Correspondent in Benghazi: 'Dit wordt Kadhafi's graf'

BENGHAZI - BAM! BAM! De doffe knallen van inslaande tank- en artilleriegranaten knallen over Benghazi, terwijl uitgaande projectielen met een zware rollende dreunen de stad over vlammen. Sommige bommen komen met grote plonsen neer in de Middellandse Zee aan de rand van de stad, maar anderen slaan in op wegen, huizen, op de Libiërs die gisteren zo blij waren dat het Westen ze eindelijk te hulp zou komen, met de VN-resolutie die bezwoer dat menselijk leven in Libië beschermd zou worden.

Rookpluimen boven Benghazi, nadat een straaljager, vermoedelijk van overheidstroepen, werd neergehaald boven de stad. Beeld ap
Rookpluimen boven Benghazi, nadat een straaljager, vermoedelijk van overheidstroepen, werd neergehaald boven de stad.Beeld ap

Boven de daken van Benghazi drijven zwarte rookpluimen, onder meer van een vliegtuig dat net uit de lucht geschoten is - waarschijnlijk het laatste jet van de rebellen. In hotel Uzu stormt plotseling een journalist - een ervaren oorlogsverslaggever - de lobby in met wijde pupillen. 'Ik ben net beschoten. Zwaar beschoten. Hier, vlakbij het hotel. Ze zijn hier vlakbij. Ze zijn in de stad.'

Vanmorgen, even na negen uur, was het dan zover. Wat iedereen al weken vreesde, gebeurde: Kadhafi's troepen bereikten de rebellenhoofdstad Benghazi. De internationale gemeenschap praat ondertussen door. Eerst wekenlang over een no-fly zone, toen vrijdagmiddag bij monde van Barack Obama, die waarschuwde dat de maat nu echt vol was in Libië, en vanmiddag - meer woorden in Parijs. Ondertussen rolden de tanks van de Libische dictator Benghazi binnen en ontvluchtten de bewoners het aanstaande bloedbad.

Exodus

Op de weg van Benghazi naar het noorden is in no-time een exodus op gang gekomen. Alle vier de banen - twee heen, twee terug - zijn ingenomen door auto's met angstige gezinnen die proberen het geweld te ontvluchten - hordes kinderen zitten gepropt tussen tassen op de achterbank, mannen met hun vrouw op schoot voorin. De paar auto's die richting Benghazi rijden worden de berm ingedwongen door het aanstormende verkeer.

Hoop

En toch, toch weer die hoop, die onverklaarbare hoop die de rebellen nu al zolang op de been houdt. 'Ik denk dat Kadhafi wanhopig is', zegt Mohammed al-Masmiri, de vertaler van de evacuerende Fox News ploeg die vriendelijk genoeg is om een paar krantenjournalisten aan boord mee te nemen. 'Hij kan nergens meer heen, heeft niets te verliezen. Maar het wordt moeilijk voor hem om Benhgazi in te nemen. Het is net als bij boksen: op het moment dat je uithaalt, ben je het kwetsbaarst. Kadhafi haalt uit, en nu zullen de rebellen terugslaan. Er zijn 20,000 gewapende mannen in Benghazi. Zij kunnen Kadhafi's troepen wel aan. Benghazi wordt het graf van Kadhafi.'

Het is onmogelijk te voorspellen wat er nu gebeurt. Misschien zijn de rebellen inderdaad in staat om Kadhafi's troepen nog enige tijd bezig te houden; hier en daar trekken tanks van de rebellen richting hun hoofdstad, en langs de weg staan nog steeds jongemannen de lucht in te schieten met hun Kalasjnikov's, zichzelf moed in te spreken met hun geweren.

Alleen

Maar de gezichten lachen niet langer en hoewel rond half een vanmiddag de eerste geruchten over terugtrekkende troepen alweer rond gonsden, lijkt de Libische revolutie nu toch echt met een voet in het graf te staan. Misschien dat drastische en onmiddelijke actie van de internationale gemeenschap nog iets kan betekenen, maar het is niet langer een kwestie van Kadhafi's tanks uit de lege woestijn knallen. Zijn troepen zijn in dichtbevolkt gebied, en luchtaanvallen nu betekenen veel burgerslachtoffers. Het ziet ernaar uit dat de Libische opstandelingen er alleen voorstaan. Zoals ze de afgelopen weken steeds al stonden, in hun oneerlijke gevecht om verlost te worden van de meedogeloze dicator die nu op het punt staat ze uit te moorden.

Een neerstortende straaljager bij Benghazi. Het vliegtuig is waarschijnlijk van troepen van Kadhafi, de piloot kon nog ontkomen (zwarte stip linksboven). Beeld afp
Een neerstortende straaljager bij Benghazi. Het vliegtuig is waarschijnlijk van troepen van Kadhafi, de piloot kon nog ontkomen (zwarte stip linksboven).Beeld afp
Opstandelingen in de straten van Benghazi. Beeld ap
Opstandelingen in de straten van Benghazi.Beeld ap
Een arm is te zien van een soldaat, loyaal aan Kadhafi, die doodgeschoten werd door opstandelingen in Benghazi. Beeld reuters
Een arm is te zien van een soldaat, loyaal aan Kadhafi, die doodgeschoten werd door opstandelingen in Benghazi.Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden