NIEUWSCORONAVIRUS

Coronacrisis treft kwetsbare ouderen dubbel

Veel ouderen vereenzamen door de corona-maatregelen, stelt de ouderenbond. En zieke ouders (bijvoorbeeld met diabetes) kunnen hun kinderen niet meer zien. Maar: ‘De telefoon is een uitvinding uit 1876, maar hij werkt nog steeds.’

Beeld Harry Cock

‘Het is een duivels dilemma’, zegt bestuurder Conny Helder van TanteLouise, een zorgorganisatie voor verzorgings- en verpleeghuizen in West-Brabant. ‘We proberen de kwetsbare groep ouderen zo veel mogelijk te beschermen tegen het coronavirus. Maar door het bezoek aan opa of oma te beperken, dreigt ook vereenzaming en isolement. Want onze cliënten zijn juist zo afhankelijk van bezoek door kinderen en kleinkinderen, daar kijken ze enorm naar uit. Eigenlijk worden ze dubbel getroffen door deze crisis.’

Het was een logisch advies van kabinet en RIVM donderdag: beperk het bezoek aan ouderen en personen met een verminderde weerstand. Want voor deze groepen brengt het virus veel grotere risico’s mee. Tegelijkertijd wordt de ouderen zelf geadviseerd het openbaar vervoer en grote gezelschappen te mijden.

Communicatie

En dus geldt het landelijk advies van branchevereniging ActiZ aan alle vierhonderd aangesloten zorgorganisaties om het bezoek te beperken. De meeste zorginstellingen buiten Brabant kiezen ervoor maximaal twee bezoekers per bewoner – in een verpleeghuis, zorgcentrum of thuis – per dag toe te laten. In Brabant is dat zelfs maximaal één bezoeker per dag. Ook wordt ten stelligste afgeraden kinderen onder de leeftijd van 5 jaar, die ‘vaak neusverkouden zijn’, in aanraking te laten komen met deze kwetsbare groep.

Daar zit je dan als kwetsbare bejaarde in de huidige coronacrisis, eenzaam thuis of in het verpleeghuis. Ze krijgen nauwelijks nog bezoek en gaan zelf nauwelijks nog de deur uit. ‘Dat geeft wel een dubbel gevoel’, erkent Helder, die ook bestuurslid is bij ActiZ. ‘Het is een ongewone situatie die hopelijk niet te lang gaat duren.’

Ze hoopt dat andere vormen van communicatie die behoefte aan menselijk contact deels kunnen vervullen, zoals facetimen, appen of zelfs gewoon bellen. ‘Ik zeg altijd: de telefoon is een uitvinding uit 1876, maar hij werkt nog steeds’, aldus Helder. Ook roept zij buurtgenoten van kwetsbare ouderen die nog thuis wonen op alert te zijn en wat vaker bij hun oudere buurman of buurvrouw te gaan kijken.

Dagactiviteiten

ActiZ daagt iedereen uit met creatieve ideeën te komen om de kwetsbare ouderen niet te laten vereenzamen. Want ook veel dagactiviteiten, zoals samen ergens eten, kaarten of biljarten, zijn geannuleerd.

Ouderenbond Anbo heeft donderdag zelfs een speciale telefoonlijn geopend voor ouderen die zich zorgen maken over het coronavirus en een praatje willen maken. Want in deze crisis krijgen ze veel minder bezoek en aandacht. Ook moeten ze hun enige uitjes die ze wekelijks misschien nog hebben, zoals hun kaartclub, missen.

‘Door het coronavirus hebben veel mensen veel minder sociale contacten dan normaal en dreigt eenzaamheid’, zegt Anbo-directeur Liane den Haan. Dat geldt vooral voor de grote groep ouderen die tot op hoge leeftijd nog zelfstandig thuis wonen. Zij zien soms dagenlang helemaal niemand meer, terwijl ze in een verpleeghuis nog medebewoners of verpleegkundigen om zich heen hebben.

Telefoonnummer

Volgens Anbo-woordvoerder Bernadet Naber loopt het vanaf de eerste dag storm op het speciale telefoonnummer (0348-466666). Toen belden meteen 120 mensen, waarna de Anbo het aantal medewerkers en vrijwilligers ijlings heeft opgeschaald tot zes. De hulplijn zal ook dit weekend bemand zijn.

‘Mensen bellen met heel praktische vragen, zoals: mag ik nog naar de pedicure of met de bus?’, aldus Naber. ‘Maar velen willen ook gewoon even een praatje maken en zeggen dat ze soms al vier of vijf dagen niemand hebben gesproken.’

Zorgvereniging ActiZ erkent dat de strenge bezoekregels in noodsituaties worden losgelaten, bijvoorbeeld als iemand op overlijden ligt. ‘Overlijden doe je maar één keer en we kunnen mensen niet ontzeggen om afscheid te nemen van hun dierbare’, zegt bestuurslid Helder. ‘Maar we proberen wel te voorkomen dat een familie met dertig personen aan het sterfbed verschijnt. Dan proberen we zo’n groep toch op te splitsen in kleine groepjes en kiezen we voor de gulden middenweg.’

Artsen vrezen het ergste: ‘Je schrikt ervan hoe weerloos we zijn’

In enkele dagen is het aantal coronapatiënten enorm toegenomen. In Brabant komen de grenzen van de opnamecapaciteit al in zicht. ‘Het is een reëel scenario dat we binnenkort 80-plussers niet meer kunnen opnemen.’

Hoe snel zijn de bedden in het ziekenhuis op door uitbraak van het coronavirus?

Hoeveel ziekenhuisbedden zijn er eigenlijk in Nederland beschikbaar? En belangrijker: hoeveel daarvan zijn geschikt voor coronapatiënten?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden