3 vragencoronavirus

Coronavirus is internationale noodsituatie, maar wat betekent dat?

De internationale gezondheidsorganisatie WHO roept de uitbraak van het coronavirus uit tot internationale noodsituatie. De organisatie doet dat vooral vanwege de verspreiding vanuit China naar ander landen. In achttien landen zijn nu patiënten met het coronavirus gemeld. 

In Manilla, op de Filipijnen, verdringen mensen elkaar op de stoep voor een winkel in de hoop mondkapjes te bemachtigen.Beeld Getty Images

‘Onze grootste zorg is de mogelijkheid dat het virus zich verspreidt naar landen met zwakkere gezondheidssystemen, die slecht zijn voorbereid op de bestrijding ervan’, zegt Tedros Adhanom Ghebreyesus, directeur generaal van de WHO in een verklaring.

Wanneer riep de WHO eerder een internationale noodsituatie uit?

Na de uitbraak van het sarsvirus in 2002 en 2003 constateerden gezondheidsexperts dat de wereldgemeenschap beter en met duidelijkere coördinatie moet reageren op dergelijke mondiale gezondheidsrisico’s. Een WHO-commissie bepaalt sindsdien wanneer sprake is van een internationale noodsituatie, en wat voor maatregelen landen zouden moeten treffen. Tot nu toe is zo’n internationale noodsituatie zes keer uitgeroepen, eerder gebeurde het onder meer bij de uitbraak van ebola en zika. Elke uitbraak heeft zijn eigen kenmerken en gevaren. Zo werd het zikavirus – dat bij zwangere vrouwen kan leiden tot misvormde baby’s – verspreid door tropische muggen die in koudere delen van de wereld niet of amper voorkomen. Het coronavirus kan zich in potentie wel over de hele wereld verspreiden. ‘Het draait allemaal om proportioneel ingrijpen, gegeven de situatie die er op dat moment heerst’, zegt Jaap van Dissel, directeur van het Centrum voor Infectieziektebestrijding van het RIVM. ‘Je moet bijvoorbeeld voorkomen dat hele handelsstromen stoppen terwijl dit niet echt nodig is.’ 

Wat betekent de verklaring van de WHO?

Het is vooral een oproep aan landen om geld en energie te besteden aan het indammen van de virusuitbraak. De WHO adviseert landen om hulp te geven aan landen met een zwak gezondheidssysteem, in bijvoorbeeld Afrika en Zuidoost- Azië. De angst is dat een uitbraak van het coronavirus daar lang onopgemerkt kan blijven vanwege een gebrek aan kennis bij artsen en bevolking, en een gebrekkige infrastructuur van de gezondheidszorg. Van Dissel: ‘Landen blijven autonoom in hun keuzes, maar een advies van de WHO tijdens een internationale noodsituatie is natuurlijk wel heel dwingend.’ Het uitroepen van de internationale noodtoestand droeg er eerder aan bij dat de verspreiding van ebola stopte, hoewel de WHO destijds wel rijkelijk laat ingreep met forse maatregelen. 

Verandert de verklaring van de WHO iets voor de situatie in Nederland?

Niet direct. Het huidige protocol blijft gelden. Bij een vermoeden van besmetting met het coronavirus, vraagt een arts een test aan bij het RIVM en het Erasmus MC. De patiënt gaat meteen in isolatie, thuis of in het ziekenhuis. Is de test positief? Dan blijft de patiënt in isolatie en doet de GGD zogenoemd contactonderzoek. Dat betekent dat alle mensen waarmee de patiënt tijdens de besmettelijke periode in contact stond, hun gezondheid in de gaten houden. Krijgen zij ook klachten? Dan moeten ze dit melden en volgt herhaling van het protocol. Er zijn in Nederland al enkele mensen getest op het coronavirus, maar in alle gevallen was het vals alarm. 

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken raadt af om naar de provincie Hubei te reizen, de brandhaard van het virus. Verder schrijft het ministerie: ‘Reis alleen naar de rest van het Chinese vasteland als dit noodzakelijk is. Op het hele Chinese vasteland is het openbare leven zo goed als tot stilstand gekomen en gelden strenge reisbeperkingen. Er rijdt steeds minder openbaar vervoer. Ook zijn er steeds minder (inter)nationale vluchten.’

Het coronavirus in de Chinese miljoenenstad Wuhan blijkt overdraagbaar van mens tot mens en grijpt sneller om zich heen dan verwacht. Zijn we getuige van de geboorte van een nieuwe killer? En kunnen we nog wel op reis naar China? In dit dossier leest u alles wat u moet weten over het virus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden