Bellen metAna van Es, correspondent Midden-Oosten

Correspondent Ana van Es in Irak: ‘Niet alleen christenen, iedereen is blij met het bezoek van de paus’

Het bijzondere bezoek van Paus Franciscus aan Irak is een opsteker voor de hele bevolking, merkt correspondent Ana van Es. ‘Niet alleen christenen zijn opgetogen, maar iedereen. Het is fijn dat het land zich eens van de goede kant kan laten zien. Bovendien kan de paus echt wonderen verrichten; ineens ligt er een geasfalteerde weg’.

Correspondent Ana van Es: ‘De paus is geen controversiële figuur zoals bijvoorbeeld een westerse popster, dus iedereen kan zich mee verheugen.’ Beeld AFP
Correspondent Ana van Es: ‘De paus is geen controversiële figuur zoals bijvoorbeeld een westerse popster, dus iedereen kan zich mee verheugen.’Beeld AFP

De paus was vandaag in Ur, de archeologische plaats waar de Bijbelse aartsvader Abraham zou zijn geboren. Was je er bij?

‘Ik heb zijn vliegtuig zien opstijgen en landen, maar ik kon niet dichtbij komen. Alleen journalisten die geaccrediteerd waren door het Vaticaan, konden er bij zijn. Ik heb het bezoek gevolgd vanuit twee kleine dorpjes vlakbij. Daar sprak ik mensen die erg opgetogen waren over ‘die buitenlandse bezoeker, die geloof ik christelijk is’. Die had volgens de inwoners wonderen verricht, want ineens lag er een geasfalteerde weg naar hun dorp. Daar hadden ze jaren om zitten bedelen. Gisteren zag ik nog net hoe het laatste asfalt werd gestort. Nu hopen ze dat de paus ook water brengt. Sinds de val van Saddam Hoessein zijn ze al niet meer aangesloten op het waternet.’

Hoe reageren de christenen in Irak op het bezoek van de paus?

‘Ik heb hier nauwelijks christenen gezien. De afgelopen dagen was ik in de stad Nasiriyah, vlak bij Ur. Het is eigenlijk heel raar dat de paus deze plek heeft gekozen omdat het een sjiitisch bolwerk is. De christenen die er vroeger woonden, zijn de afgelopen decennia al gevlucht. Het idee om hierheen te gaan stamt nog uit de jaren negentig. Toenmalig paus Johannes Paulus II wilde in 1999 een bezoek aan Irak brengen en gaan bidden in Ur omdat het de geboorteplaats van Abraham zou zijn. Het was voor hem een soort persoonlijke pelgrimstocht. Maar dit bezoek is er door alle onrust in het land nooit van gekomen.

Wat eigenlijk heel grappig is, of beter tragikomisch, is dat de paus nu niet eens voet zou hebben gezet op de archeologische opgraving van Ur. Hij hield zijn mis aan de rand van een militaire basis en heeft niets kunnen zien van de prachtige opgravingen of het bijzondere tempelcomplex Ziggurat. Volgens organisatoren was er een speciale loopsteiger aangelegd maar heeft de paus er geen gebruik van gemaakt omdat hij slecht ter been zou zijn.’

Paus Franciscus bij de Saint-Joseph-kathedraal in Baghdad. Beeld EPA
Paus Franciscus bij de Saint-Joseph-kathedraal in Baghdad.Beeld EPA

In Bagdad waar je hiervoor was, sprak je wel met christenen. Brengt het bezoek van de paus veel teweeg?

‘Ja, je ziet echt dat mensen het fantastisch vinden dat hij naar Irak is gekomen. Niet alleen de christenen vinden dat, iedereen is blij met dit bezoek. Het is ook fijn om het land eens van zijn goede kant te kunnen laten zien. De paus is ook geen controversiële figuur zoals bijvoorbeeld een westerse popster, dus iedereen kan zich mee verheugen. Het is heel bijzonder dat hij vanmorgen een ontmoeting had met ayatollah Ali al-Sistani, de hoogste geestelijke leider van de sjiieten. Hij is een van de machtigste leiders in Irak, met veel invloed. Achter de schermen heeft hij de Iraakse geschiedenis mede bepaald. Dat de paus bij hem op bezoek is geweest, is niet alleen een historisch moment vanwege de boodschap van vrede en verzoening tussen christenen en moslims, maar ook een strategische meesterzet. Met dit bezoek heeft de paus een vorm van culturele bescherming gecreëerd. Geen enkele moslim zal zich tegen de gast van al-Sistani willen keren.’

Hoe is de sfeer momenteel in het land, vergeleken met je vorige bezoeken?

‘De laatste keer dat ik hier was, was in januari 2020 na de moord op de Iraanse kolonel Qassem Soleimani, vlak voor de covid-pandemie uitbrak. Toen was de sfeer in Irak heel grimmig, nu is het veel meer ontspannen. Maar door het bezoek van de paus is alles ook even ogenschijnlijk rustig. In Nasiriyah bijvoorbeeld waren de afgelopen weken nog stevige protesten tegen de regering, waarbij ook demonstranten zijn doodgeschoten. Er hing een broeierige sfeer. Als de paus straks is vertrokken, zal dat protest vermoedelijk snel weer oplaaien.’

Ga je nog andere verhalen maken in Irak?

‘Dat had ik heel graag gewild, maar ik heb er al een krankzinnige reis op zitten. Ik kreeg pas op het laatste moment een telefoontje dat mijn visum voor Irak klaar lag in Den Haag. Toen zat ik juist in Noord-Syrië. Ik ben dus vanuit Syrië direct naar Den Haag gereisd om mijn visum op te halen en toen meteen door naar Bagdad. Ik ben dus al drie weken non-stop op pad. Hier gaat bovendien weer een nieuwe 24-uurs lockdown in, dus tot mijn grote spijt moet ik ook het land uit.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden