nieuwstoekomst pensioenen

Coronavirus deelt mokerslag uit aan pensioenen: fondsen verliezen veel geld

De wereldwijde coronacrisis heeft de pensioenfondsen een mokerslag uitgedeeld. Niet alleen blijft de rente laag, ook beleggingen zijn in een vrije val geraakt. Dit zet het overleg over vernieuwing van het pensioenstelsel onder druk.

Ed is vrachtwagenchauffeur en woont in Brabant. Hij werkt door na zijn pensioen. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Het enige goede nieuws is dat de rente een heel klein beetje hoger is dan eind februari. De toezichthouder op de pensioenfondsen, De Nederlandsche Bank, publiceerde woensdag de nieuwe reeks rentetarieven waarmee pensioenfondsen moeten rekenen. Maar die marginale rentestijging is niet betekenisvol.

Het slechte nieuws is de ineenstorting van de koersen van aandelen en waarde van vastgoedbeleggingen. Wereldwijd zijn ingrijpende maatregelen genomen om de verspreiding van corona te beperken. Van gestage economische groei is de verwachting omgeslagen naar een aanstaande recessie. Hoe diep en lang die wordt, hangt mede af van de duur van de maatregelen die per land genomen zijn.

Dekkingsgraad 85 procent

Dat resulteert in een mokerslag voor de pensioenfondsen. De waarde van hun beleggingen is in maart sterk gedaald, terwijl hun verplichtingen – de toegezegde pensioenen – gelijk zijn gebleven. Hierdoor daalt de dekkingsgraad, die weergeeft in hoeverre de toegezegde pensioenen gedekt worden door het vermogen van het pensioenfonds. Pensioenverzekeraar Aon, die elke maand daags voor DNB bericht over de staat van pensioenfondsen, schat dat de gemiddelde dekkingsgraad in maart met 10 procentpunten is gedaald naar 85 procent.

Dat is een dramatische stand, want pensioenfondsen moeten met een minimale dekkingsgraad van 100 procent genoeg vermogen hebben om de toegezegde pensioenen te kunnen betalen. Als de dekking lager is, dan moeten zij de pensioenaanspraken verlagen.

Daarvoor is de dekkingsgraad van de pensioenfondsen op 31 december doorslaggevend. Dan wordt bepaald of en hoeveel de pensioenen per fonds moeten worden verlaagd. Daardoor heeft de slechte staat van de pensioenfondsen op dit moment nog geen gevolgen.

De mokerslag voor de pensioenfondsen werkt wel door in het overleg van kabinet, vakbeweging en werkgevers over vernieuwing van het pensioenstelsel. In juni vorig jaar sloten zij een akkoord, dat nu wordt uitgewerkt. Minister Koolmees van Sociale Zaken wil voor de zomer een uitgewerkt plan presenteren. Als dat lukt, duurt het nog jaren voor een nieuw stelsel is ingevoerd.

Hierdoor blijven de dekkingsgraden in het huidige stelsel actueel, en dus ook de bijbehorende discussie over de eventuele noodzaak van pensioenkortingen. Tegenstanders van kortingen wezen er de afgelopen jaren bij voortduring op dat de beleggingen veel meer opleverden dan de pensioenbetalingen kosten. Daardoor zouden kortingen niet nodig zijn. Dat argument vervalt nu de beleggingen in een vrije val zijn geraakt.

Nu niet korten

Nu pleit vooral opportunisme tegen massale pensioenkortingen. Politiek opportunisme omdat kortingen daags voor de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2021 onaantrekkelijk zijn. Vooral oudere stemmers zouden daar de middenpartijen op afrekenen. 

Daarnaast speelt opportunisme om het pensioenoverleg te redden. Het pensioenakkoord was bedoeld om een eind te maken aan de discussie over dekkingsgraden en om pensioenkortingen te voorkomen. Het vooruitzicht om eerst de pensioenen fors te verlagen en dan een nieuw stelsel met onzekerder pensioenen te introduceren, legt een hypotheek op steun voor dat nieuwe stelsel. De discussie over pensioenkortingen zal daarom in het najaar weer in alle hevigheid oplaaien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden