitsers rekenen zich zeker niet rijk, ze kloppen zich niet op de borst. Ze hadden het geluk dat het virus zich eerst verspreidde onder jongeren: skitoeristen, carnavalsvierders. Hierdoor kon het zorgsysteem zich goed voorbereiden op wat er nog komt.’

Nederland worstelt, net als andere landen, met het krijgen van voldoende tests. Waarom is dit in Duitsland geen probleem?

‘Er is inderdaad geen tekort. Duitse bedrijven produceren voldoende tests, ook is er geen tekort aan machines en materiaal om de tests uit te lezen. Duitsland heeft van oudsher een uitgebreide medische infrastructuur. Er zijn veel laboratoria en het land kent een heleboel bekende medische instituten. Dat komt nu goed uit. Doorgaans is er veel kritiek op het dure zorgsysteem, maar in deze crisis komt de uitgebreide zorg goed van pas.’

Als Nederland het niet meer aankan, kunnen coronapatiënten eventueel naar Duitse ic’s. Wordt er hierover gemord, zeker nu de grote coronagolf in Duitsland nog moet komen?

‘In ziekenhuizen in Münster, Dresden, München en Leipzig worden nu tientallen zware coronapatiënten uit het buitenland behandeld op de ic’s. Daar zijn de Duitsers trots op, dat ze solidair kunnen zijn. Er zijn nog geen geluiden van: ‘behandelen wij nu buitenlanders?’ De bevolking heeft, hoor je steeds, vertrouwen in hun zorgsysteem. Dat de ziekenhuizen en het personeel het straks goed aankunnen, als de waarschuwingen van virologen over een naderende golf besmettingen kloppen.’

De coronamaatregelen worden in Nederland vandaag mogelijk verlengd. Hoe zit dat in Duitsland?

‘Ze gelden nu hier tot 20 april, maar officieus tot eind april. Ze zijn strenger dan in Nederland, maar minder streng dan in Italië. Zo geldt er een contactverbod voor meer dan twee personen, met uitzondering van gezinnen. Je mag verder niet rondhangen in het park. Je moet dus een duidelijk doel hebben om de straat op te gaan.

‘Je hoort, net als in Nederland en andere landen, steeds meer bezorgde geluiden over de economische gevolgen. Er zijn deprimerende prognoses over een recessie. Nu zijn er 2,6 miljoen Duitsers werkloos en als de maatregelen zes weken duren, gaat het Institut für Arbeitsmarkt und Berufsforschung ervan uit dat dat stijgt naar 3,3 miljoen. De regering is met een groot steunpakket gekomen, onder meer om te voorkomen dat de onvrede onder de bevolking groeit. Er is veel geld beschikbaar. Duitsland heeft jarenlang begrotingsoverschotten gehad, dus dat scheelt veel.’

Zorgen in Duitsland
Burgerrechten en persoonlijke vrijheden verdwijnen massaal onder dwang van de coronacrisis. Juist in Duitsland ontstaan zorgen over het leven na de crisis: gaan de grenzen dan weer open en nemen we dan weer vluchtelingen op?

Elk land op zijn eigen manier
Europese landen hechten ook na decennia samenwerking sterk aan hun eigen aanpak. In de coronacrisis komt die in grote lijnen op hetzelfde neer: een lockdown. Al verschilt de uitvoering. Een inventarisatie van de maatregelen in Duitsland, Spanje, Groot-Brittannië, Frankrijk en enkele landen in Oost-Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden