ReportageDebat coronacrisis

Coronadebat: gebrek aan alles baart Kamer steeds meer zorgen

Was er in de Tweede Kamer nog iets over van de eerdere eensgezindheid? Terwijl het spreekgestoelte en de interruptiemicrofoons donderdag na elke bijdrage werden gedesinfecteerd, kregen premier Rutte en de betrokken ministers forse kritiek op hun aanpak van de coronacrisis. 

Thierry Baudet (FvD) en Geert Wilders (PVV) tijdens een debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus. Beeld ANP

Een gebrek aan tests, om iedereen te kunnen onderzoeken die het coronavirus bij zichzelf vermoedt. Een gebrek aan beschermingsmiddelen als maskers, om zorgverleners en de mensen die zij verzorgen voor besmetting te behoeden. Een gebrek aan bedden op de intensivecareafdelingen indien het virus minder makkelijk te temmen blijkt dan nu gedacht – of gehoopt.

Een gebrek aan praktisch alles: het is het lot van een land dat zich veilig waande voor een levensontregelende epidemie en dat nu alles op alles moet zetten om de storm door te komen. Donderdag debatteerde de Tweede Kamer opnieuw met het kabinet over de Nederlandse corona-aanpak, op een beduidend scherpere toon dan vorige week.

Toen ademde de Kamer – met uitzondering van PVV en Forum voor Democratie – de sfeer van een nationaal front in de strijd tegen het virus. Een week later verruilden ook de andere oppositiepartijen die houding voor kritiek op de volgens hen te afwachtende houding van het kabinet, dat de zorgen slechts deels wist weg te nemen. Uitspraken als ‘ik wil u geen knollen voor citroenen verkopen’ (premier Rutte) en ‘ik kan geen ijzer met handen breken’ (minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid) zaaiden eerder méér onrust, hoe eerlijk ze misschien ook waren.

In dit dossier leest u de laatste ontwikkelingen en alles wat u verder moet weten over het coronavirus.

Weekje geen hartfalen

De oppositie was op scherp gezet door Diederik Gommers, de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC). Hij zei woensdag dat er nog altijd onvoldoende bedden waren om het per 1 april verwachte aantal ic-patiënten – 1.600 – op te vangen. Om niet te spreken over de 2200 bedden die nodig zijn tijdens de verwachte piek, eind mei.

In de Kamer, waar het spreekgestoelte en de interruptiemicrofoons na de bijdragen werden gedesinfecteerd door het personeel, kon De Jonge donderdag in eerste instantie niet garanderen dat de benodigde bedden waren geregeld. Of er voldoende ruimte was op de ic’s was, zou ook afhangen van het aantal niet aan corona gerelateerde ic-opnamen. Het kwam hem op scherpe kritiek te staan van SP-leider Lilian Marijnissen. ‘We kunnen toch niet zeggen: volgende week geen ongelukken of hartfalen?’

Na een telefoontje van minister Martin van Rijn voor Medische Zorg kon De Jonge later toch bevestigen dat er volgende week voldoende bedden zijn. De aantallen die in mei nodig zijn, zijn nog ver uit zicht. Nederland heeft nu te weinig beademingsapparaten om de piek op te vangen. Wel zijn ‘duizenden apparaten in bestelling’. Ziekenhuizen in Duitsland kunnen mogelijk verlichting bieden als de nood te hoog wordt: De Jonge voert daarover gesprekken met de Duitse autoriteiten.

Een kamerbode maakt de interruptiemicrofoon schoon tijdens een debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus. Beeld ANP

Zelf maskers naaien

De CDA’er praat ook met Roche, de Zwitserse farmaceut die weigert de receptuur vrij te geven die nodig is om tests op het coronavirus te produceren. Van links tot rechts drong de oppositie aan om Roche het mes op de keel te zetten en zelfs over te gaan tot dwang, maar daar wilde De Jonge nog niet aan. Hij houdt hoop op medewerking van de farmaceut, al moest hij toegeven dat de gesprekken nog geen concrete resultaten hebben opgeleverd.

Iets beter nieuws was er over de beschermingsmiddelen, waarvan de instroom op gang komt. Inmiddels zijn miljoenen mondmaskers gearriveerd uit het buitenland, net als ander medisch materiaal, maar de tekorten zijn daarmee niet verholpen. Lastig is dat Nederland zelf nauwelijks mondmaskers maakt en dus afhankelijk is van producenten in vooral China.

Voor Geert Wilders was dat niet goed genoeg. De PVV-leider noemde het ‘onverteerbaar en onacceptabel’ dat zorgverleners zichzelf niet voldoende kunnen beschermen. Premier Mark Rutte maande hem en andere kritische Kamerleden geduld te oefenen terwijl zijn kabinet de hand probeert te leggen op ieder beschikbaar maskertje in het buitenland. ‘Ik kan die dingen hier niet zelf gaan naaien.’

Rommelige communicatie

Rutte trok het boetekleed aan over de crisiscommunicatie. De persconferentie van maandag over de nieuwe maatregelen had meer onduidelijkheid veroorzaakt dan ze had weggenomen, moest de premier toegeven. Zo was onduidelijk welke maatregelen golden tot 6 april en welke tot 1 juni. ‘Een blunder’, noemde PvdA-leider Lodewijk Asscher het. ‘Het kan en moet beter’, vond ook Pieter Heerma van coalitiepartij CDA.

Het was ‘niet goed’, gaf Rutte hen gelijk, ‘te rommelig’ vooral. Om meer structuur aan te brengen zullen er op toekomstige persconferenties maximaal twee sprekers zijn. In de coronacrisis kan het kabinet zich geen onduidelijkheid veroorloven, weet ook hij. ‘Dit moet strak.’

Meer over de gevolgen van het coronavirus 

Wat doet de coronacrisis met de economie? Twee scenario’s: het beste en het slechtste

Verwarring over RIVM-cijfers: neemt het aantal ziekenhuisopnamen nou af of toe?

De corona-uitbraak in de wereld - de handigste cijfers op een rij

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden