ReportageMoskou

Corona of niet, in Moskou walsen de tanks langs Poetins verkiezingsposters

Helikopters vliegen over de militaire parade in Moskou.Beeld EPA

President Poetin liet ondanks de coronacrisis het leger door de stad marcheren om de Tweede Wereldoorlog te herdenken. Hij hoopt zo de Russen in de juiste sfeer te brengen voor de stemming van volgende week. Die gaat over een grondwetswijziging waardoor hij tot 2036 president kan blijven.

Stukjes asfalt spatten uit het wegdek als een groep T34-tanks door de Tverstraat walst. Boven de straat scheren gevechtsjagers richting het Rode Plein. Met wit-blauw-rode uitlaatgassen trekken ze een kilometerslange Russische driekleur boven Moskou. ‘Hoerááá’, klinkt het uit de kelen van duizenden militairen. ‘Hoerááá, hoerááá.’

Evenementen mogen in Rusland verboden zijn wegens de coronacrisis, toch stuurde president Poetin woensdag het leger door de hoofdstad voor de emotioneelste herdenking van het jaar voor de Russische bevolking: die van de zege op Hitler. Een zege die het leven kostte aan 27 miljoen mensen in de Sovjet-Unie.

Veertienduizend soldaten marcheren op het ritme van strijdliederen over het plein voor het Kremlin, gevolgd door legendarische en nooit eerder getoonde legervoertuigen. Daar draait een gemoderniseerde versie van het Boek-raketsysteem het Rode Plein op. ‘Het systeem is in staat om ieder mogelijk doel in de lucht te vernietigen’, zegt de omroeper.

Patriottische sferen 

Met de grootscheepse militaire parade hoopt Poetin de Russen in patriottische sferen te brengen voor de stemming van volgende week woensdag: de stemming over een grondwetswijziging waardoor Poetin tot 2036 president kan blijven.

‘We zullen altijd herinneren dat het nazisme verpletterd is door het Sovjet-volk’, zegt Poetin na een minuut stilte voor de oorlogsslachtoffers. ‘Het is niet voor te stellen wat er met de wereld gebeurd zou zijn als het Rode Leger niet ingegrepen had.’

Toch is het niet helemaal de parade die Poetin in gedachten had voor het 75-jarige jubileum van de overwinning die volgens hem zwaar ondergewaardeerd wordt in het Westen. Op de tribune staat Poetin niet tussen Trump, Macron en Xi Jinping, zoals de bedoeling was, maar tussen de regeringsleiders van Wit-Rusland, Servië en separatistenstaatjes als Abchazië. De ingevlogen president van Kirgizië moest ook nog eens afzeggen, omdat twee mensen op zijn vlucht naar Moskou besmet bleken met het coronavirus. En Noersoeltan Nazarbajev, de leider van buurland Kazachstan, ligt zelf in de lappenmand met covid-19.

Het Kremlin beloofde dat het massale evenement geen gezondheidsgevaar vormt, nadat het de parade eerder een maand uitstelde. Aanwezige veteranen waren voorafgaand aan de herdenking twee weken in kuuroorden geïsoleerd, om te voorkomen dat ze elkaar zouden aansteken op de eretribune. Het kon volgens Poetin geen kwaad om de handen te schudden van de oude helden van het vaderland.

Lokale bestuurders zagen wel gevaar. De burgemeester van Moskou riep inwoners op om niet naar de parade te gaan. Ruim twintig steden die normaal gesproken een parade houden, weigerden die te organiseren. Terwijl de tanks nog over het Rode Plein rolden, meldde het coronacrisisteam weer 7.176 nieuwe besmettingen in de afgelopen 24 uur, waardoor Ruslands totale aantal besmettingen nu boven de 600 duizend ligt.

In plaats van langs de weg te staan, klommen Moskovieten op het dak van flatgebouwen om zoveel mogelijk te zien van de stoet. De oorlog zit diep verankerd in de Russische identiteit. Alleen al bij de slag om Stalingrad kwamen 1,5 miljoen militairen om – dat is meer dan het totale aantal gesneuvelde Amerikaanse, Britse, Franse en Canadese soldaten tijdens de hele oorlog. Over twee weken zullen tienduizenden Russen naar verwachting meedoen aan de optocht van ‘het Onsterfelijke Regiment’, waarin Russen door de straten trekken met portretten van familieleden die deelnamen aan de oorlog.

Voor Poetin is het belangrijk dat de bevolking zich volgende week eerst uitspreekt voor de nieuwe grondwet. De tanks walsen woensdag langs grote reclameposters voor de stembusgang. Poetin heeft gezegd dat hij een mandaat van de bevolking cruciaal vindt, ook al heeft hij de grondwetswijzingen al ondertekend en ligt de nieuwe Grondwet al in de winkel.

Bekijk ook

Jonge Russen graven iedere zomer naar overblijfselen van oorlogsslachtoffers. Correspondent Tom Vennink maakte een videoreportage over de 22-jarige Nastja die naar botten graaft bij het voormalige Stalingrad. 

De overwinning op nazi-Duitsland wordt nu ook gevierd in een gloednieuwe oorlogskathedraal

Waarom het coronavirus Rusland zo hard raakt? Het antwoord wordt duidelijk in de provincie Dagestan, waar mensen zelf moesten uitzoeken hoe ze het virus konden bestrijden. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden