bellen met frankrijk-correspondent

Correspondent Daan Kool over D-day: ‘Herdenken is in Frankrijk een morele plicht’

Vijfenzeventig jaar geleden begon D-day. Deze operatie vormde het startschot voor de bevrijding van West-Europa in de Tweede Wereldoorlog. Vandaag is de grote herdenking van deze landing in Normandië. Hoe groot hebben de Fransen de herdenking aangepakt? Wie is er allemaal aanwezig? We bellen met onze Frankrijk-correspondent, Daan Kool.

Je was de afgelopen dagen in Normandië en vandaag is de grote dag. Wat heb je daar gezien?

‘Ontzettend veel mensen in militaire uniformen en overal rijden oude militaire voertuigen. Naast de stranden staan ook de grotere plaatsjes in de omgeving volledig in het teken van deze dag.’

Was het jouw eerste keer in de regio?

‘Nee, ik ben al weleens eerder in Normandië geweest, maar dit was mijn eerste keer bij de stranden. Ik heb me daar vooral verwonderd over de vele mensen die als hobby een militair uniform aantrekken. Daardoor voel je wel direct hoe indrukwekkend de landing in Normandië is geweest.’

Met wie heb je zoal gesproken?

‘Ik sprak onder anderen met een museumgids, die vertelde over hoe de Fransen D-day naar voren brengen in het onderwijs. Zo gaan er veteranen naar basisscholen om hun ervaringen te delen. Dat is bijzonder, want lang niet alle veteranen praten zo eenvoudig over hun oorlogservaringen. Het is natuurlijk nu of nooit, want zoveel zijn er niet meer over. Het valt trouwens op dat er veel nationaliteiten aanwezig zijn, van Nederlanders tot Britten, Zweden en Italianen. Daarnaast zijn er uiteraard Amerikanen. 

Hoeveel aandacht is er in de Franse media voor D-day?

‘Het is zeker een groot thema. Er is veel aandacht voor de burgerslachtoffers. Tijdens de landing in Normandië zijn er tussen de vijftienduizend en twintigduizend slachtoffers gevallen, meestal als gevolg van geallieerde bombardementen. Dat is een grote keerzijde van deze herdenking.’

Vorig jaar vond de honderdjarige herdenking van de wapenstilstand van de Eerste Wereldoorlog plaats. Pakken de Fransen de herdenking van D-day op een vergelijkbare manier aan?

‘Voor de Fransen is – anders dan voor Nederlanders - de Eerste Wereldoorlog La Grande Guerre, en niet de Tweede. Dat komt omdat de rol van de Fransen in de WOI veel groter was. Bovendien moesten ze in de WOII worden bevrijd door de geallieerden, al zullen ze dat zelf niet zo snel zeggen.

‘De media-aandacht voor beide herdenkingen is enorm. Herdenken is belangrijk in de Franse politiek. Ze spreken over le devoir de mémoire, de (morele) plicht om te herinneren.’

Heb jij initiatieven gezien voor een kritische demonstratie tegen Trump?

‘Niet direct, maar het houdt de mensen meer bezig dan de komst van een doorsnee Amerikaanse president. Je merkt in ieder geval dat dit soort herdenkingen steeds diplomatieker benaderd worden. Mensen praten constant over wie er aanwezig is en wie niet. De omgeving rondom de stranden is vandaag hermetisch afgesloten in verband met de komst van alle wereldleiders.’

Meer lezen over D-day

In Vierville-sur-Mer drijft de familie Brissard het D-day-museum nabij de heilige grond van Omaha Beach. Twee decennia geleden was dit een uitgestorven gebied, nu komen zelfs Chinezen voor een D-day-trip. 

Duizenden mensen spelen tot in detail de landing op Normandië na: ‘Dit is voor ons Disneyland.’  

Deze veteranen vochten op D-day. Dat is op 6 juni precies 75 jaar geleden. De herinneringen eraan spoken nog altijd door hun hoofd.‘Ik heb lang gezwegen over wat ik heb meegemaakt.’

D-Day in beeld. Het is 75 jaar geleden dat de geallieerden vanaf de Normandische kust begonnen aan de bevrijding van Europa. Fotograaf Peter Macdiarmid brengt met deze combinatiefoto’s D-day tot leven.

In Engeland is de start van operatie Overlord, beter bekend als D-day, een dag eerder herdacht dan in Frankrijk. De 93-jarige koningin Elizabeth kon eigen herinneringen ophalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden